Περισσότερο από το 1/10 της ανταγωνιστικότητάς του έχασε ο ελληνικός τουρισμός εξαιτίας των πρόσθετων φορολογικών επιβαρύνσεων το τελευταίο δωδεκάμηνο.
Η εκτίμηση ανήκει στο Ινστιτούτο ΣΕΤΕ (SETE Intelligence) και περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, στο πρώτο τεύχος της περιοδικής μελέτης «Ελληνικός Τουρισμός, Εξελίξεις-προοπτικές» που δημοσιοποίησε ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων.
Στη μελέτη επισημαίνεται, ταυτόχρονα, πως στο ίδιο διάστημα εξανεμίστηκε, ουσιαστικά, το 50% της ανταγωνιστικότητας που ανέκτησε η χώρα τα προηγούμενα χρόνια η οποία επιτεύχθηκε, όπως αναφέρει, «από την αρχή εφαρμογής των μνημονίων με την πολύ επίπονη, κοινωνικά και οικονομικά, εσωτερική υποτίμηση».
Το φορολογικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία των τουριστικών επιχειρήσεων στην Ελλάδα και ανταγωνίστριες χώρες αποτέλεσε το αντικείμενο ειδικής μελέτης που εκπόνησε η TMS Α.Ε για λογαριασμό του Ινστιτούτου ΣΕΤΕ. Η συγκριτική ανάλυση που πραγματοποιήθηκε συμπεριέλαβε την Ελλάδα, την Κύπρο, την Κροατία, την Τουρκία, την Ιταλία και την Ισπανία. Στη σχετική αξιολόγηση η Κύπρος κατατάχθηκε πρώτη ενώ η Ελλάδα τελευταία.
Στην ενότητα για τις προοπτικές του ελληνικού τουρισμού η μελέτη επισημαίνει τη μείωση που καταγράφεται στη δαπάνη ανά ταξίδι η οποία διαμορφώθηκε στα 580 ευρώ το 2015έναντι 590 ευρώ το 2014 και 653 ευρώ το 2013.
Σημειώνεται, ωστόσο, η διαχρονική σταθερότητα της δαπάνης ανά διανυκτέρευση αλλά και το γεγονός ότι αυτή διαμορφώθηκε στα 74 Ευρώ το 2015, καταγράφοντας άνοδο 4,6% μετά την πτώση που σημείωσε το 2014.
Με αυτά τα δεδομένα οι συντάκτες της μελέτης αποφαίνονται ότι η σταθερή μείωση που καταγράφει τα τελευταία χρόνια η δαπάνη ανά ταξίδι (τα χρήματα που δαπανούν οι ξένοι που έρχονται στη χώρα μας σε κάθε ταξίδι τους) αποδίδεται στο γεγονός ότι μειώθηκε η διάρκεια παραμονής των ξένων επισκεπτών στην Ελλάδα.
Προχωρώντας σε εκτιμήσεις για την εξέλιξη των μεγεθών του ελληνικού τουρισμού τα επόμενα χρόνια η μελέτη πιθανολογεί πως μέχρι το 2021 οι ξένοι επισκέπτες στη χώρα μας (συμπεριλαμβανομένων των επιβατών κρουαζιέρας) θα φθάσουν τα 34,8 εκατ. τουρίστες έναντι 26,1 εκατ. το 2015.
Στο ίδιο διάστημα η μελέτη εκτιμά ότι οι συνολικές διανυκτερεύσεις θα φτάσουν τα 250 εκ. το 2021 έναντι 188 εκ. το 2015.
Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκτίμηση που περιλαμβάνεται στη μελέτη για την εξέλιξη της δαπάνης ανά ταξιδιώτη μέχρι το 2021 αλλά και η δαπάνη ανά διανυκτέρευση η οποία συνδέεται με τα αναμενόμενα έσοδα των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η δαπάνη ανά ταξιδιώτη αναμένεται να διαμορφωθεί το 2021 στα επίπεδα των 563 ευρώ.
