Σε 15 ημέρες θ΄αναρτηθουν στο taxisnet τα εκκαθαριστικά για 7,4 εκατομμύρια φυσικά και νομικά πρόσωπα που θα κληθούν να καταβάλουν στο Δημόσιο στα τέλη Σεπτεμβρίου τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) του 2017.
Ο φόρος αυτός θα επιβληθεί φέτος χωρίς αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού του σε σύγκριση με πέρυσι παρά τις υποσχέσεις που είχαν δοθεί.
Φυσικά και νομικά πρόσωπα θα πρέπει να πληρώσουν τον φόρο αυτό σε πέντε μηνιαίες δόσεις, κατά το χρονικό διάστημα από τον Σεπτέμβριο του 2017 έως τον Ιανουάριο του 2018 ενώ το συνολικό ποσo του ΕΝΦΙΑ που θα κληθούν να καταβάλουν υπερβαίνει τα 2,6 δισ. ευρώ.Μάλιστα,εάν ισχύσουν οι δεσμεύσεις του επικαιροποιημένου μνημονίου,δύο μήνες μετά,το Μάρτιο του οι φορολογούμενοι θα κληθούν να καταβάλουν την πρώτη δόση του ΕΝΦΙΑ του 2018.
Ο υπολογισμός του ΕΝΦΙΑ για το τρέχον έτος θα γίνει όπως ακριβώς και πέρυσι, καθώς:
1. Η εφαρμοσθείσα τα έτη 2014-2016 απαλλαγή των αγροτεμαχίων και των λοιπών εδαφικών εκτάσεων εκτός σχεδίων πόλεων ή οικισμών από τον συμπληρωματικό ΕΝΦΙΑ (ο οποίος επιβάλλεται σε όσα φυσικά πρόσωπα έχουν ακίνητη περιουσία συνολικής αντικειμενικής αξίας άνω των 200.000 ευρώ) θα ισχύσει και το 2017.
2. Δεν θα ισχύσει τελικά η υπόσχεση που είχε δώσει ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας από το «βήμα» της περσινής ΔΕΘ ότι από το 2017 θα ισχύσει 100% απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για κάθε φορολογούμενο που πληροί τα ακόλουθα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια:
α) Το συνολικό ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα του προηγούμενου έτους δεν έχει υπερβεί τις 9.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο και για κάθε εξαρτώμενο μέλος της οικογένειας.
β) Το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων τα οποία κατέχει ο φορολογούμενος και τα λοιπά μέλη της οικογένειάς του δεν υπερβαίνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα.
γ) Η συνολική αντικειμενική αξία των κτισμάτων και των εντός σχεδίων πόλεων οικοπέδων που κατέχει ο φορολογούμενος ή η οικογένειά του δεν υπερβαίνει τις 85.000 ευρώ αν πρόκειται για άγαμο, τις 150.000 ευρώ αν πρόκειται για έγγαμο χωρίς παιδιά και τα 200.000 ευρώ αν πρόκειται για έγγαμο με ένα ή δύο εξαρτώμενα τέκνα.
3. Ο ΕΝΦΙΑ του 2017 θα υπολογιστεί επί των ίδιων αντικειμενικών αξιών που ελήφθησαν υπ’ όψιν για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ του 2016. Την 1η-1-2017 ίσχυαν οι αντικειμενικές αξίες ακινήτων που εφαρμόστηκαν και πέρυσι στον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ, οπότε και φέτος ο ΕΝΦΙΑ θα υπολογιστεί επί αντικειμενικών αξιών ίδιων με πέρυσι.
4. Δεν πρόκειται να αλλάξει, ώστε να γίνει δικαιότερος, ούτε φέτος ο τρόπος υπολογισμού των εισοδηματικών ορίων για τη χορήγηση της απαλλαγής από το 50% του ΕΝΦΙΑ σε φορολογούμενους με χαμηλά εισοδήματα και για τη χορήγηση πλήρους απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ σε τρίτεκνους και πολύτεκνους με χαμηλά εισοδήματα.
5.Πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ δικαιούνται οικογένειες τρίτεκνες ή πολύτεκνες ή περιλαμβάνουν ανάπηρα άτομα κατά ποσοστά 80% και υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) Το "συνολικό ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα" του προηγούμενου έτους, δεν έχει υπερβεί τις 12.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 1.000 ευρώ για τον ή την σύζυγο και κάθε εξαρτώμενο μέλος και
β) Το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων στα οποία κατέχουν δικαιώματα πλήρους ή ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας ο υπόχρεος υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, η σύζυγος και τα εξαρτώμενα τέκνα της οικογένειάς του δεν υπερβαίνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα.
Ο ΕΝΦΙΑ του 2018 θα υπολογιστεί με βάση τις νέες τιμές, ωστόσο το αποτέλεσμα για τα ταμεία του Δημοσίου θα είναι ακριβώς το ίδιο και συγκεκριμένα θα πρέπει να εισπραχθούν 2,65 δισ. ευρώ. Ωστόσο, οι αλλαγές των αντικειμενικών αξιών θα επιφέρουν αλλαγές στους συντελεστές που ισχύουν σήμερα για τον υπολογισμό του φόρου, ενώ πολύ πιθανό το 2018 να καταργηθούν αρκετές από τις απαλλαγές του ΕΝΦΙΑ.
