Τα έθιμα των Χριστουγέννων στην Ελλάδα
Δεκέμβριος 25, 2014Χριστούγεννα: Ημέρες χαράς και γιορτής. Τα σπίτια και οι πόλεις φορούν τα γιορτινά τους, αποκτώντας φως και χρώμα, ενώ οι κουζίνες πλημμυρίζουν από αρώματα παραδοσιακών εδεσμάτων.
Πολλά από τα έθιμα αντικατοπτρίζουν τις αγωνίες των ανθρώπων της υπαίθρου, των γεωργών και των κτηνοτρόφωνΤο «Καλές Γιορτές» και το «Χρόνια Πολλά» αντηχούν σε κάθε σημείο συνάντησης, ενώ οι ήχοι από τα τρίγωνα και τα κάλαντα των παιδιών δονούν με χαρούμενες νότες την ατμόσφαιρα.
Με δεκάδες έθιμα, που παντρεύουν τις χριστιανικές παραδόσεις και τα αρχαία ελληνικά ήθη, οι κάτοικοι της χώρας τιμούν μία από τις σημαντικότερες θρησκευτικές γιορτές, που έρχεται λίγες ημέρες πριν από την έλευση της νέας χρονιάς.
Μάλιστα, στην Ελλάδα, πολλά από τα έθιμα αντικατοπτρίζουν τις αγωνίες των ανθρώπων της υπαίθρου, των γεωργών και των κτηνοτρόφων.
Η «Ζούγκλα» σας βάζει στο κλίμα των ημερών, παρουσιάζοντάς σας μερικά μόνο από αυτά:
Το χριστόψωμο
Το «ψωμί του Χριστού» ζυμώνεται την παραμονή των Χριστουγέννων με ιδιαίτερη ευλάβεια. Απαραίτητο στολίδι του είναι ο χαραγμένος σταυρός.
Ανήμερα τα Χριστούγεννα, ο νοικοκύρης του σπιτιού παίρνει το χριστόψωμο, το σταυρώνει, το κόβει και το μοιράζει σε όλους όσοι παρευρίσκονται στο τραπέζι, σαν συμβολισμό της Θείας Κοινωνίας, που ο Χριστός έδωσε τον Άρτο σε όλη την ανθρώπινη οικογένειά του.
Στην Κεφαλλονιά
Όλη η οικογένεια συγκεντρώνεται στο σπίτι του πιο ηλικιωμένου μέλους της. Στο πάτωμα τοποθετούν τρία δαυλιά «χιαστί» και πάνω τους τοποθετούν την «κουλούρα».
Όλοι κάνουν έναν κύκλο γύρω ακουμπώντας καθένας με το δεξί του χέρι την κουλούρα. Ύστερα ο νοικοκύρης ψάλλει το «Η γέννησή σου Χριστέ ο Θεός…» και ρίχνει λάδι στα δαυλιά, βάζοντάς τους φωτιά. Μετά κόβει την κουλούρα, τη μοιράζει και δειπνούν όλοι μαζί.
Στην Κρήτη
Το χριστόψωμο το παρασκευάζουν οι γυναίκες με ιδιαίτερη φροντίδα και υπομονή. Χρησιμοποιούν ακριβά υλικά, ψιλοκοσκινισμένο αλεύρι, ροδόνερο, μέλι, σουσάμι, κανέλα, γαρίφαλα και καθώς ζυμώνουν λένε: «Ο Χριστός γεννιέται, το φως ανεβαίνει, το προζύμι για να γένει».
Όταν πλάσουν το ζυμάρι, παίρνουν τη μισή ζύμη και φτιάχνουν μια κουλούρα, ενώ με την υπόλοιπη φτιάχνουν ένα σταυρό με λωρίδες και τον τοποθετούν πάνω στο ψωμί. Στο κέντρο βάζουν ένα άσπαστο καρύδι και στην υπόλοιπη επιφάνεια σχεδιάζουν σχήματα με το μαχαίρι ή με το πιρούνι, όπως λουλούδια , φύλλα, καρπούς, πουλάκια.