Εκτιμάται, δηλαδή, ότι θα εξακολουθήσει την πτωτική της πορεία και το 2021 θα κυμαίνεται 90 ευρώ χαμηλότερα από την επίδοση του 2013. Στον αντίποδα η δαπάνη ανά διανυκτέρευση εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από τα 75 ευρώ το 2015 σε 78 ευρώ το 2021.
Η αντανάκλαση όλων αυτών θα αποτυπωθεί στις τουριστικές εισπράξεις οι οποίες, σύμφωνα με τη μελέτη, αναμένεται να διαμορφωθούν στα 19,6 δισ. ευρώ το 2021 έναντι 14,1 δισ. ευρώ το 2016.
euro2day.gr
Δημοφιλής είναι και η Ελλάδα λόγω του ελκυστικού κόστους των πακέτων διακοπών
Κατά 25% αυξήθηκε η ζήτηση για τα ισπανικά θέρετρα από τη Ρωσία αυτό το καλοκαίρι, σε σχέση με πέρυσι, σύμφωνα με στοιχεία του τουρ οπερέιτορ BSI Group, που φιλοξενεί το interfax.ru.Τα πιο δημοφιλή ισπανικά θέρετρα είναι η περιοχή της Βαρκελώνης (η φωτογραφία είναι από παραλία της Βαρκελώνης), η Μαγιόρκα και η Τενερίφη.
Αύξηση 5% διαπιστώνεται και σε παραθεριστικούς προορισμούς της Ιταλίας, όπως το Lido di Jesolo και η Ischia. Δημοφιλής, όπως αναφέρει το Γραφείο Τύπου του τουρ οπερέιτορ, είναι και η Ελλάδα λόγω του ελκυστικού κόστους των πακέτων διακοπών.
Οι κρατήσεις προς τη Γαλλία έχουν μειωθεί κατά 8% μετά τα τρομοκρατικά γεγονότα στη Νίκαια. Στη Γαλλία ιδιαίτερα δημοφιλή είναι είναι τα διαμερίσματα και οι βίλες, ενώ δεν υπάρχει ενδιαφέρον για ξενοδοχεία 2 και 3 αστέρων.
Μειωμένες κρατήσεις, επίσης, υπάρχουν για Σλοβενία (-15%), λόγω υψηλών τιμών, καθώς δεν έχουν δρομολογηθεί πτήσεις τσάρτερ και για Κροατία (-12%), όπου επίσης οι τιμές είναι ακριβές.
«Σε αυτούς τους 500.000 ανθρώπους που μας επισκέφθηκαν, μόνο κατά τον μήνα Ιούλιο, χρωστάμε ένα μεγάλο “ευχαριστώ” και ένα ζεστό χαμόγελο . Καθήκον μας είναι να τους προσφέρουμε αξέχαστες διακοπές , ώστε, γυρίζοντας πίσω, να γίνουν οι καλύτεροι διαφημιστές μας»
Επιβράβευση της προσπάθειας που κατέβαλε η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου να στηρίξει την τουριστική εικόνα των νησιών σε διεθνές επίπεδο, σε μια πρωτοφανώς δύσκολη και αρνητική συγκυρία, χαρακτήρισε ο Περιφερειάρχης κ. Γιώργος Χατζημάρκος την εντυπωσιακή αύξηση κατά 10,61% των τουριστικών αφίξεων στο αεροδρόμιο «Διαγόρας» της Ρόδου, κατά τον μήνα Ιούλιο, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2015.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας που ανακοινώθηκαν σήμερα, ο Ιούλιος του 2016 κινήθηκε ανοδικά κατά 10,61% σε σχέση με τον Ιούλιο του 2015 (ποσοστό που «μεταφράζεται» σε 500.000 αφίξεις) και κατά 8,3%, σε σχέση με τον Ιούλιο του 2014.