Ατου Ιουνίου 2017 που θα έπρεπε να είναι έτοιμο το νέο σύστημα προσδιορισμού των φορολογητέων αξιών, θα είναι έτοιμο στα τέλη του τρέχοντος έτους προκειμένου τα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ του έτους 2018 να υπολογιστούν με τις νέες τιμές. Σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό το Μάρτιο του επόμενου έτους θα εκδοθούν, νωρίτερα από κάθε άλλη φορά και σχεδόν ταυτόχρονα με την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων, τα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ. Δηλαδή, οι φορολογούμενοι θα πληρώνουν ταυτόχρονα τον φόρο εισοδήματος και τον ΕΝΦΙΑ. Για την υλοποίηση του νέου συστήματος αναμένεται να συσταθεί νέα επιτροπή στην οποία θα μετέχουν η Στατιστική Αρχή και η Τράπεζα της Ελλάδας (η οποία ωστόσο δεν έχει στοιχεία, καθώς οι αγοραπωλησίες που γίνονται σήμερα είναι ελάχιστες), ενώ θα προστεθούν και ξένοι εμπειρογνώμονες έτσι ώστε να σχεδιαστεί και ολοκληρωθεί ταχύτερα το νέο αυτοματοποιημένο σύστημα με τις αξίες των ακινήτων.
Εως το τέλος Σεπτεμβρίου 2017 θα έχει αναπτυχθεί μια μόνιμη πλατφόρμα πληροφόρησης για την αναπροσαρμογή των φορολογητέων αξιών των ακινήτων ενώ στα τέλη Δεκεμβρίου θα έχει θεσπιστεί νομοθεσία για την ευθυγράμμιση των φορολογητέων αξιών των ακινήτων με τις τιμές αγοράς.
Το επικαιροποιημένο μνημόνιο προβλέπει ότι τέλη Μαρτίου θα πρέπει να έχουν εκδοθεί τα εκκαθαριστικά σημειώματα του ΕΝΦΙΑ του έτους 2018 με βάση τις νέες φορολογητέες τιμές. Σε περίπτωση που οι νέες τιμές ακινήτων οδηγήσουν σε μικρή πτώση των εσόδων του ΕΝΦΙΑ, θα διευρυνθεί η φορολογητέα βάση του φόρου και οι συντελεστές υπολογισμού του θα προσαρμοστούν για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος των εσόδων και να διατηρηθεί ο φορολογικά ουδέτερος χαρακτήρας της μεταρρύθμισης.
enikonomia.gr
Τα εκκαθαριστικά αναμένεται να έχουν αναρτηθεί μέσα στο τελευταίο δεκαήμερο του Αυγούστου, έτσι ώστε να δοθεί η ευκαιρία στους πολίτες να ξεκινήσουν τις πληρωμές από τα τέλη του Σεπτεμβρίου.
Οι δόσεις θα είναι πέντε με πρώτη αυτή του Σεπτεμβρίου και τελευταία δόση τον Ιανουάριο του 2018.
Τα ποσά δεν αναμένεται να αλλάξουν σε σχέση με πέρυσι και έτσι οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα πρέπει να περιμένουν εκκαθαριστικό που θα δείχνει το ίδιο ποσό.
Σε αντίθετη περίπτωση θα πρέπει να δουν εάν υπήρξαν λάθη στο Ε9 έτσι ώστε να μπορέσουν να τα διορθώσουν.
Ποιοι δικαιούνται απαλλαγή η έκπτωση:
Δικαιούχος απαλλαγής από το 50% του ΕΝΦΙΑ είναι κάθε φορολογούμενος που πληρούσε τις εξής προϋποθέσεις:
α) Το «συνολικό ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα» του προηγούμενου έτους δεν έχει υπερβεί τις 9.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 1.000 ευρώ για τον ή την σύζυγο και για κάθε εξαρτώμενο μέλος της οικογένειας.
β) Το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων τα οποία κατέχει ο φορολογούμενος και τα λοιπά μέλη της οικογένειάς του δεν υπερέβαινε τα 150 τετραγωνικά μέτρα.
γ) Η συνολική αντικειμενική αξία των κτισμάτων και των εντός σχεδίων πόλεων οικοπέδων που κατέχει ο φορολογούμενος ή η οικογένειά του δεν υπερβαίνει τα 85.000 ευρώ αν πρόκειται για άγαμο, τα 150.000 ευρώ αν πρόκειται για εγγάμο χωρίς παιδιά και τα 200.000 ευρώ αν πρόκειται για έγγαμο με ένα ή δύο εξαρτώμενα τέκνα.
Επίσης, στις οικογένειες που είναι τρίτεκνες ή πολύτεκνες ή περιλαμβάνουν ανάπηρα άτομα κατά ποσοστά 80% και άνω χορηγείται πλήρης απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) Το «συνολικό ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα» του προηγούμενου έτους, δεν έχει υπερβεί τις 12.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 1.000 ευρώ για τον ή την σύζυγο και κάθε εξαρτώμενο μέλος και
β) Το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων στα οποία κατέχουν δικαιώματα πλήρους ή ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας ο υπόχρεος υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, η σύζυγος και τα εξαρτώμενα τέκνα της οικογένειάς του δεν υπερβαίνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα.
Η τροποποιιητική δήλωση Ε9
Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η υποβολή τροποποιητικής-διορθωτικής δήλωσης Ε9 για ένα ή περισσότερα από τα έτη 2010-2017 δεν επιβαρύνεται με αυτοτελές πρόστιμο εκπρόθεσμης υποβολής, καθώς μπορεί να υπαχθεί στις ευνοϊκές διατάξεις των άρθρων 57-61 του ν. 4446/2016 περί οικειοθελούς αποκάλυψης φορολογητέας ύλης παρελθόντων ετών. Οι προϋποθέσεις για να ισχύσουν οι ευνοϊκές αυτές διατάξεις είναι τρεις:
1) Η προθεσμία υποβολής της αρχικής δήλωσης Ε9 να έληγε το αργότερο μέχρι 30-9-2016. Για κάθε αρχική δήλωση Ε9 έτους 2017 που είχε προθεσμία υποβολής μετά την 30-9-2016 (π.χ. για μεταβολή ακίνητης περιουσίας, η οποία επήλθε μετά την 30ή-9-2016 και η οποία έπρεπε να είχε δηλωθεί εντός προθεσμίας 30 ημερών) δεν παρέχεται η δυνατότητα υποβολής τροποποιητικής-διορθωτικής δήλωσης με τις διατάξεις των άρθρων 57-61 του ν. 4446/2016.
