Τα μέτρα που εξετάζονται
Στον σχεδιασμό της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση του εθισμού των εφήβων στα social media και το Διαδίκτυο δεν προβλέπονται αυστηρές οριζόντιες απαγορεύσεις, αλλά εισάγεται η «ψηφιακή ενηλικίωση» στα 15 έτη

Εθνική στρατηγική για το μείζον ζήτημα του εθισμού των παιδιών και των εφήβων στην οθόνη, σε συνδυασμό με την αλόγιστη χρήση των social media, επεξεργάζεται η κυβέρνηση, που θα παρουσιάσει στις 30 Δεκεμβρίου σε ειδική συνέντευξη Τύπου.

Πρόκειται για έναν συντεταγμένο σχεδιασμό με δέσμη μέτρων και προτάσεων για την αντιμετώπιση του πολυδιάστατου κοινωνικού ζητήματος, το οποίο έχει σοβαρές παρενέργειες στην ψυχική υγεία των νέων, με τα υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας να εργάζονται ήδη στις κατευθύνσεις που έδωσε χθες ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε σχετική σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, όπου εκτός από τους υπουργούς Σοφία Ζαχαράκη και Δημήτρη Παπαστεργίου παρέστησαν ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, ο υπουργός Παιδείας, Κυριάκος Πιερρακάκης, και ο υφυπουργός Υγείας, Δημήτρης Βαρτζόπουλος, ως αρμόδιος για θέματα ψυχικής υγείας, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να επιδεικνύει έντονο προσωπικό ενδιαφέρον για το θέμα.

«Κόφτης» στα social media των εφήβων με βάση το παράδειγμα της Αυστραλίας

Η κυβέρνηση θα κινηθεί με βάση το παράδειγμα της Αυστραλίας, που βάζει «κόφτη» στη χρήση των social media σε παιδιά κάτω των 16 ετών, ωστόσο κυβερνητικές πηγές αναφέρουν στην «Απογευματινή» ότι η Ελλάδα δεν θα αντιγράψει την πολιτική της Αυστραλίας, με απαγόρευση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αντιθέτως, λίγο πριν από το τέλος της χρονιάς θα παρουσιαστούν οι βασικοί πυλώνες της στρατηγικής, που θα καταστήσει τη χώρα μας πρωτοπόρο σε ευρωπαϊκό επίπεδο στην αντιμετώπιση του πολυδιάστατου ζητήματος, ενώ αναμένεται η ελληνική πρόταση να καταστεί οδηγός για ευρωπαϊκά κράτη που αντιμετωπίζουν το εντεινόμενο πρόβλημα.

Συνεπώς στον κυβερνητικό σχεδιασμό δεν προβλέπονται αυστηρές οριζόντιες απαγορεύσεις, αλλά εισάγεται η «ψηφιακή ενηλικίωση» στα 15 έτη, με αυστηρές προϋποθέσεις και γονικό έλεγχο για τη χρήση από παιδιά κάτω των 15 χρόνων.

Όλο το σχέδιο της κυβέρνησης

Σε αυτό το πλαίσιο η ελληνική κυβέρνηση θα πρωταγωνιστήσει για την αντιμετώπιση του πολυδιάστατου προβλήματος, που αγγίζει το σύνολο των ευρωπαϊκών χωρών, με προτάσεις για την αυστηροποίηση της ταυτοποίησης της ηλικίας του χρήστη για την εγγραφή του στο εκάστοτε Μέσο, αλλά και πρωτοβουλίες για stop στην αναπαραγωγή ακατάλληλου περιεχομένου, ιδίως όταν απέναντι από την οθόνη βρίσκεται ανήλικος χρήστης, δηλαδή να μπανάρονται από τους αλγόριθμους που έχουν στη διάθεσή τους οι εταιρείες τα βίντεο και οι εικόνες που προβάλλουν βία ή γενικώς ακατάλληλο περιεχόμενο.

Το σχέδιο που δρομολογεί η κυβέρνηση εδράζεται στον γονικό έλεγχο και την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας. Έτσι, πριν από τη συνέντευξη Τύπου της 30ής Δεκεμβρίου θα βγει στον «αέρα» η ιστοσελίδα / πλατφόρμα parco. gov.gr, μέσω της οποίας οι γονείς και κηδεμόνες ανηλίκων θα έχουν τη δυνατότητα να ενημερωθούν βήμα βήμα για τα Parental Controls.

Η λειτουργία του Kids Wallet

To επόμενο βήμα είναι η λειτουργία του Kids Wallet, του παιδικού «πορτοφολιού» που θα περιορίζει την πρόσβαση των ανηλίκων κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ θα επιτρέπει στους γονείς την επιβολή χρονικών ορίων στα παιδιά. Η εφαρμογή θα είναι διαθέσιμη την άνοιξη του 2025 για εγκατάσταση στα κινητά των γονέων και των παιδιών, ούτως ώστε να ασκείται απλά και ενιαία ο γονικός έλεγχος, καθώς η εφαρμογή θα έχει προεγκατεστημένες ρυθμίσεις, ενώ και οι ίδιοι οι γονείς θα μπορούν να ρυθμίζουν την ενασχόληση των παιδιών τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μέσα από το δικό τους κινητό τηλέφωνο. Επίσης, όπου καθίσταται εφικτό θα γίνεται age verification για την επιβολή ελέγχου της ηλικίας των χρηστών και αυτόματο αποκλεισμό τους από το ακατάλληλο και ενοχλητικό περιεχόμενο.