Στην διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ο κ. Χατζημάρκος τόνισε πως «μια αύξηση άνω του 10% δεν είναι απλά αύξηση, είναι έκρηξη» και πως, το εξαιρετικό αυτό αποτέλεσμα, έρχεται μετά από πολύ σκληρή δουλειά το 2015, μια χρονιά όπου τα νησιά πέρασαν δια πυρός και σιδήρου.
«Δουλέψαμε πολύ σκληρά. Ξεκινήσαμε την προσπάθεια να προστατεύσουμε τουριστικά τα νησιά μας, όταν ακόμη η “φωτιά” έκαιγε γύρω μας», ανέφερε ο Περιφερειάρχης.
«Έγκαιρη, σκληρή και μεθοδική δουλειά»
Το μεγαλύτερο πρόβλημα που απαιτούσε αποτελεσματική και, ταυτοχρόνως, ιδιαίτερα προσεκτική διαχείριση, ήταν το προσφυγικό ζήτημα που έλαβε διαστάσεις ανθρωπιστικής κρίσης. Με την επισήμανση ότι το 1/3 του συνόλου των προσφύγων και μεταναστών που κινήθηκαν προς την Ευρώπη, πέρασαν από νησιά της Δωδεκανήσου, η ανάγκη αντιμετώπισης του προβλήματος με όρους ανθρωπισμού και αξιοπρέπειας απέναντι σε αυτούς τους ανθρώπους, αλλά και με τρόπο που δεν θα ακύρωνε την τουριστική ταυτότητα των νησιών, ήταν το μεγάλο στοίχημα της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου.
Εκτός της προσφυγικής κρίσης, ο τουρισμός ήλθε «αντιμέτωπος» με ένα καταιγισμό οικονομικών μέτρων, όπως η κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ και η υπέρμετρη φορολόγηση, που έπληξε καίρια την ανταγωνιστικότητα των νησιών και γονάτισε τις τοπικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, τα δημοσιονομικά προβλήματα της χώρας, τα capital controls, η δυσφήμιση από τα μεγάλα διεθνή ΜΜΕ, τα γεγονότα στην γείτονα χώρα Τουρκία, όπου οι θυελλώδεις πολιτικές εξελίξεις δημιουργούν ένα κλίμα αστάθειας και επηρεάζουν γενικότερα την εικόνα της ευρύτερης περιοχής, συνέθεσαν μια εκρηκτική κατάσταση, που για πρώτη φορά κλήθηκε να αντιμετωπίσει και να διαχειριστεί η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, με έντονη την αγωνία για την εξέλιξη της τουριστικής περιόδου του 2016.
Το Στρατηγικό Σχέδιο Τουριστικής Ανάπτυξης των νησιών που εκπόνησε έγκαιρα η Περιφέρεια, σε συνεργασία με την marketing Greece και το InSETE, η εφαρμογή του οποίου ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2016, η σύγχρονη και άψογης αισθητικής ψηφιακή καμπάνια των νησιών της Περιφέρειας και ιδιαίτερα της Ρόδου, η ανανεωμένη επικοινωνιακή εικόνα του προορισμού και η αναβαθμισμένη παρουσία στις διεθνείς τουριστικές εκθέσεις, έφεραν, τελικά, αποτέλεσμα, ξεπερνώντας και τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις, δεδομένης της συγκυρίας.
«Να σταματήσει, επιτέλους, το αυτομαστίγωμα»
Ο κ. Χατζημάρκος, σημείωσε πως η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, χωρίς θριαμβολογίες, θα συνεχίσει να εργάζεται εντατικά, με σοβαρές και μελετημένες κινήσεις, ενώ έκανε έκκληση να πάψει η μεμψιμοιρία και το αυτομαστίγωμα, που κινδυνεύουν να ακυρώσουν κάθε θετική προσπάθεια.