2) Η τροποποιητική δήλωση Ε9 να υποβληθεί το αργότερο μέχρι 30 Σεπτεμβρίου 2017.
3) Στο πεδίο «σημειώσεις» του ηλεκτρονικού Ε9 που θα υποβάλει κάθε ενδιαφερόμενος να αναγράψει τη φράση «Ν. 4446/2016», καθώς επίσης και τη φράση «Δεν εμπίπτω στις εξαιρέσεις της παραγράφου 2 του άρθρου 60 του Ν. 4446/2016».
Τα πρόστιμα
Σε περίπτωση που υποβληθεί τροποποιητική-διορθωτική δήλωση Ε9 έτους 2017 τον Σεπτέμβριο, μετά την έκδοση του εκκαθαριστικού του ΕΝΦΙΑ του 2017, τότε εάν από τη νέα εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ του 2017 προκύψει μείωση του αρχικώς βεβαιωθέντος φόρου, η δήλωση θα εξαιρεθεί από τις ευνοϊκές ρυθμίσεις των άρθρων 57-61 του ν. 4446/2016, διότι θα έχει προκαλέσει μείωση της φορολογητέας ύλης και του αναλογούντος φόρου και, σύμφωνα με το ν. 4446/2016, δεν μπορεί να υπαχθεί στις ευνοϊκές ρυθμίσεις των άρθρων 57-61.
Στην περίπτωση αυτή, η δήλωση θα γίνεται αποδεκτή, αλλά ο φορολογούμενος θα χρεώνεται με πρόστιμο εκπρόθεσμης υποβολής 100 ευρώ. Επιπλέον, εάν από την υποβολή της τροποποιητικής δήλωσης προκύψει μείωση του αρχικώς καταλογισθέντος ΕΝΦΙΑ κατά ποσό μεγαλύτερο των 300 ευρώ, ο φορολογούμενος θα παραπεμφθεί στην αρμόδια ΔΟΥ για έλεγχο.
Τα σημεία και οι κωδικοί που πρέπει να προσέξουμε
Τα πιο συχνά λάθη στη συμπλήρωση του Ε9 που προκαλούν υπερχρεώσεις με επιπλέον ΕΝΦΙΑ και οι οδηγίες για να διορθωθούν με την υποβολή τροποποιητικών δηλώσεων Ε9 έχουν αναλυτικά ως εξής:
1) Μη ορθή συμπλήρωση στοιχείων για ημιτελή κτίσματα. Οι φορολογούμενοι που έχουν στην κατοχή τους κενά ημιτελή κτίσματα, τα οποία δεν έχουν ακόμη ηλεκτροδοτηθεί ή ηλεκτροδοτούνται με εργοταξιακό ρεύμα, δικαιούνται έκπτωσης 60% στον ΕΝΦΙΑ που αναλογεί στα συγκεκριμένα κτίσματα. Σύμφωνα με τις οδηγίες που έχουν δοθεί από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, προκειμένου να υπολογιστεί η έκπτωση κατά 60% στον ΕΝΦΙΑ, ο φορολογούμενος πρέπει, κατά την αναγραφή των στοιχείων του συγκεκριμένου κτίσματος στον πίνακα 1 του Ε9, να έχει συμπληρώσει, οπωσδήποτε, και τις ακόλουθες ενδείξεις:
—> Στη στήλη 10 του πίνακα 1, θα πρέπει να έχει αναγράψει τον κωδικό αριθμό 99 που σημαίνει «ημιτελές κτίσμα».
—> Στη στήλη 30 του πίνακα 1 πρέπει να έχει συμπληρώσει την ένδειξη ΟΧΙ εάν το ημιτελές κτίσμα είναι «μη ηλεκτροδοτούμενο» ή την ένδειξη ΝΑΙ εάν το ημιτελές κτίσμα ηλεκτροδοτείται με εργοταξιακό ρεύμα. Στην περίπτωση συμπλήρωσης της ένδειξης «ΝΑΙ», θα πρέπει να έχει αναγραφεί και ο αριθμός της εργοταξιακής παροχής ηλεκτρικού ρεύματος στη στήλη 31 του πίνακα 1.
—> Στη στήλη 32 «ειδική κατηγορία» του πίνακα 1 θα πρέπει να έχει αναγράψει τον κωδικό 8 που σημαίνει ότι το δηλούμενο κτίσμα είναι «κενό».
Εάν στο Ε9 που απεικονίζει την εικόνα της ακίνητης περιουσίας την 1η-1-2017 δεν εμφανίζεται συμπληρωμένη έστω και μία από τις τρεις αυτές ενδείξεις, τότε η προβλεπόμενη από το νόμο έκπτωση 60% στον αναλογούντα ΕΝΦΙΑ δεν θα υπολογιστεί.
2) Παραλείψεις στη συμπλήρωση των στοιχείων για τα εμπράγματα δικαιώματα. Υπάρχουν περιπτώσεις φορολογουμένων που έχουν την ψιλή κυριότητα ή την επικαρπία επί ακινήτων και κινδυνεύουν να χρεωθούν με επιπλέον ΕΝΦΙΑ επειδή στο Ε9 δεν δήλωσαν ψιλή κυριότητα ή επικαρπία αλλά πλήρη κυριότητα, αναγράφοντας τον κωδικό 1 αντί των κωδικών 2 ή 3 στις σχετικές στήλες του Ε9 ή παραλείποντας να αναγράψουν κάποιον κωδικό στις συγκεκριμένες στήλες. Σε κάθε τέτοια περίπτωση, κατά την εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ δεν θα υπολογιστεί η έκπτωση επί της φορολογητέας αξίας του ακινήτου, η οποία προβλέπεται σε περίπτωση ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας, ανάλογα με την ηλικία του επικαρπωτή, καθώς θα θεωρηθεί αυτόματα ότι το ακίνητο ανήκει στον δηλούντα κατά πλήρη κυριότητα.
