“Ένα τροχαίο ατύχημα με αντικείμενο μέχρι 20.000 δικάζεται από ειρηνοδίκη. Αν στο ίδιο ατύχημα η διαφορά είναι 21.000 τότε την δικάζει πρωτοδίκης. Το ίδιο ατύχημα. Τι νόημα έχει αυτό;”, ανέφερε ο Υπουργός Δικαιοσύνης στη συνεδρίαση του Κύκλου Ιδεών.
Ως τη μεγαλύτερη μεταρρυθμιστική προσπάθεια της κυβέρνησης και του αρμόδιου υπουργείου στη Δικαιοσύνη, περιέγραψε ο Γ. Φλωρίδης τον νέο δικαστικό χάρτη της χώρας που ήδη βρίσκεται στα σκαριά σε αναμονή της πρότασης της παγκόσμιας Τράπεζας που έχει αναλάβει ως σύμβουλος.
Προφανώς όπως εξήγησε ο Υπουργός, μιλώντας στο συνέδριο του Κύκλου Ιδεών, θα ακολουθήσει ένας οργανωμένος διάλογος με δικαστές, δικηγόρους και δικαστικούς υπαλλήλους , αλλά η γενική κατεύθυνση και η κεντρική ιδέα “είναι η ενοποίηση του πρώτου βαθμού δικαιοδοσίας, δηλαδή ενοποίηση ειρηνοδικών με τους Πρωτοδίκες στον πρώτο βαθμό. Οι Ειρηνοδίκες είναι περίπου 960. Τόσοι είναι περίπου οι μισοί δικαστές που υπηρετούν στον πρώτο βαθμό, με βάση τα στοιχεία που έχουμε από την παγκόσμια τράπεζα, το έργο που τους αναλογεί σε σχέση με τους πρωτοδίκες είναι το ένα τρίτο ή το ένα τέταρτο. Άρα λοιπόν οι μισοί δικαστές του πρώτου βαθμού έχουν το βάρος του ενός τρίτου, ενός τέταρτου και οι άλλοι έχουν τα δύο τρίτα ή τα τρία τέταρτα”.
Ο κ. Φλωρίδης περιέγραψε παράλληλα την ιστορική διαδρομή του εγχειρήματος της ενοποίησης του πρώτου βαθμού δικαιοδοσίας “πριν από 113 χρόνια που επιχειρήθηκε για πρώτη φορά από τον Ελευθέριο Βενιζέλο (ψηφίστηκε ο νόμος και δεν εφαρμόστηκε). Ο Ελευθέριος Βενιζέλος επανέφερε το θέμα το 1931 πάλι ψήφισε νόμο και δεν εφαρμόστηκε, γι’ αυτό το ζήτημα, επιχείρησε ο Τσαλδάρης το 1934 πάλι τα ίδια, επιχειρήθηκε στη δεκαετία του 70 από την κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή με κάποιο τρόπο δεν απέδωσε. Από τον Ανδρέα Παπανδρέου το 1988 πάλι, το ‘99 στην περίοδο Σημίτη πάλι και το 2001 ευτυχώς ο πρόεδρος, ο κύριος Βενιζέλος στην αναθεώρηση που ήταν ο βασικός συντελεστής έβαλε την ερμηνευτική δήλωση του άρθρου 88 του Συντάγματος, που λέει ότι η ενοποίηση μπορεί να γίνει μετά από αξιολόγηση. Άρα έληξε το θέμα συνταγματικά, γιατί μέχρι τότε επειδή δεν θέλανε να ζυμώσουν όλη τη μέρα κοσκίνιζαν. Τώρα λέμε ότι ήρθε η ώρα να γίνει αυτό”.
Με σειρά παραδειγμάτων ο κ.Φλωρίδης ο περιέγραψε την αναγκαιότητα του σχεδίου: “Μέχρι στιγμής ειρηνοδίκες δικάζουν με το ίδιο αστικό δίκαιο και την ίδια την δικονομία αν μια υπόθεση σε ένα τροχαίο ατύχημα έχει αντικείμενο μέχρι 20.000 τη δικάζει ο ειρηνοδίκης.
Αν και το ίδιο ατύχημα η διαφορά είναι 21.000 τότε την δικάζει πρωτοδίκης το ίδιο ατύχημα το ίδιο όμως. Τι νόημα έχει αυτό;”
Ήδη η κυβέρνηση εχει προσλάβει την Παγκόσμια Τράπεζα ως σύμβουλο και θα ακολουθήσει ένας οργανωμένος διάλογος με δικαστές, δικηγόρους, δικαστικούς υπαλλήλους και η κυβέρνηση θα καταθέσει μια συγκροτημένη πρόταση. Ταυτόχρονα η παγκόσμια τράπεζα έχει μαζέψει όλα τα στοιχεία από όλα τα δικαστήρια της χώρας.
Παραδείγματος χάριν ένα Ειρηνοδικείο σε ένα νησί με τέσσερις ειρηνοδίκες που βγάζουν πέντε αποφάσεις ο καθένας το χρόνο. “Αυτοί λοιπόν φαντάζομαι ότι ασχολούνται με το real estate ή ψαρεύουν”, ανέφερε ο υπουργός.
“Ας πάρουμε ένα νομό, που έχει τρία Πρωτοδικεία. Αυτό σημαίνει ότι όλες οι οργανικές θέσεις που έχει αυτός ο νομός θα πρέπει να πάνε στο κεντρικό Πρωτοδικείο, σε ένα από τα δύο από τα τρία το οποίο θα οριστεί ως κεντρικό Πρωτοδικείο. Επομένως ο επικεφαλής του δικαστικού σχηματισμού έχει τη δυνατότητα να κατανείμει το δικαστικό έργο όλου του νομού ισότιμα μεταξύ όλων των δικαστών του νομού. Άρα όταν όλοι οι οργανικές θέσεις μεταφερθούν στο κεντρικό Πρωτοδικείο αυτό σημαίνει ότι η κατανομή του δικαστικού έργου γίνεται εξίσου σε όλους. Αυτό σημαίνει την καλύτερη δυνατή και πιο ορθολογική αξιοποίηση του δικαστικού δυναμικού της χώρας.
Αν χρειαστεί να υπάρχουν περιφερειακά Πρωτοδικεία στη θέση των πρώην κανονικών αυτά μπορεί να συνεδριάζουν με την αποστολή των δικαστών από το κεντρικό. Δηλαδή όλες οι υποθέσεις του νομού μαζεύονται στο κεντρικό και από κει και πέρα οι υποθέσεις που αφορούν ένα πρώην αυτόνομο δικαστικό σχηματισμό μπορούν να παν να δικάζονται εκεί. Αυτά τα λέγαμε παλιά μεταβατικά.
Αυτό που έχει σημασία είναι να μπορέσεις να αξιοποιήσεις πιο ορθολογικά όλο το δικαστικό δυναμικό της χώρας. Αυτό είναι ο δικαστικός χάρτης. Δεν έχει να κάνει με το να πάρεις ένα κτίριο από εδώ να το πας εκεί παραπέρα, συνδέεται αποκλειστικά με την πιο ορθολογική αντιμετώπιση των δικαστών της χώρας”.