Όταν το θέμα είναι η υγεία των ματιών, οι περισσότεροι άνθρωποι σκέφτονται τα διορθωτικά γυαλιά, τα κολλύρια και τις μολύνσεις από τα άπλυτα χέρια ή την λανθασμένη χρήση του μέικ απ. Το ενδεχόμενο σοβαρής διαταραχής της όρασης ή τύφλωσης, όμως, ούτε που τους περνάει από το μυαλό.

Ωστόσο είναι ένα ενδεχόμενο απολύτως αληθινό και πολύ κοντά στον καθένα μας, δεδομένου ότι παγκοσμίως το 4,25% των ανθρώπων κάθε ηλικίας, δηλαδή πάνω από 285 εκατομμύρια άνθρωποι, έχουν σοβαρό πρόβλημα με τα μάτια τους, με τα 39 εκατομμύρια να είναι ήδη τυφλοί, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Οι δύο κυριότερες αιτίες τύφλωσης στον κόσμο είναι ο καταρράκτης και το γλαύκωμα. Και αν η χειρουργική διόρθωση του καταρράκτη συνήθως μπορεί να αποκαταστήσει την όραση, οι βλάβες του γλαυκώματος δυστυχώς είναι μη αναστρέψιμες.

Επειδή, λοιπόν, έχει πολύ μεγάλη σημασία να ανιχνεύεται νωρίς η αύξηση της πίεσης στο εσωτερικό του ματιού που οδηγεί στο γλαύκωμα, ο ομότιμος καθηγητής Οφθαλμολογίας Ιωάννης Βέργαδος, από το Οφθαλμολογικό Ινστιτούτο Γλαυκώματος Αθηνών, εξηγεί όσα πρέπει να ξέρουμε γι’ αυτό.

Μπορεί κάποιος να καταλάβει ότι έχει γλαύκωμα;

Η αύξηση της πίεσης στα μάτια δεν προκαλεί κανένα απολύτως σύμπτωμα στην αρχή. Συνήθως χρειάζονται 3-4 χρόνια χωρίς θεραπεία για να αρχίσουν οι αλλοιώσεις στο νεύρο του ματιού που τελικά θα επηρεάσουν την όραση. Ωστόσο, έως ότου γίνουν αντιληπτές οι αλλοιώσεις αυτές, ο ασθενής μπορεί να έχει ήδη χάσει σημαντικό ποσοστό της όρασής του.

Γι’ αυτό και έχει ζωτική σημασία να ελέγχεται η πίεση των ματιών σε κάθε επίσκεψη στον οφθαλμίατρο μετά την ηλικία των 40 ετών. Η φυσιολογική πίεση των ματιών είναι 12-20 mmHg. Όσο πιο υψηλή είναι και όσο πιο μεγάλος σε ηλικία ο ασθενής, τόσο ταχύτερα θα υποστεί βλάβη το οπτικό νεύρο.

Είναι κληρονομικό;

Η κληρονομικότητα, ιδίως από την πλευρά της μητέρας, είναι ένας επιβαρυντικός παράγοντας, αλλά όχι η αιτία. Η αιτία του παραμένει άγνωστη, γι’ αυτό και δεν μπορούμε να το καταπολεμήσουμε ριζικά. Άλλοι επιβαρυντικοί παράγοντες είναι η υψηλή μυωπία (από 6 βαθμούς και πάνω), κάθε τι που πλήττει την υγεία των αγγείων (λ.χ. ηλικία, υπέρταση, διαβήτης, αυξημένη χοληστερόλη, νεφροπάθειες), η μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών (κορτιζόνης) κάθε μορφής και για οποιοδήποτε λόγο, οι τραυματισμοί των ματιών και η μαύρη φυλή.

Όσοι ανήκουν σε αυτές τις κατηγορίες θα πρέπει να ελέγχουν τουλάχιστον 1 φορά τον χρόνο την ενδοφθάλμια πίεσή τους, εφ’ όρου ζωής.