Το λάθος αυτό μπορεί να εντοπιστεί με έναν απλό έλεγχο στον κωδικό που αναγράφεται στη στήλη 15 ή στη στήλη 19 του πίνακα 1 του Ε9, αν πρόκειται για κτίσμα ή οικόπεδο εντός σχεδίου, ή στη στήλη 18 του πίνακα 2 του Ε9, αν πρόκειται για αγροτεμάχιο.
3) Παραλείψεις και λάθη στα στοιχεία για τα ποσοστά συνιδιοκτησίας. Σε περίπτωση μη αναγραφής ποσοστού συνιδιοκτησίας ή αναγραφής λανθασμένου ποσοστού, το μηχανογραφικό σύστημα θα υπολογίσει τον ΕΝΦΙΑ θεωρώντας ότι το ποσοστό συνιδιοκτησίας είναι 100%, δηλαδή ότι όλο το ακίνητο ανήκει στον φορολογούμενο, οπότε θα καταλογίσει στον ίδιο φορολογούμκενο ολόκληρο τον ΕΝΦΙΑ του ακινήτου. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να υποβληθεί τροποποιητική δήλωση Ε9 στην οποία να δηλωθεί σωστά το ποσοστό συνιδιοκτησίας στην αντίστιοχη στήλη (στη στήλη 16 του πίνακα 1 αν πρόκειται γα κτίσμα, στη στήλη 19 του πίνακα 1 αν πρόκειται για οικόπεδο εντός σχεδίου ή στη στήλη 20 του πίνακα 2 αν πρόκειται για εδαφική έκταση εκτός σχεδίου πόλεως ή οικισμού).
4) Λανθασμένη αναγραφή των στοιχείων χωρίς την επιφάνεια των κύριων και των βοηθητικών χώρων του ακινήτου. Συνηθέστερο λάθος είναι η καταχώρηση βοηθητικών χώρων ως κύριων. Στις περιπτώσεις αυτές χρεώνεται κανονικός φόρος ανά τετραγωνικό μέτρο και όχι ο μειωμένος κατά 90% σχε σχέση με το φόρο που αναλογεί σε χώρο κύριας χρήσης. Συχνά επίσης έχει παρατηρηθεί η δήλωση των υπόγειων επιφανειών ακινήτων ως χώρων κύριας χρήσης ή του παταριού που επικοινωνεί με εσωτερική κλίμακα με τους κύριους χώρους του ακινήτου. Στις περιπτώσεις αυτές το ακίνητο θα πρέπει να ξαναδηλωθεί με αναγραφή του σωστού αριθμού τετραγωνικών μέτρων τόσο για τους κύριους όσο και για τους βοηθητικούς χώρους.
5) Λοιπά λάθη ή παραλείψεις που «φουσκώνουν» τον ΕΝΦΙΑ. Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να ελέγξουν εάν υπάγονται σε κάποια από τις παρακάτω περιπτώσεις:
—> Σε περίπτωση κατά την οποία έχει δηλωθεί ψιλή κυριότητα ή επικαρπία, αλλά στη στήλη όπου έπρεπε να έχει δηλωθεί το έτος γέννησης επικαρπωτή για το συγκεκριμένο δικαίωμα δεν έχει συμπληρωθεί τίποτα, τότε το ακίνητο θεωρείται ότι ανήκει κατά πλήρη κυριότητα στο φορολογούμενο και ο φόρος υπολογίζεται χωρίς καμία έκπτωση.
—> Σε περίπτωση μη συμπλήρωσης του αριθμού ορόφου ή συμπλήρωσης ορόφου ακινήτου ως δώμα, για τον υπολογισμό του φόρου λαμβάνεται ο συντελεστής που αντιστοιχεί στον 6ο όροφο, οπότε ο φόρος υπολογίζεται με προσαύξηση λόγω υψηλού ορόφου.
Με τρία παράνομα «κόλπα» που εφαρμόζονται κατά τον υπολογισμό του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων, το υπουργείο Οικονομικών κατορθώνει κάθε χρόνο να εισπράττει από εκατομμύρια φορολογούμενους επιπλέον ποσά φόρου από αυτά που θα έπρεπε να χρεώσει στην πραγματικότητα.
Την τριετία 2014-2016 όλοι σχεδόν οι ιδιοκτήτες κτισμάτων πλήρωσαν κύριο ΕΝΦΙΑ με «καπέλο» εξαιτίας συγκεκριμένων μεθοδεύσεων του υπουργείου Οικονομικών με τις αντικειμενικές αξίες και τους «συντελεστές παλαιότητας». Τα ίδια τεχνάσματα θα εφαρμοστούν και φέτος, με αποτέλεσμα εκατομμύρια ιδιοκτήτες να χρεωθούν και πάλι άδικα με επιπλέον ΕΝΦΙΑ. Παράνομος είναι και ο τρόπος υπολογισμού του συμπληρωματικού ΕΝΦΙΑ. Στην περίπτωση του φόρου αυτού, το υπουργείο Οικονομικών δεν αφαιρεί από τη συνολική φορολογητέα αξία των ακινήτων το υπόλοιπο των στεγαστικών δανείων που χρωστά ο ιδιοκτήτης.
