Το καλοκαίρι για πολλούς είναι ταυτισμένο με τα κουνούπια.

Για τους περισσότερους, αυτό σημαίνει εξανθήματα, κνησμό και ενίοτε εφιαλτικά βράδια αγρυπνίας. Όμως, τελικά τα κουνούπια αλλά και τα άλλα ζωύφια του καλοκαιριού δεν είναι τόσο αθώα όσο πιστεύουμε. Κουνούπια, σκνίπες, τσιμπούρια και κοριοί, είναι φορείς ιών που μεταδίδονται στον άνθρωπο.

Κάθε χρόνο, περισσότεροι από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλο τον κόσμο μολύνονται από τέτοια τσιμπήματα. Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν για τα ζωύφια αυτά, τον όρο : διαβιβαστές.

Το πλέον θανατηφόρο νόσημα που μεταδίδεται με διαβιβαστές είναι η ελονοσία, η οποία μόνο το 2010, προκάλεσε 660.000 θανάτους, κυρίως στην Αφρική. Στην Ελλάδα το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τέτοιων παρόμοιων νοσημάτων είναι οι λοιμώξεις από τον ιό του δυτικού Νείλου.

Τα κουνούπια, όπως λένε οι ειδικοί, μπορούν να γίνουν φορείς μετάδοσης ιών και παρασίτων. Μπορούν να μεταδώσουν ασθένειες όπως την ελονοσία ή τον κίτρινο πυρετό. Οι περισσότεροι από αυτούς τους παθογόνους ιούς βρίσκονται στην Αφρική, την Ασία και τη Λατινική Αμερική. Πολλά από αυτά τα εξωτικά κουνούπια μεταφέρονται μέσω ανθρώπων που ταξιδεύουν πολύ. Επιβιώνουν για κάποιο διάστημα και μετά εξαφανίζονται, συνήθως μετά το χειμώνα. Σε έρευνα που έγινε στην Γερμανία, από τα 75.000 κουνούπια που συνελέγησαν σε περισσότερες από 55 διαφορετικές περιοχές, εντοπίστηκαν και πολλά "εξωτικά" κουνούπια.

Οι ειδικοί θεωρούν ότι η αύξηση του αριθμού των νοσημάτων που μεταδίδονται από τους διαβιβαστές, σχετίζεται άμεσα με την αυξημένη κινητικότητα των ανθρώπων την εποχή της παγκοσμιοποίησης. Αν και τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σημαντική αύξηση του αριθμού των κρουσμάτων και στην Ευρώπη, το κύριο βάρος, συνεχίζουν να το επωμίζονται οι χώρες του νότου. Kατά κύριο λόγο πλήττονται οι φτωχότερες πληθυσμιακές ομάδες του κόσμου. Αυτή είναι η ιδιαιτερότητα των νοσημάτων αυτών. Πλήττουν τους πιο φτωχούς ανθρώπους.

Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι, κυρίως παιδιά, χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους από ασθένειες όπως η ελονοσία ή ο κίτρινος πυρετός. Για ορισμένες από τις ασθένειες αυτές υπάρχουν εν τω μεταξύ εμβόλια, ενώ για άλλες, όπως η ελονοσία, αποτελεσματικά φάρμακα. Συχνά όμως τα φάρμακα βοηθούν μόνον στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων.

Το νόσημα με την ταχύτερη εξάπλωση στον κόσμο είναι ο δάγκειος πυρετός. Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας αλλά και ο Διεθνής Ερυθρός Σταυρός προειδοποιούν για τις συνέπειες της ραγδαίας εξάπλωσης του νοσήματος, χαρακτηρίζοντάς το «σιωπηλό κίνδυνο». Σύμφωνα με τον ΠΟΥ πάντως, η ατομική υγιεινή παραμένει ο καλύτερος και αποτελεσματικότερος τρόπος πρόληψης. Σε κάθε περίπτωση όμως είναι ανεπίτρεπτο τον 21ο αιώνα να πεθαίνει κανείς από το τσίμπημα ενός κουνουπιού.
premium.paratiritis / iatronet

Τι είναι ο Βήχας και τι δηλώνει για την κατάσταση της υγείας μας;