Αληθεύει ότι είναι ασθένεια των ηλικιωμένων;

Όχι. Στο περίπου 80% των περιπτώσεων η διάγνωση γίνεται σε ηλικία 45-55 ετών (γι’ αυτό λέμε πως απαιτείται συστηματικός έλεγχος εφ’ όρου ζωής από τα 40 και μετά). Στις υπόλοιπες γίνεται αργότερα ή (σπανιότερα) σε νεότερα άτομα ηλικίας 25-30 ετών.

Υπάρχει επίσης το συγγενές γλαύκωμα που εκδηλώνεται στην βρεφική ηλικία αλλά γίνεται αμέσως αντιληπτό διότι προκαλεί χαρακτηριστικά συμπτώματα, δηλαδή μεγάλα μάτια (αποκαλούνται βούφθαλμος ή μάτι βοός) και φωτοφοβία (δεν αντέχει το μωρό το φως, δακρύζει), καθώς και νεανικά γλαυκώματα που όμως είναι πάρα πολύ σπάνια.

Είναι αναπόφευκτη η τύφλωση;

Όχι. Όσο πιο εγκαίρως γίνει αντιληπτό, τόσο πιο σίγουρο είναι ότι θα διαφυλαχθεί η όραση, αρκεί να γίνεται σωστά η θεραπεία και ο τακτικός επανέλεγχος. Δυστυχώς όμως από τους 300.000 Έλληνες που υπολογίζουμε ότι έχουν γλαύκωμα, το 35-40% δεν το ξέρουν, επομένως κινδυνεύουν να υποστούν ανήκεστη βλάβη της όρασής τους.

Υπάρχουν αποτελεσματικές θεραπείες;

Ασφαλώς και υπάρχουν. Η συχνότερη αντιμετώπιση είναι φαρμακευτική (με ειδικά κολλύρια) η οποία εξατομικεύεται, διότι υπάρχουν πολλές και διαφορετικές οικογένειες φαρμάκων. Αν τα φάρμακα αποτύχουν, δηλαδή δεν αντιμετωπίσουν την αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση, τότε θα καταφύγουμε είτε στο λέιζερ είτε στο χειρουργείο, αναλόγως με το είδος του γλαυκώματος, τη σοβαρότητά του και την κατάσταση της υγείας του ασθενούς.

Τα τελευταία 5-10 χρόνια, πάντως, με την έγκαιρη διάγνωση, την επάρκεια των φαρμάκων και την σωστή παρακολούθηση έχει μειωθεί ο αριθμός των ασθενών που χρειάζονται επεμβατική θεραπεία. Συνήθως χειρουργούνται τα πιο παραμελημένα περιστατικά, που υπολογίζεται ότι αποτελούν το περίπου 10% του συνόλου.

Ας σημειωθεί ότι το ενδεχόμενο έναρξης της οφθαλμικής υπερτονίας (δηλαδή της αυξημένης πίεσης) εγείρεται όταν η πίεση του ματιού είναι από 20 και πάνω, οπότε και αρχίζουν λεπτομερείς εξετάσεις, και αναλόγως με τα ευρήματά τους καθορίζεται η τυχόν θεραπεία.

Χρειάζονται οι ασθενείς αλλαγές του τρόπου ζωής;

Δεν υπάρχουν περιορισμοί στον τρόπο ζωής για το γλαύκωμα καθ’ εαυτό, πλην βεβαίως της αποφυγής της οδήγησης στα τελικά στάδιά του όταν υπάρχει σοβαρή μείωση της όρασης. Είναι μύθος ότι όποιος έχει γλαύκωμα δεν κάνει λ.χ. να σκύβει και να τρώει αλάτι ή ότι πρέπει να παίρνει ειδικά διατροφικά συμπληρώματα και να μην γυμνάζεται. Επειδή, ωστόσο, η υπέρταση, το αυξημένο σάκχαρο κ.λπ. αποτελούν επιβαρυντικούς παράγοντες, καλό είναι να ρυθμίζονται.