Εξτρα κύριος φόρος
Ας δούμε όμως πιο αναλυτικά τις μεθοδεύσεις του υπουργείου Οικονομικών με τις οποίες καταφέρνει κάθε χρόνο να υπερχρεώνει εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων:
1. Για τον υπολογισμό του κύριου ΕΝΦΙΑ, το υπουργείο Οικονομικών καθιέρωσε μία κλίμακα συντελεστών Βασικού Φόρου. Οι συντελεστές αυτοί αυξάνονται όσο υψηλότερα είναι τα επίπεδα των τιμών ζώνης ανά τ.μ. που ισχύουν στις περιοχές στις οποίες βρίσκονται τα κτίσματα. Οι συντελεστές του Βασικού Φόρου ξεκινούν από τα 2 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για κτίσματα που βρίσκονται σε περιοχές με τιμές ζώνης μέχρι 500 ευρώ ανά τ.μ. και φθάνουν μέχρι τα 13 ευρώ ανά τ.μ. για τα κτίσματα που βρίσκονται σε περιοχές με τιμές ζώνης άνω των 5.000 ευρώ. Οι «τιμές ζώνης ανά τ.μ.» που λαμβάνονται υπόψη για την κλιμάκωση των συντελεστών του Βασικού Φόρου είναι οι αντικειμενικές τιμές ανά τ.μ., οι οποίες ισχύουν ανά περιοχή για νεόδμητα διαμερίσματα 1ου ορόφου με πρόσοψη σε ένα δρόμο. Δηλαδή, η βάση υπολογισμού του κύριου ΕΝΦΙΑ είναι οι αντικειμενικές αξίες νεόκτιστων διαμερισμάτων 1ου ορόφου με μία μόνο πρόσοψη σε δρόμο!
Ο υπολογισμός λοιπόν του κύριου ΕΝΦΙΑ για όλες τις κατοικίες παλαιότητας άνω του 1 έτους γίνεται με βάση τις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων, οι οποίες -παρά το γεγονός ότι στις αρχές του 2016 μειώθηκαν κατά 4%-38% σε πολλές περιοχές της χώρας – εξακολουθούν να βρίσκονται σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα των πραγματικών αξιών των παλαιών κτισμάτων.
2. Από κει και πέρα, ο φόρος που προκύπτει για κάθε κτίσμα, όσο παλαιό κι αν είναι, δεν μειώνεται λόγω παλαιότητας, καθώς δεν εφαρμόζονται οι μειωτικοί συντελεστές παλαιότητας 0,6 έως 0,9 που ισχύουν κανονικά για τα ακίνητα «ηλικίας» ενός έτους και άνω. Οι μειωτικοί αυτοί συντελεστές εφαρμόζονται μόνο στον υπολογισμό του συμπληρωματικού ΕΝΦΙΑ. Οι μειωτικοί συντελεστές παλαιότητας εφαρμόζονται επίσης και κατά τον υπολογισμό των φόρων στις μεταβιβάσεις, στις κληρονομιές, στις δωρεές και τις γονικές παροχές ακινήτων. Αντιθέτως, για τον υπολογισμό του κύριου ΕΝΦΙΑ χρησιμοποιούνται κάθε χρόνο (χρησιμοποιήθηκαν την τριετία 2014-2015 και θα χρησιμοποιηθούν και φέτος) κάποιοι άλλοι… εξωπραγματικοί «συντελεστές παλαιότητας», που, αντί να μειώνουν, αυξάνουν το φόρο όσο πιο νέο είναι ένα κτίσμα! Οι «συντελεστές παλαιότητας» που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό του κύριου ΕΝΦΙΑ είναι αυξητικοί, όχι μειωτικοί όπως θα ήταν το δίκαιο. Ξεκινούν από το 1 για κτίσματα που έχουν ανεγερθεί από το 1930 μέχρι και πριν από 26 χρόνια και φθάνουν μέχρι το 1,25 για κτίσματα που έχουν κατασκευαστεί την τελευταία τετραετία! Ετσι, ενώ ο Βασικός Φόρος υπολογίζεται με βάση τις αντικειμενικές αξίες ολοκαίνουριων κτισμάτων, δεν μειώνεται καθόλου για όσα από τα κτίσματα αυτά έχουν παλαιότητα άνω των 25 ετών, ενώ για όσα έχουν παλαιότητα από 25 έτη έως και 1 έτος ο Βασικός Φόρος προσαυξάνεται περαιτέρω κατά 5% έως και 25%, καθώς οι… «συντελεστές παλαιότητας» που χρησιμοποιούνται κλιμακώνονται από 1,05 έως 1,25!
Τα «τρικ» που περιγράψαμε παραπάνω με τις αντικειμενικές αξίες και τους συντελεστές παλαιότητας θα εφαρμοστούν και φέτος κατά τον υπολογισμό του κύριου ΕΝΦΙΑ επί των κτισμάτων που κατείχαν οι φορολογούμενοι την 1η-1-2017.
Μετά τις διακοπές (εάν... πήγατε) ετοιμαστείτε για "τσουχτερά" ραβασάκια!
- Σας περιμένουν φόροι 14,83 δισ. ευρώ για εισόδημα, σπίτια, αυτοκίνητα, εισφορά αλληλεγύης, τέλη κυκλοφορίας
- Αν συνυπολογιστούν και οι έμμεσοι φόροι, τότε η... λυπητερή για φορολογούμενους και επιχειρήσεις πλησιάζει τα 30 δισεκατομμύρια ευρώ σε μόλις έξι μήνες!
- Ποιοι είναι αυτοί που θα κληθούν να πληρώσουν τα περισσότερα
- Αναλυτικά η λίστα με τις φορολογικές υποχρεώσεις των επόμενων μηνών
Φόρους ύψους 14,83 δισ. ευρώ καλούνται να πληρώσουν μέσα στους επόμενους έξι μήνες φορολογούμενοι και επιχειρήσεις. Συγκεκριμένα για:
---> Τα ακίνητα που διαθέτουν
---> τα αυτοκίνητα
---> το εισόδημα
---> τον φόρο μισθωτών υπηρεσιών
---> την αυξημένη εισφορά αλληλεγγύης
---> τα τέλη κυκλοφορίας.