Ο Βήχας είναι ένα αντανακλαστικό, που, αντιδρώντας στον ερεθισμό των αεραγωγών, έχει σα σκοπό να απομακρύνει μηχανικά αλλά και να αδρανοποιήσει, μέσω της παραγόμενης βλέννας, ξένα σώματα (σκόνη, καπνό, μικρόβια) από τους πνεύμονες ή από το ανώτερο αναπνευστικό. Ο βήχας δεν είναι παρά μόνο ένα σύμπτωμα που δεν παραπέμπει, μάλιστα, σε μια και μοναδική ασθένεια και συχνά η σημασία του μπορεί να προσδιοριστεί μόνο όταν αξιολογηθεί η βαρύτητα, η χρονιότητα και τα συνοδά του συμπτώματα.

Ποια είδη βήχα υπάρχουν και σε ποια νόσο αντιστοιχεί συχνότερα το καθένα;
Ο βήχας κλασσικά διακρίνεται σε παραγωγικό και μη παραγωγικό.

Ο παραγωγικός βήχας παράγει φλέγμα ή βλέννα (πτύελα). Η βλέννα μπορεί να εντοπίζεται στο πίσω μέρος του λαιμού, συνήθως προερχόμενη από τη μύτη ή τα ιγμόρεια, ή μπορεί να έχει ανεβεί προς τα έξω από τους πνεύμονες και την τραχεία. Υπάρχουν πολλές αιτίες παραγωγικού βήχα όπως:

Ιογενείς λοιμώξεις. Στο κοινό κρυολόγημα ή τη γρίπη προκαλείται συνήθως από λευκή έως κίτρινη βλέννα που κυλά προς τα κάτω στο φάρυγγα.

Μικροβιακές λοιμώξεις. Μπορεί να είναι σύμπτωμα πνευμονίας, βρογχίτιδας, ιγμορίτιδας, ή φυματίωσης, με τη βλέννα να είναι συνήθως πιο σκούρα (πράσινη ή καφέ).

Χρόνια πνευμονοπάθεια. Μπορεί να σημαίνει επιδείνωση μιας γνωστής χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ), ή μια λοίμωξη ως επιπλοκή της.

Οξεία ή χρόνια οπισθορρινική καταρροή. Λοιμώδους ή αλλεργικής ή αγγειοκινητικής αρχής, προκαλεί επίσης την αίσθηση ότι χρειάζεται συνεχώς να καθαρίσουμε το λαιμό μας.

Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ). Όξινο περιεχόμενο του στομάχου, ιδίως όταν ξαπλώνουμε σύντομα μετά από ένα γεύμα, επιστρέφει στον οισοφάγο, προκαλώντας άλλοτε συνειδητές καυσαλγίες (καούρες) και ερυγές (ρεψίματα) και άλλοτε μόνο βήχα. Αυτό συμβαίνει συχνότερα κατά τη διάρκεια της νύκτας και μπορεί να μας ξυπνήσει.

Κάπνισμα. Παραγωγικός βήχας σε καπνιστή είναι συχνά σημάδι χρόνιας βρογχίτιδας ή/και ερεθισμού του φάρυγγα ή του οισοφάγου.

Ιογενείς ασθένειες (μεταλοιμώδης βήχας). Μετά από κοινό κρυολόγημα ή γρίπη, ένας ξηρός βήχας μπορεί να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες ενώ συχνά χειροτερεύει τη νύχτα.

Βρογχόσπασμος. Μπορεί να σημαίνει σπασμό των βρόγχων, που προκαλείται από βρογχικό ερεθισμό, ιδιαίτερα τη νύχτα (σε οξεία βρογχίτιδα).
Έκθεση σε σκόνη ή αναθυμιάσεις, καθώς και επαγγελματική έκθεση σε πτητικές-ερεθιστικές χημικές ουσίες στο εργασιακό περιβάλλον .

Φάρμακα. Συχνότερα βήχα μπορούν να προκαλέσουν από τα φάρμακα οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου, που χορηγούνται σε υψηλή αρτηριακή πίεση, όπως καπτοπρίλη (πχ. Capoten), εναλαπρίλη (πχ. Renitec ), λισινοπρίλη (πχ. Prinivil, Zestril, ή Zestoretic ) .

Απόφραξη των αεραγωγών με ένα εισπνεόμενο αντικείμενο, όπως κομμάτια τροφών ή φαρμάκων. Αυτό συμβαίνει συχνότερα στις ακραίες ηλικίες (παιδιά και ηλικιωμένους).