«Τα νησιά μας είναι λαβωμένα. Πρέπει να δουλέψουμε να “χτίσουμε” πάνω σε αυτή τη μεγάλη φήμη του νησιού, που στο παρελθόν έδωσε θέσεις εργασίας, έδωσε πλούτο και ευημερία στον τοπικό πληθυσμό. Η συνεχής γκρίνια, η συνεχής υποβάθμιση στο εσωτερικό των νησιών μας, όπως επιμένουμε να κάνουμε, δεν βοηθάει τον στόχο μας. ‘Έχουμε ξεπεράσει κάθε όριο αυτοκριτικής και έχουμε φτάσει στο όριο του αυτομαστιγώματος που μας εμποδίζει να χαρούμε, έστω για λίγο μια επιτυχία. Ο καθένας μπορεί να την αξιολογήσει, να κάνει την κριτική του, να βγάλει τα συμπεράσματά του. Όμως ας μην παραβλέπουμε ότι αυτός ο δείκτης, όπου επί δεκαετίες ήταν προσηλωμένος ο κόσμος του τουρισμού, παρουσιάζει ένα εξαιρετικό αποτέλεσμα. Ένα ποσοστό αύξησης των αφίξεων άνω του 10% για την Ρόδο, ήταν ένα πολύ μεγάλο ποσοστό, ακόμη και για τις χρυσές εποχές του ροδιακού τουρισμού. Μπορούμε, έστω για λίγο να σταματήσουμε αυτή την αδιανόητη μεμψιμοιρία και να χτίσουμε πάνω σε αυτό;» αναρωτήθηκε.
Παράλληλα, ζήτησε σεβασμό απέναντι στις εκατοντάδες χιλιάδες των επισκεπτών που εμπιστεύονται την Ρόδο για τις διακοπές τους:
«Οι 500.000 άνθρωποι που επέλεξαν να έλθουν στη Ρόδο για τις διακοπές τους τον μήνα Ιούλιο, δεν μας επέλεξαν ούτε από συμπόνια, ούτε για ανθρωπιστικούς λόγους. Επέλεξαν να έλθουν για να ξεφύγουν από το δικό τους περιβάλλον που και αυτό τους γεμίζει άγχος, αβεβαιότητα και αγωνία, για να ξεφύγουν από το γκρίζο που έχει σκεπάσει όλη την Ευρώπη, τον φόβο της τρομοκρατίας, την αβεβαιότητα που προκαλούν οι οικονομικές αλλαγές σε ολόκληρο τον κόσμο. Σε αυτούς τους ανθρώπους χρωστάμε ένα μεγάλο “ευχαριστώ” και ένα ζεστό χαμόγελο. Τους χρωστάμε να παραδώσουμε αυτό που τους υποσχεθήκαμε, όταν έκαναν την επιλογή τους. Να τους προσφέρουμε αξέχαστες διακοπές , ώστε, γυρίζοντας πίσω, να γίνουν οι καλύτεροι διαφημιστές μας».
Αρνητικός παράγων στην ανάπτυξη του τουρισμού και της οικονομίας γενικότερα παραμένει η υπέρμετρη φορολογική επιβάρυνση τόσο από τους έμμεσους όσο και από τους άμεσους φόρους. Τα σημαντικά κέρδη ανταγωνιστικότητας για τον ελληνικό τουρισμό που προκύπτουν από τη εσωτερική υποτίμηση αντισταθμίζονται σε σημαντικό βαθμό από την υπέρμετρη φορολογική επιβάρυνση.
Σύμφωνα με υπολογισμούς του SETE Intelligence, οι πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις του τελευταίου 12μηνου έχουν επιφέρει απώλεια ανταγωνιστικότητας του ελληνικού τουριστικού προϊόντος μεγαλύτερη του 10%, εξανεμίζοντας ουσιαστικά το 50% της ανάκτησης της ανταγωνιστικότητας της χώρας, που επιτεύχθηκε από την αρχή εφαρμογής των μνημονίων με την πολύ επίπονη κοινωνικά και οικονομικά εσωτερική υποτίμηση.