Οι περισσότεροι εξ αυτών, μάλιστα, θα καταβληθούν εντός του καλοκαιριού. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Καθημερινής, εάν συνυπολογιστούν και οι έμμεσοι φόροι, τα ποσά που θα καταβάλουν οι φορολογούμενοι και οι επιχειρήσεις στο κράτος ανέρχονται σε 29,2 δισ. ευρώ.
Αυτοί πληρώνουν... το μάρμαρο
Τα φετινά εκκαθαριστικά είναι «τσουχτερά» για τους έχοντες εισοδήματα άνω των 35.000 ευρώ. Σύμφωνα με μεγάλα φοροτεχνικά γραφεία, η μεσοσταθμική επιβάρυνση κυρίως για τους ελεύθερους επαγγελματίες (με εισοδήματα άνω των 35.000 ευρώ) αλλά και για όσους ταυτόχρονα έχουν εισοδήματα από μισθωτή εργασία και ελευθέριο επάγγελμα είναι αυξημένη κατά 40% σε σχέση με πέρυσι, ενώ εάν συνυπολογιστούν και οι ασφαλιστικές εισφορές οι επιβαρύνσεις αυξάνονται περαιτέρω.
Με αυτά τα δεδομένα, είναι εξαιρετικά πιθανό ένα μεγάλο ποσοστό των φόρων να οδηγηθεί στη μεγάλη δεξαμενή των ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Αναλυτικά η... λυπητερή
Από τις αρχές Αυγούστου μέχρι και τον Ιανουάριο του 2018 οι περισσότεροι φορολογούμενοι θα πρέπει στο τέλος κάθε μήνα να βάζουν βαθιά το χέρι στην τσέπη για να πληρώσουν στο ελληνικό Δημόσιο τους ανωτέρω φόρους. Εάν οι φορολογούμενοι ξεκινούσαν την πληρωμή των φόρων που τους αναλογούν από τον Φεβρουάριο εκάστου έτους, ο επιμερισμός τους θα ήταν σωστότερος, ενώ οι υπόχρεοι θα είχαν μεγαλύτερη ευχέρεια για την εξυπηρέτηση των υποχρεώσεών τους.
Ειδικότερα, οι φόροι ύψους 14,83 δισ. ευρώ που θα καταβληθούν το δεύτερο εξάμηνο του έτους κατανέμονται ως εξής:
---> Φόρος εισοδήματος. Χθες πληρώθηκε η πρώτη δόση του φόρου εισοδήματος. Συνολικά 2,5 εκατ. φορολογούμενοι καλούνται να πληρώσουν 3,7 δισ. ευρώ σε τρεις δόσεις, η πρώτη εκ των οποίων παρήλθε. Οι επόμενες δύο πληρωμές πρέπει να γίνουν στα τέλη Σεπτεμβρίου και στα τέλη Νοεμβρίου αντίστοιχα. Σημειώνεται ότι χρεωστικό σημείωμα έλαβαν φέτος 230.000 περισσότεροι φορολογούμενοι. Αυτοί αποτελούν τα 41,58% του συνόλου των φορολογουμένων, ενώ επιστροφή φόρου πήραν ή θα πάρουν εάν δεν συμψηφιστεί με άλλες υποχρεώσεις το 15,58% των φορολογουμένων.
---> ΕΝΦΙΑ. Τα εκκαθαριστικά του ενιαίου φόρου ιδιοκτησίας ακινήτων θα αναρτηθούν στο Διαδίκτυο στα τέλη Αυγούστου. Η πρώτη δόση του φόρου θα πληρωθεί στα τέλη Σεπτεμβρίου και η τελευταία στα τέλη Ιανουαρίου. Το ποσό που πρέπει να καταβάλουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων ανέρχεται στα 3,4 δισ. ευρώ. Ωστόσο, από το ανωτέρω ποσό τα 2,65 δισ. ευρώ εισέρχονται στον κρατικό κορβανά εξαιτίας της αδυναμίας κάποιων φορολογουμένων να πληρώσουν τους φόρους τους.
---> Τους κρίσιμους μήνες οι οφειλέτες του Δημοσίου θα πληρώνουν ταυτόχρονα με όλα τα ανωτέρω και τη δόση για την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Συνολικά, μέχρι το τέλος του έτους υπολογίζεται να καταβληθούν περισσότερα από 800 εκατ. ευρώ. Βέβαια αρκετοί ενδεχομένως να χάσουν τη ρύθμιση. Και αυτό καθώς στην περίπτωση που δεν καταβάλλουν τη δόση που τους αναλογεί σε διάστημα 15 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας το ηλεκτρονικό σύστημα τους «πετάει» εκτός ρύθμισης.
---> Επίσης, τον Δεκέμβριο θα πρέπει να καταβληθεί ποσό ύψους 1,1 δισ. ευρώ για τα τέλη κυκλοφορίας του 2018.
Πηγή: kathimerini.gr
Τη δυνατότητα ηλεκτρονικής υποβολής διορθωτικών δηλώσεων Ε9 για τα έτη 2010-2017 χωρίς επιβαρύνσεις με πρόστιμα εκπρόθεσμης υποβολής έχουν οι φορολογούμενοι για αρχικές δηλώσεις για τις οποίες οι προθεσμίες υποβολής έληξαν μέχρι και τις 30-9-2016.
Τη δυνατότητα αυτή τους την παρέχουν οι ρυθμίσεις των άρθρων 57-61 του ν. 4446/2016 για την οικειοθελή αποκάλυψη φορολογητέας ύλης παρελθόντων ετών. Αξιοποιώντας τις ρυθμίσεις αυτές, μπορούν να αποφύγουν άδικες υπερχρεώσεις στα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ του 2017 που θα λάβουν στο τέλος Αυγούστου.