Αριθμοί

• 3,54% των ατόμων ηλικίας 40-80 ετών σε όλο τον κόσμο έχουν γλαύκωμα

• 64,3 εκατομμύρια ο αριθμός των ασθενών σε όλο τον κόσμο

• 76 εκατομμύρια θα πάσχουν το 2020

• 111,8 εκατομμύρια θα πάσχουν το 2040

• 300.000 Έλληνες έχουν γλαύκωμα

• 35-40% των ασθενών δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν από τη νόσο

• 2η αιτία τυφλώσεως στον κόσμο είναι το γλαύκωμα (πρώτη είναι ο καταρράκτης)

Πηγή: tanea.gr

Εκτός από το βιβλιάριο ασθενείας… και το κινητό τους θα έχουν μαζί τους το επόμενο διάστημα οι ασφαλισμένοι του ΕΟΠΥΥ.

Στα άμεσα σχέδια του Οργανισμού είναι κάθε φορά που ο γιατρός χορηγεί μια ιατρική συνταγή ή παραπεμπτικό για διαγνωστικές εξετάσεις, αυτόματα να στέλνεται γραπτό μήνυμα ή e- mail στην ηλεκτρονική διεύθυνση του ασφαλισμένου, ώστε να πιστοποιείται εάν πράγματι ήταν ο ίδιος που έλαβε τη συνταγή.

Σύμφωνα μάλιστα με τα όσα δήλωσε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΗΔΙΚΑ, που χειρίζεται την πλατφόρμα της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, Αναστάσιος Τάγαρης κατά τη διάρκεια του 4ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ασθενών, στα σχέδια της εταιρείας είναι η δημιουργία του ιατρικού φακέλου, όπου ο ασθενής θα μπορεί να καθορίζει ποιος θα έχει πρόσβαση στα δεδομένα που περιέχονται σε αυτόν, δίνοντας τη συγκατάθεσή του στο γιατρό που επιθυμεί. Το επόμενο βήμα, όπως ανακοίνωσε ο κ. Τάγαρης, είναι η ενημέρωση των ασθενών με μηνύματα στο κινητό τους τηλέφωνο ή στο e-mail τους για τα φάρμακα που συνταγογραφούνται στο βιβλιάριό τους. Η ίδια διαδικασία θα ακολουθείται για τις εξετάσεις που γράφονται και εκτελούνται, αλλά και για τα ηλεκτρονικά ραντεβού που κλείνονται με τα στοιχεία και το ΑΜΚΑ των ασθενών.

Η παραπάνω απόφαση έρχεται μετά από δεκάδες καταγγελίες ασφαλισμένων που φθάνουν στον ΕΟΠΥΥ αναφορικά με εικονικές συνταγογραφήσεις και ιατρικές επισκέψεις. Ο μεγαλύτερος όγκος των παραβάσεων έχει να κάνει με συνταγογράφηση φαρμάκων και διαγνωστικών εξετάσεων εν αγνοία ασφαλισμένων, έκδοση συνταγών φαρμάκων και παραπεμπτικών διαγνωστικών εξετάσεων από ιατρούς εκτός ειδικότητας χωρίς αιτιολόγηση, υπερσυνταγογράφηση φαρμάκων και παρακλινικών εξετάσεων, συνταγογράφηση χωρίς εξέταση των ασφαλισμένων, καταχρηστικές χρεώσεις νοσηλίων σε ασφαλισμένους από ιδιωτικές κλινικές, διαγνωστικά εργαστήρια και συμβεβλημένους ιατρούς και παραπομπή σε κέντρα αποκατάστασης κλειστής και ανοικτής νοσηλείας από μη ειδικούς ιατρούς και για παθήσεις που δεν προβλέπονται στην ισχύουσα νομοθεσία.