Στη Μάνη
Κάθε οικογένεια φουρνίζει τα χριστόψωμα στον φούρνο του σπιτιού. Παρασκευάζονται όπως το ψωμί, μόνο που στολίζονται με σταυρούς και ποικίλα στολίδια ανάλογα με την καλαισθησία της νοικοκυράς.
Στους Σαρακατσάνους
Οι Σαρακατσάνοι τσοπάνηδες φτιάχνουν δύο χριστόψωμα. Το πιο περίτεχνο είναι για τον Χριστό. Πάνω του σκαλίζουν ένα μεγάλο σταυρό - φεγγάρι με πέντε λουλούδια.
Το δεύτερο, η τρανή Χριστοκουλούρα ή Ψωμί του Χριστού, είναι για τα πρόβατα. Στη Χριστοκουλούρα παριστάνεται με ζύμη, όλη η ζωή της στάνης.
Στη Σπάρτη
Σε κάθε σπίτι, δυο τρεις μέρες πριν, ζυμώνουν καρβέλια ψωμί. Το ένα, που το τρώνε ανήμερα των Χριστουγέννων, είναι το ψωμί του Χριστού και το πλάθουν σε σχήμα σταυρού από ζύμη, ενώ τα υπόλοιπα τα κάνουν με αμύγδαλα και καρύδια.
Η κουλούρα της Ζακύνθου
Στο νησί του Ιονίου, οι νοικοκυρές ζυμώνουν με τον παραδοσιακό τρόπο την κουλούρα, μέσα σε ξύλινες σκάφες και με τη χρήση αλευριού, το οποίο ανακατεύουν με πολλά αρωματικά βότανα, καρύδια, σταφίδα, κρασί και λάδι.
Αφού το στολίσουν με περίτεχνα σχέδια από το ίδιο ζυμάρι και αφού το εμπλουτίσουν με κάποιο χρυσό ή ασημένιο νόμισμα, που το αποκαλούν «ηύρεμα», το ψήνουν σε ξυλόφουρνο και το διατηρούν ζεστό μέχρι τη βραδινή οικογενειακή σύναξη.
Το απόγευμα της παραμονής των Χριστουγέννων, η οικογένεια συγκεντρώνεται στο εορταστικό τραπέζι, το οποίο φιλοξενεί στο κέντρο του, τη μεγάλη χριστουγεννιάτικη κουλούρα, μια νταμιτζάνα κόκκινο κρασί και τα πιάτα για το βραδινό έδεσμα. Το έδεσμα δεν είναι άλλο από μια μπροκολόσουπα που σερβίρεται με λεμόνι, ντόπιες ελιές και κρεμμύδι.
Δίπλα από την αναμμένη εστία του σπιτιού βρίσκεται ένα ποτήρι που περιέχει λάδι με κρασί και ένα θυμιατό κάτω από την εικόνα της Παναγίας με το θείο βρέφος.
Ο μεγαλύτερος άνδρας της οικογένειας παίρνει τον δίσκο με την κουλούρα στα χέρια του. Πάνω στον δίσκο ακουμπάνε τα χέρια τους όλα τα μέλη της οικογένειας. Ο δίσκος με την κουλούρα μεταφέρεται πάνω από τη φωτιά στο αναμμένο τζάκι. Εκεί ο αρχηγός της οικογένειας τη σταυρώνει τρεις φορές και χύνει πάνω της λαδόκρασο, ψάλλοντας το γνωστό απολυτίκιο «Η Γέννησις σου Χριστέ...».
Η νοικοκυρά θυμιατίζει όλο το σπίτι και ένας από τους νεότερους της οικογένειας παίρνει το τουφέκι του σπιτιού και πυροβολεί από το παράθυρο στον αέρα, σηματοδοτώντας τη χαρμόσυνη είδηση της γέννησης του Χριστού. Μετά αρχίζουν οι ευχές.
Η κουλούρα επιστρέφει στο τραπέζι κι εκεί ο αρχηγός τής οικογένειας αρχίζει να κόβει τα κομμάτια. Το πρώτο ανήκει στον Χριστό, το δεύτερο στον φτωχό, το τρίτο στο σπίτι και μετά στα μέλη της οικογένειας στα οποία διανέμεται κατά σειρά ηλικίας.