Μέσω TAXISnet
Η υποβολή τροποποιητικών-διορθωτικών δηλώσεων στοιχείων ακινήτων (Ε9) είναι δυνατή μέσω της εφαρμογής «Ε9 Περιουσιολόγιο» στο TAXISnet. Oποιος φορολογούμενος έχει κάνει λάθη ή έχει υποπέσει σε παραλείψεις κατά τη συμπλήρωση ενός ή περισσοτέρων από τα έντυπα Ε9 που υπέβαλε για τα έτη 2010-2017 έχει το δικαίωμα να εισέλθει στην εφαρμογή και να επιλέξει το έτος για το οποίο θέλει να υποβάλει τη νέα δήλωση. Το σύστημα θα του εμφανίσει την εικόνα της ακίνητης περιουσίας του, όπως αυτή είχε διαμορφωθεί την 1η Ιανουαρίου του έτους που θα έχει επιλέξει, βάσει των αρχικών και τροποποιητικών δηλώσεων που ήδη έχει υποβάλει μέχρι και το επιλεχθέν έτος. Πάνω στην εικόνα αυτή μπορεί να επέμβει και να διορθώσει τα λανθασμένα στοιχεία που έχει αναγράψει ή να καλύψει τις όποιες παραλείψεις του έχει διαπιστώσει. Αν επιλέξει να διορθώσει στοιχεία δηλώσεων Ε9 ενός ή περισσοτέρων ετών της περιόδου 2010-2016, οι όποιες αλλαγές επιφέρει στην εικόνα της περιουσιακής του κατάστασης θα μπορούν να μεταφερθούν αυτόματα και στα Ε9 των υπολειπόμενων μέχρι το 2017 επόμενων ετών, οπότε θα μεταβληθεί και η εικόνα της περιουσιακής κατάστασης, όπως αυτή είχε διαμορφωθεί την 1η-1-2017.
Προϋποθέσεις
Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η υποβολή τροποποιητικής-διορθωτικής δήλωσης Ε9 για ένα ή περισσότερα από τα έτη 2010-2017 δεν επιβαρύνεται με αυτοτελές πρόστιμο εκπρόθεσμης υποβολής, καθώς μπορεί να υπαχθεί στις ευνοϊκές διατάξεις των άρθρων 57-61 του ν. 4446/2016 περί οικειοθελούς αποκάλυψης φορολογητέας ύλης παρελθόντων ετών. Οι προϋποθέσεις για να ισχύσουν οι ευνοϊκές αυτές διατάξεις είναι τρεις:
1 Η προθεσμία υποβολής της αρχικής δήλωσης Ε9 να έληγε το αργότερο μέχρι 30-9-2016. Για κάθε αρχική δήλωση Ε9 έτους 2017 που είχε προθεσμία υποβολής μετά την 30-9-2016 (π.χ. για μεταβολή ακίνητης περιουσίας, η οποία επήλθε μετά την 30ή-9-2016 και η οποία έπρεπε να είχε δηλωθεί εντός προθεσμίας 30 ημερών) δεν παρέχεται η δυνατότητα υποβολής τροποποιητικής-διορθωτικής δήλωσης με τις διατάξεις των άρθρων 57-61 του ν. 4446/2016.
2 Η τροποποιητική δήλωση Ε9 να υποβληθεί το αργότερο μέχρι 30 Σεπτεμβρίου 2017.
3 Στο πεδίο «σημειώσεις» του ηλεκτρονικού Ε9 που θα υποβάλει κάθε ενδιαφερόμενος να αναγράψει τη φράση «Ν. 4446/2016», καθώς επίσης και τη φράση «Δεν εμπίπτω στις εξαιρέσεις της παραγράφου 2 του άρθρου 60 του Ν. 4446/2016».
Πότε έχει πρόστιμο
Σε περίπτωση που υποβληθεί τροποποιητική-διορθωτική δήλωση Ε9 έτους 2017 τον Σεπτέμβριο, μετά την έκδοση του εκκαθαριστικού του ΕΝΦΙΑ του 2017, τότε εάν από τη νέα εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ του 2017 προκύψει μείωση του αρχικώς βεβαιωθέντος φόρου, η δήλωση θα εξαιρεθεί από τις ευνοϊκές ρυθμίσεις των άρθρων 57-61 του ν. 4446/2016, διότι θα έχει προκαλέσει μείωση της φορολογητέας ύλης και του αναλογούντος φόρου και, σύμφωνα με το ν. 4446/2016, δεν μπορεί να υπαχθεί στις ευνοϊκές ρυθμίσεις των άρθρων 57-61. Στην περίπτωση αυτή, η δήλωση θα γίνεται αποδεκτή, αλλά ο φορολογούμενος θα χρεώνεται με πρόστιμο εκπρόθεσμης υποβολής 100 ευρώ. Επιπλέον, εάν από την υποβολή της τροποποιητικής δήλωσης προκύψει μείωση του αρχικώς καταλογισθέντος ΕΝΦΙΑ κατά ποσό μεγαλύτερο των 300 ευρώ, ο φορολογούμενος θα παραπεμφθεί στην αρμόδια ΔΟΥ για έλεγχο.