Τα παρακάτω φετινά περιστατικά που διερευνά ο Οργανισμός είναι χαρακτηριστικά:

• Ασφαλισμένος, χρησιμοποιούσε περισσότερα του ενός βιβλιάρια υγείας για υπερσυνταγογράφηση φαρμάκων υψηλού κόστους, αλλά και άλλων φαρμάκων, οι ενδείξεις των οποίων δεν άπτονται των παθήσεών του. Η ζημία για τον ΕΟΠΥΥ ανέρχεται σε 172 χιλ. ευρώ.

• Εν αγνοία πέντε ασφαλισμένων και με χρήση των στοιχείων τους, άτομο το οποίο διώκεται ποινικά, εμπλέκεται σε  συνταγογράφηση ιδιοσκευάσματος με δραστική ουσία την φαιντανύλη προκαλώντας οικονομική επιβάρυνση του ΕΟΠΥΥ ύψους 38 χιλ. ευρώ. Τα σχετικά στοιχεία έχουν σταλεί στην Εισαγγελία. 

• Γυναικολόγος χρέωνε εικονικές επισκέψεις ασφαλισμένων καθώς επίσης προέβαινε σε συνταγογράφηση εξετάσεων που δεν εκτελούνταν προκειμένου να αιτιολογήσει τις επισκέψεις. Στον ιατρό επιβλήθηκε χρηματικό πρόστιμο 16.875 ευρώ και 12 μήνες διακοπή σύμβασης με τον ΕΟΠΥΥ.  

• Εν αγνοία συνταγογράφηση και τη μη παραλαβή φαρμάκων από τους ασφαλισμένους και  περικοπή των αιτούμενων ποσών 64 εικονικών συνταγών που εκτελέστηκαν από 34 φαρμακεία της Βόρειας Ελλάδας. Η οικονομική επιβάρυνση του ΕΟΠΥΥ ανέρχεται σε  7.398 ευρώ.

• Εν αγνοία συνταγογράφηση 32 συνταγών σε ασφαλισμένο του ΕΟΠΥΥ και μη παραλαβή των σκευασμάτων. Η οικονομική επιβάρυνση του ΕΟΠΥΥ ανέρχεται σε  6.068 ευρώ. Η υπόθεση βρίσκεται στη φάση επιβολής κυρώσεων.

capital.gr

Μέχρι να φτάσουμε στο χειμώνα , ερχόμαστε αντιμέτωποι με διάφορες ιώσεις και κρυολογήματα που μας ταλαιπωρούν με συμπτώματα όπως το συνάχι, ο βήχας, ο πονόλαιμος, ο πυρετός κ.α. Έχετε σκεφτεί ότι αυτά τα συμπτώματα μπορεί να μην είναι και τόσο αθώα;

Τότε κάνουμε λόγο για σοβαρότερες περιπτώσεις, όπου τα μικρόβια καταφέρνουν να φτάσουν μέχρι και τους πνεύμονες. Ο λόγος για τις λοιμώξεις του αναπνευστικού.

Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα παθήσεων, από το κοινό κρυολόγημα μέχρι την πνευμονία και διακρίνονται σε δυο κατηγορίες, του ανώτερου και του κατώτερου αναπνευστικού, οι οποίες χρήζουν ειδικής αντιμετώπισης.

Οι λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού αφορούν τον ρινικό βλεννογόνο, το φάρυγγα, το λάρυγγα, τις αμυγδαλές, την τραχεία, προκαλώντας παθήσεις που αντίστοιχα ονομάζουμε ρινίτιδα, φαρυγγίτιδα, λαρυγγίτιδα, αμυγδαλίτιδα και τραχειοβρογχίτιδα.
Οι λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού αφορούν τους πνεύμονες. Πρόκειται για σοβαρά νοσήματα, που συνήθως οφείλονται σε μικρόβια και όχι σε ιούς, είναι δηλαδή μικροβιακές λοιμώξεις

Ένα από τα κύρια συμπτώματα της λοίμωξης του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος είναι συνήθως ο βήχας. Άλλα συμπτώματα είναι η ρινική συμφόρηση και καταρροή, ο πυρετός, ο πονοκέφαλος, οι μυαλγίες-αρθραλγίες. Τα συμπτώματα κορυφώνονται κατά κανόνα ύστερα από 2-3 ημέρες και στη συνέχεια σταδιακά υποχωρούν.