Επιπλέον, δρομολογείται η εισαγωγή μαθήματος στα σχολεία για το πώς τα παιδιά θα διαχειρίζονται τον εαυτό τους στο διαδίκτυο. Ουσιαστικά η πολιτεία αναλαμβάνει να ενημερώσει τους γονείς για τους γονικούς έλεγχους, που είναι διαθέσιμοι στις περισσότερες συσκευές με δυνατότητα σύνδεσης στο διαδίκτυο συμπεριλαμβανομένων υπολογιστών, smartphones, tablets και κονσόλων παιχνιδιών, και αποτελούν ένα εργαλείο ώστε να φιλτραριστεί το τοξικό περιεχόμενο με το οποίο έρχονται οι ανήλικοι σε επαφή. Παράλληλα δίδεται η δυνατότητα να οριστούν συγκεκριμένα χρονικά όρια για χρήση από το παιδί, δηλαδή να καθορίζουν οι γονείς ηλεκτρονικά τον επιτρεπόμενο χρόνο που μπορεί να αφιερώνει ένα παιδί στο διαδίκτυο.

Μελέτη φωτίζει τον σκοτεινό ρόλο των κοινωνικών δικτύων στη σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων

Τον σκοτεινό ρόλο των social media ως εργαλείο στα χέρια επιτήδειων που παρενοχλούν ανήλικους αναδεικνύει πρόσφατη έρευνα, που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του εθνικού συνεδρίου της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής (27/9 με  1/10/ 2024).

Τα ευρήματα της αναδρομικής μελέτης έδειξαν ότι στο 7% από τους περισσότερους των 1.000 εφήβων που ανέφεραν σεξουαλική κακοποίηση κατά την αξιολόγηση τους στο Παιδιατρικό Νοσοκομείο Rady Chadwick Center στην Καλιφόρνια, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο. Για τις περιπτώσεις όπου οι θύτες δεν ανήκαν στο συγγενικό περιβάλλον, το ποσοστό ανήλθε σε 12%.

Εκτεθειμένοι στους κινδύνους της ψηφιακής ζωής

Σύμφωνα με τον Δρ. Miguel Cano, παιδίατρο με ειδίκευση στα κακοποιημένα παιδιά και συγγραφέα της μελέτης, «οι έφηβοι ζουν όλο και περισσότερο τις ζωές τους σε ψηφιακούς χώρους. Παρά τα οφέλη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπως η σύνδεση με ανθρώπους και η επαφή με φίλους και την οικογένεια, υπάρχουν πολλοί τεκμηριωμένοι κίνδυνοι». Η μελέτη, που πραγματοποιήθηκε μεταξύ του 2018 και του 2023, συμπεριέλαβε παιδιά ηλικίας 10 έως 18 ετών, που είχαν αναφέρει σεξουαλική κακοποίηση. Οι ερευνητές όρισαν τη «σεξουαλική κακοποίηση που διευκολύνεται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης» ως την περίπτωση όπου η επικοινωνία μεταξύ θύματος και θύτη μέσω πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης οδηγεί στη σεξουαλική κακοποίηση.

Αναφορικά με τους κίνδυνους, η λίστα περιλαμβάνει τη διαδικτυακή επαφή με αγνώστους, τη συναισθηματική κακοποίηση, τον εκφοβισμό στον κυβερνοχώρο, την παρενόχληση, τις απειλές, την έκθεση σε σεξουαλικό περιεχόμενο και τη σεξουαλική κακοποίηση. Ως αυξανόμενη απειλή χαρακτηρίστηκε η διαδικτυακή γνωριμία με αγνώστους και η μετέπειτα δια ζώσης συνάντηση, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες καταστάσεις, ενίοτε στη σεξουαλική κακοποίηση.

Instagram και Snapchat οι πιο επικίνδυνες πλατφόρμες

Οι πλατφόρμες που αναφέρθηκαν συχνότερα ήταν το Instagram και το Snapchat, όχι όμως και οι μοναδικές. Η μέση ηλικία των θυμάτων ήταν τα 13 έτη και το 89% των θυμάτων ήταν κορίτσια. Στο 60% των περιπτώσεων, ο θύτης ήταν συγγενής, ενώ περίπου το 80% των δραστών ήταν ενήλικες άνδρες.

Με τη μελέτη να τονίζει την ανεπαρκή εποπτεία και ρύθμιση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ο Δρ Cano υπογράμμισε την ανάγκη για μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση. «Οι γονείς, οι παιδίατροι και όσοι φροντίζουν παιδιά πρέπει να κατανοήσουν αυτούς τους κινδύνους και να έχουν τα κατάλληλα εργαλεία για να τα προστατεύσουν από τους “θηρευτές” στα κοινωνικά δίκτυα» ανέφερε.

ygeiamou.gr