Τα σημεία και οι κωδικοί που πρέπει να προσέξουμε
Τα πιο συχνά λάθη στη συμπλήρωση του Ε9 που προκαλούν υπερχρεώσεις με επιπλέον ΕΝΦΙΑ και οι οδηγίες για να διορθωθούν με την υποβολή τροποποιητικών δηλώσεων Ε9 έχουν αναλυτικά ως εξής:
1 Μη ορθή συμπλήρωση στοιχείων για ημιτελή κτίσματα. Οι φορολογούμενοι που έχουν στην κατοχή τους κενά ημιτελή κτίσματα, τα οποία δεν έχουν ακόμη ηλεκτροδοτηθεί ή ηλεκτροδοτούνται με εργοταξιακό ρεύμα, δικαιούνται έκπτωσης 60% στον ΕΝΦΙΑ που αναλογεί στα συγκεκριμένα κτίσματα. Σύμφωνα με τις οδηγίες που έχουν δοθεί από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, προκειμένου να υπολογιστεί η έκπτωση κατά 60% στον ΕΝΦΙΑ, ο φορολογούμενος πρέπει, κατά την αναγραφή των στοιχείων του συγκεκριμένου κτίσματος στον πίνακα 1 του Ε9, να έχει συμπληρώσει, οπωσδήποτε, και τις ακόλουθες ενδείξεις:
* Στη στήλη 10 του πίνακα 1, θα πρέπει να έχει αναγράψει τον κωδικό αριθμό 99 που σημαίνει «ημιτελές κτίσμα».
* Στη στήλη 30 του πίνακα 1 πρέπει να έχει συμπληρώσει την ένδειξη ΟΧΙ εάν το ημιτελές κτίσμα είναι «μη ηλεκτροδοτούμενο» ή την ένδειξη ΝΑΙ εάν το ημιτελές κτίσμα ηλεκτροδοτείται με εργοταξιακό ρεύμα. Στην περίπτωση συμπλήρωσης της ένδειξης «ΝΑΙ», θα πρέπει να έχει αναγραφεί και ο αριθμός της εργοταξιακής παροχής ηλεκτρικού ρεύματος στη στήλη 31 του πίνακα 1.
* Στη στήλη 32 «ειδική κατηγορία» του πίνακα 1 θα πρέπει να έχει αναγράψει τον κωδικό 8 που σημαίνει ότι το δηλούμενο κτίσμα είναι «κενό».
Εάν στο Ε9 που απεικονίζει την εικόνα της ακίνητης περιουσίας την 1η-1-2017 δεν εμφανίζεται συμπληρωμένη έστω και μία από τις τρεις αυτές ενδείξεις, τότε η προβλεπόμενη από το νόμο έκπτωση 60% στον αναλογούντα ΕΝΦΙΑ δεν θα υπολογιστεί.
2 Παραλείψεις και λάθη στην αναγραφή των στοιχείων για κτίσματα που βρίσκονται μέσα σε αγροτεμάχια. Η νομοθεσία για τον ΕΝΦΙΑ προβλέπει ότι σε περίπτωση κατά την οποία μέσα σε ένα αγροτεμάχιο υφίσταται κτίσμα το οποίο χρησιμοποιείται ως κατοικία, ο φόρος του αγροτεμαχίου πενταπλασιάζεται! Αν το κτίσμα δεν είναι κατοικία, αλλά γεωργικό κτίσμα ή αποθήκη ή επαγγελματική στέγη, ο φόρος δεν πενταπλασιάζεται.
Σε περίπτωση κατά την οποία στον πίνακα 2 του Ε9 έχει συμπληρωθεί η στήλη της συνολικής επιφάνειας κτισμάτων που βρίσκονται στο αγροτεμάχιο (η στήλη 17), αλλά δεν έχει συμπληρωθεί η κατηγορία του ακινήτου (στη στήλη 17α ή 17β ή 17γ), τότε θεωρείται ότι επί του αγροτεμαχίου βρίσκεται κατοικία! Συνεπώς, αν ο φορολογούμενος έχει αγροτεμάχιο μέσα στο οποίο υπάρχει κάποιο κτίσμα, το οποίο δεν είναι κατοικία αλλά γεωργικό κτίσμα ή αποθήκη ή κτίριο επαγγελματικής στέγης, πρέπει να ελέγξει εάν στο Ε9 έχει δηλώσει σωστά το κτίσμα αυτό, συμπληρώνοντας μία από τις στήλες 17α ή 17β ή 17γ. Αν αυτό δεν συμβαίνει, τότε σημαίνει ότι έχει παραλείψει να δηλώσει ορθά το είδος του κτίσματος στο Ε9.
Στην περίπτωση αυτή, αν δεν διορθωθεί η παράλειψη, τότε το μηχανογραφικό σύστημα του υπουργείου Οικονομικών θα εκλάβει το κτίσμα ως «κατοικία» και κατά τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ ο φόρος του αγροτεμαχίου θα πενταπλασιαστεί!
3 Παραλείψεις στη συμπλήρωση των στοιχείων για τα εμπράγματα δικαιώματα. Υπάρχουν περιπτώσεις φορολογουμένων που έχουν την ψιλή κυριότητα ή την επικαρπία επί ακινήτων και κινδυνεύουν να χρεωθούν με επιπλέον ΕΝΦΙΑ επειδή στο Ε9 δεν δήλωσαν ψιλή κυριότητα ή επικαρπία αλλά πλήρη κυριότητα, αναγράφοντας τον κωδικό 1 αντί των κωδικών 2 ή 3 στις σχετικές στήλες του Ε9 ή παραλείποντας να αναγράψουν κάποιον κωδικό στις συγκεκριμένες στήλες. Σε κάθε τέτοια περίπτωση, κατά την εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ δεν θα υπολογιστεί η έκπτωση επί της φορολογητέας αξίας του ακινήτου, η οποία προβλέπεται σε περίπτωση ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας, ανάλογα με την ηλικία του επικαρπωτή, καθώς θα θεωρηθεί αυτόματα ότι το ακίνητο ανήκει στον δηλούντα κατά πλήρη κυριότητα.
Το λάθος αυτό μπορεί να εντοπιστεί με έναν απλό έλεγχο στον κωδικό που αναγράφεται στη στήλη 15 ή στη στήλη 19 του πίνακα 1 του Ε9, αν πρόκειται για κτίσμα ή οικόπεδο εντός σχεδίου, ή στη στήλη 18 του πίνακα 2 του Ε9, αν πρόκειται για αγροτεμάχιο.