Αλλεργίες . Συχνό φτέρνισμα με ξηρό βήχα μπορεί να είναι ένδειξη αλλεργικής ρινίτιδας.

Άσθμα. Ένας χρόνιος ξηρός βήχας μπορεί να είναι σύμπτωμα άσθματος, με συνοδά άλλα συμπτώματα δύσπνοια, συριγμό, ή αίσθημα σφιξίματος στο στήθος.

Ο μη παραγωγικός βήχας είναι ξηρός, χωρίς εκκρίσεις. Ένας τέτοιου τύπου βήχας μπορεί να αναπτυχθεί μετά από οξεία ή χρόνια έκθεση σε ερεθιστικούς ή λοιμώδεις παράγοντες, όπως:
Μπορούμε από τον τύπο του βήχα να καταλάβουμε πώς θα τον αντιμετωπίσουμε;
Ιδιαίτερη βαρύτητα για την αντιμετώπισή του, ωστόσο, έχουν και δύο άλλες ταξινομήσεις του βήχα:

A. Ανάλογα με τη διάρκειά του, ο βήχας διακρίνεται σε:
Οξύ (διάρκειας μικρότερης των 3 εβδομάδων),
Υποξύ (διάρκειας μεγαλύτερης των 3 εβδομάδων και μικρότερης των 2 μηνών)
Χρόνιο (διάρκειας μεγαλύτερης των 2 μηνών).

Σε ποσοστό 80% - 90% ο οξύς βήχας είναι ιογενής και δεν πρέπει να χορηγούνται γι’ αυτόν αντιβιοτικά, αλλά μόνο συμπτωματική αγωγή, ενώ αν διαρκεί περισσότερο από τρείς εβδομάδες τα αίτιά του μπορεί να ποικίλλουν σε βαρύτητα και χρειάζεται σίγουρα εκτίμηση από το γιατρό μας και περαιτέρω έλεγχο.

B. Ανάλογα, τέλος, με την προέλευσή του, ο βήχας διακρίνεται σε:

Βήχα προερχόμενο από το ανώτερο αναπνευστικό
Βήχα προερχόμενο από το κατώτερο αναπνευστικό

Με βάση τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες του ACCP (American College of Chest Physicians) η συμπτωματική αντιμετώπιση του βήχα διαφοροποιείται ανάλογα με την κατάταξη αυτή, ως εξής:

Στις οξείες ιογενείς λοιμώξεις αμιγώς του ανωτέρου αναπνευστικού (πχ. κοινό κρυολόγημα) συνιστώνται:

Συνδυασμός αποσυμφορητικών και 1ης γενιάς αντϊσταμινικών (πχ. Comtrex cold).
Ανασταλτικά των προσταγλανδινών, όπως μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (πχ. Nurofen).
Αντιχολινεργικά φάρμακα, όπως το ιπρατρόπιο (πχ. Atrovent).
Κεντρικά ή περιφερικά αντιβηχικά (αν υπάρχει έντονος βήχας που πρέπει να κατασταλεί).

Στις περιπτώσεις αυτές δεν συνιστώνται: βλεννολυτικά, αντιβιοτικά (εκτός εξαιρέσεων πιθανού κοκκύτη), εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή, αντιϊσταμινικά νεότερης γενιάς (χωρίς αντιχολινεργική δράση), αποσυμφορητικά χωρίς συνδυασμό με 1ης γενιάς αντιϊσταμινικό.

Στις οξείες λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού (οξείες βρογχίτιδες) συνιστώνται:
Κεντρικά (και περιφερικά) αντιβηχικά φάρμακα (πχ. Sinecod ή Levotuss).
Βρογχοδιασταλτικά, όπως σαλβουταμόλη (πχ. Aerolin), μόνο αν υπάρχει βρογχόσπασμος.

Δεν συνιστώνται, σε αυτή την περίπτωση: αντιβιοτικά (εκτός εξαιρέσεων με πυώδη -καφέ ή γκριζοπράσινη-, απόχρεμψη), βλεννολυτικά (εκτός της ΧΑΠ), εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή, αντιϊσταμινικά ή αποσυμφορητικά.

boro.gr- www.euroclinic.gr