Αυτά τονίζονται στην περιοδική έκθεση του ΣΕΤΕ που δόθηκε στη δημοσιότητα και αποτελεί ένα κόμη καμπανάκι για την υπερφορολόγηση του τουριστικού προϊόντος.
Οπως αναφέρουν οι αναλυτές, «η -έστω και πολύ καθυστερημένα- ολοκλήρωση της 1ης αξιολόγησης και η εκταμίευση τελικά της δόσης των € 10,3 δισ. (€ 7,5 δισ. στο 2ο 15ήμερο του Ιουνίου 2016 και € 2,8 δισ. τον Σεπτέμβριο 2016) αναμένεται ότι θα έχουν ευνοϊκές επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία και στον τουρισμό, τόσο στο υπόλοιπο του 2016 όσο και στα επόμενα έτη. Το πρόγραμμα προσαρμογής που εφάρμοσε η Ελλάδα στην περίοδο 2010-2015 οδήγησε σε σημαντική μέση ετήσια αύξηση των εξαγωγών αγαθών κατά 4,8% παρά την πιστωτική ασφυξία που υφίστανται οι ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις σε αντίθεση με τους διεθνείς ανταγωνιστές τους, στην ίδια περίοδο στην οποία οι εισαγωγές αγαθών κατέγραψαν μέση ετήσια πτώση -3,5%. Η άρση της πιστωτικής ασφυξίας αναμένεται να διευκολύνει την οικονομική δραστηριότητα υγειών επιχειρήσεων περαιτέρω. Από την άλλη πλευρά, οι εξαγωγές υπηρεσιών σημείωσαν μέση
ετήσια πτώση κατά -0,9% στην περίοδο 2009 - 2015, κυρίως λόγω της μεγάλης πτώσης των εισροών εισοδημάτων από τις διεθνείς μεταφορές (κυρίως από τη ναυτιλία). Αντίθετα, την περίοδο 2009-2015, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις από το εξωτερικό σημείωσαν άνοδο 35,6%.
Η πτώση του ΑΕΠ στο 2ο 6μηνο 2015 και στο 1ο 3μηνο 2016 μπορεί να θεωρηθεί ως προσωρινή, δεδομένου ότι μπορεί να ολοκληρωθεί με σχετικά γρήγορους ρυθμούς η αποκατάσταση της ομαλότητας στο Τραπεζικό Σύστημα και στην οικονομία μετά την οριστική ολοκλήρωση της 1ης αξιολόγησης του 3ου Μνημονίου. Βέβαια, η ουσιαστικά αναίτια καθυστέρηση των διαπραγματεύσεων για την ολοκλήρωση αυτής της αξιολόγησης και η επιβολή νέων αντι-αναπτυξιακών δημοσιονομικών και άλλων μέτρων για να γίνει δυνατή κάποια συμφωνία, συνεπάγονται οτι η αύξηση του ΑΕΠ το 2016 αναμένεται τώρα στο 0,2%, από άνω του 1,5% που ήταν η εκτίμηση με την υπόθεση της έγκαιρης και χωρίς αναίτια αντιαναπτυξιακά μέτρα ολοκλήρωση της 1ης αξιολόγησης. Το πιο σημαντικό είναι ότι η πολιτική αναταραχή της περιόδου Σεπτεμβρίου 2014 - Ιουλίου 2015 και η τρέχουσα επιβάρυνση της οικονομίας με νέες αβεβαιότητες και με, σε μεγάλο βαθμό, αχρείαστα αντιαναπτυξιακά μέτρα έχει μεν επηρεάσει αρνητικά αλλά δεν έχει ανατρέψει τις προοπτικές ανάπτυξης της οικονομίας, που είχαν γίνει εμφανείς το 2014.