Ωστόσο, ο βήχας ενδέχεται να επιμένει και μετά την ίαση της λοίμωξης. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η φλεγμονή των αεραγωγών, που προκλήθηκε από τη λοίμωξη, πιθανώς να χρειάζεται χρόνο μέχρι να επιλυθεί. Μπορεί να χρειαστούν 2-3 εβδομάδες, αφότου περάσουν τα υπόλοιπα συμπτώματα, μέχρι να υποχωρήσει εντελώς και ο βήχας. Μερικές φορές η λοίμωξη μεταφέρεται στον πνευμονικό ιστό, στα ιγμόρεια ή στα αυτιά. Τα βακτήρια ευδοκιμούν στη βλέννα και γι' αυτόν το λόγο κάποιοι αναπτύσσουν δευτερογενείς βακτηριακές λοιμώξεις των ιστών του πνεύμονα (πνευμονία), των αυτιών ή των ιγμορείων

Τα αντιβιοτικά είναι φάρμακα που πρέπει όμως να χορηγούνται σε περιπτώσεις μικροβιακών λοιμώξεων και πάντα κατόπιν ιατρικής συμβουλής. Χορηγούνται κυρίως σε ειδικές περιπτώσεις, όπως σε ηλικιωμένα ή εξασθενημένα άτομα όπου μια ιογενής λοίμωξη μπορεί να μετατραπεί σε μικροβιακή και τότε η αντιβίωση κρίνεται άκρως απαραίτητη.

Για την αντιμετώπιση των βλεννών μπορούν να χρησιμοποιηθούν βλεννολυτικά σκευάσματα π.χ. αμβροξόλη. Η αμβροξόλη είναι ένα μόριο με ολοκληρωμένη φαρμακολογική δράση: α) βλεννολυτική, δηλ μειώνει το ιξώδες της βλέννης, β) αποχρεμπτική εφόσον έχει βλεννοκινητικές ιδιότητες αλλά και γ) βλεννορυθμιστική (αποκαθιστά τη δραστηριότητα του κροσσωτού επιθηλίου). Επιπλέον όμως έρευνες έχουν δείξει ότι η συγχορήγηση της αμβροξόλης με αντιβιώσεις αυξάνει τα επίπεδα αντιβιοτικών στους πνευμονικούς ιστούς και τις ενοχλήσεις στο λαιμό.

Πιο συγκεκριμένα όταν η αμβροξόλη χορηγήθηκε συνδυαστικά με αμοξυκιλλίνη, ερυθροκυμίνη ή κεφουροξίμη σε σύγκριση με χορήγηση αντιβιοτικού σε συνδυασμό με placebo, τα αποτελέσματα έδειξαν σχεδόν διπλάσια συγκέντρωση αντιβίωσης – από την 1η κιόλας ημέρα- όταν χρησιμοποιείται αμβροξόλη σε συνδυασμό με αντιβιοτικό από όταν χρησιμοποιείται μόνο το αντιβιοτικό. Αυτό σημαίνει ότι ο ασθενής αναρρώνει νωρίτερα αν μαζί με την αντιβίωση συγχορηγηθεί αμβροξόλη.

Συνολικά το ιστορικό και η εξέταση του ασθενούς, βοηθούν στο να γίνει η διάγνωση της πνευμονίας και σε πολλές περιπτώσεις να αναγνωρισθεί ο παράγοντας που την έχει προκαλέσει. Σε κάθε περίπτωση, αντιμετωπίστε την πνευμονία σε συνεργασία με τον γιατρό σας και χρησιμοποιήστε οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή μόνο κατόπιν συνεννόησης μαζί του.

Μοσχονά Στέλλα Ειδικός Παθολόγος - Επιστημονικός Συνεργάτης Αγγειοπαθολογικής μονάδας και Ιατρείου Διαβητικού ποδιού Νοσ.Ευαγγελισμός