Ο ΣΕΤΕ αναφέρεται και στο μέλλον του κλάδου μετά το Brexit επισημαίνοντας: Με δεδομένο το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος για το BREXIT, οι αφίξεις και τα έσοδα αναμένεται να επηρεαστούν αρνητικά, λόγω της παρατηρούμενης αβεβαιότητας και διολίσθησης της λίρας: σχεδόν 50% / 30% των Βρετανών που κάνουν διακοπές Ήλιος και Θάλασσα τις προγραμματίζουν το τελευταίο δίμηνο / μήνα, ενώ αναμένεται να επηρεαστούν αρνητικά και οι κρατήσεις και για άλλες μορφές -μη εποχικών- ταξιδιών αναψυχής, όπως ο τουρισμός πόλεων και ο πολιτιστικός τουρισμός, αλλά και η αγορά συνεδρίων, εταιρικών συναντήσεων και ταξιδιών κινήτρων. Η σημασία της Βρετανικής αγοράς είναι καίρια για τον ελληνικό τουρισμό δεδομένου του μεγάλου μεγέθους της (2,4 εκ. επισκέπτες / € 2 δισ. το 2015) αλλά και του υψηλού ρυθμού ανάπτυξης που παρουσίαζε το 2016 σύμφωνα με τα στοιχεία κρατήσεων που έχουμε στη διάθεσή μας. Αναφέρεται επίσης ότι: ο ελληνικός τουρισμός αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα ποιότητας στα περιφερειακά αεροδρόμια, στα λιμάνια, σε μεγάλο μέρος του οδικού δικτύου εκτός αυτοκινητοδρόμων καθώς και σε θέματα αρμοδιότητας ΟΤΑ (καθαριότητα, πράσινο κλπ.). Από πολλές πλευρές το γεωπολιτικό περιβάλλον στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και η κρίση στις σχέσεις Ρωσίας - Τουρκίας έχουν θετική επίπτωση, με ενίσχυση της τουριστικής κίνησης προς την Ελλάδα. Αυτό, ωστόσο, δεν επαληθεύτηκε στο 4ο 3μηνο 2015, όπου οι αφίξεις τουριστών από βασικές αγορές ήταν μειωμένες. Αρνητικά φαίνεται ότι λειτούργησε το προσφυγικό πρόβλημα στο 4ο 3μηνο 2015 και να συνεχίζει να επηρεάζει αρνητικά τις τουριστικές αφίξεις και τις προκρατήσεις και στο 1ο 3μηνο του 2016.
Η δαπάνη ανά ταξίδι μειώθηκε στα € 580 το 2015, από € 590 το 2014 και € 653 το 2013. Από την άλλη πλευρά, αξιοσημείωτη είναι:
α) η διαχρονική σταθερότητα της δαπάνης ανά διανυκτέρευση και
β) η ανάκαμψή της το 2015 κατά 4,6% στα € 74 μετά την πτώση της το 2014. Δηλαδή η μείωση στην δαπάνη ανά ταξίδι οφείλεται στην πραγματοποίηση διακοπών μικρότερης διαρκείας από τους ταξιδιώτες και όχι σε χαμηλότερη ημερήσια δαπάνη.
Η επιδιωκόμενη αύξηση των αφίξεων και των εσόδων από τον εισερχόμενο και από τον εσωτερικό τουρισμό στην Ελλάδα θα προσδιοριστεί κατά κύριο λόγο από τον εμπλουτισμό και την διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος καθώς και τον ρυθμό αύξησης της προσφοράς διεθνώς ανταγωνιστικών τουριστικών υπηρεσιών στη χώρα και σε μικρότερο βαθμό από τη ζήτηση τουριστικών υπηρεσιών, που σε περιόδους θετικής ανάπτυξης των χωρών προέλευσης είναι σε μεγάλο βαθμό απεριόριστη για μικρές χώρες όπως η Ελλάδα. Ειδικότερα, η ζήτηση για τουριστικές υπηρεσίες στη χώρα προσδιορίζεται κυρίως από την επιχειρηματική λειτουργία των επιχειρήσεων προσφοράς τουριστικών υπηρεσιών στην Ελλάδα γενικά και σε κάθε επί μέρους τουριστική περιοχή στη χώρα ειδικότερα.