Χριστουγεννιάτικο στεφάνι
Στα χωριά συνηθίζουν να κρεμάνε στους τοίχους και τις εξώπορτες πλεξούδες από σκόρδα, πάνω στις οποίες καρφώνουν γαριφαλλάκια για να διώξουν την κακογλωσσιά που «καρφώνει» την ευτυχία του σπιτιού τους.
Την εξώπορτα των σπιτιών κοσμεί, επίσης, ένα στεφάνι από έλατο, διακοσμημένο με χριστουγεννιάτικα στολίδια. Σύμφωνα με την παράδοση, το στεφάνι φέρνει τύχη στους ένοικους του σπιτιού.
Το «τάισμα» της βρύσης
Τα μεσάνυχτα της παραμονής των Χριστουγέννων πραγματοποιείται το «τάισμα της βρύσης», σε χωριά της Κεντρικής Ελλάδας.
Οι κοπέλες πηγαίνουν στην πιο κοντινή βρύση για να κλέψουν το «άκραντο», δηλαδή το αμίλητο, νερό.
Σε όλη τη διαδρομή παραμένουν σιωπηλές. Όταν πάρουν το νερό, αλείφουν τη βρύση με βούτυρο και μέλι με την ευχή, «όπως τρέχει το νερό να τρέχει και η προκοπή στο σπίτι, και όπως γλυκό είναι το μέλι, έτσι γλυκιά να είναι και η ζωή τους».
Για να έχουν καλή σοδειά, την ταΐζουν με διάφορα προϊόντα όπως βούτυρο, ψωμί, τυρί, όσπρια ή κλαδί ελιάς. Μάλιστα, όποια κοπέλα φτάνει πρώτη στη βρύση θα είναι η πιο τυχερή όλο το χρόνο.
Έπειτα, ρίχνουν στη στάμνα ένα βατόφυλλο και τρία χαλίκια, κλέβουν το νερό από τη βρύση και γυρίζουν στο σπίτι τους πάλι αμίλητες μέχρι να πιούνε όλοι από το «άκραντο νερό».
Με το ίδιο νερό ραντίζουν και τις τέσσερις γωνίες του σπιτιού και σκορπίζουν και τα τρία χαλίκια στο σπίτι. Στη λαϊκή παράδοση ο βάτος φέρνει αισιοδοξία και καλά μαντάτα και διώχνει τα ξόρκια.
«Πάντρεμα της φωτιάς»
Στα χωριά της Έδεσσας, την παραμονή των Χριστουγέννων, «παντρεύουν τη φωτιά». Παίρνουν ένα ξύλο με θηλυκό όνομα, όπως της κερασιάς και ένα με αρσενικό όνομα, συνήθως από αγκαθωτά δέντρα, όπως ο βάτος. Βάζουν τα ξύλα στο τζάκι να καούν και ανάλογα με τον κρότο ή τη φλόγα τους μπορούν να προβλέψουν τα μελλούμενα, είτε για τον καιρό, είτε για τη σοδειά τους. Η παράδοση θέλει τα αγκαθωτά δέντρα να απομακρύνουν τα δαιμονικά όντα, όπως τους καλικάντζαρους.
Στη Θεσσαλία, όταν τα κορίτσια επιστρέφουν από την εκκλησία, την ημέρα των Χριστουγέννων, βάζουν δίπλα στο τζάκι κλαδιά κέδρου, ενώ τα αγόρια βάζουν από αγριοκερασιά. Τα λυγερά αυτά κλαδιά αντιπροσωπεύουν τις επιθυμίες τους για μια όμορφη ζωή. Όποιο κλωνάρι καεί πρώτο αυτό είναι καλό σημάδι γιατί αυτός ο νέος ή η νέα θα παντρευτεί πρώτα.
Τα Χριστόξυλα
Σε πολλά χωριά της Μακεδονίας, από τις παραμονές των Χριστουγέννων, ο νοικοκύρης του σπιτιού ψάχνει στα χωράφια και βρίσκει ένα μεγάλο χοντρό και γερό ξύλο από πεύκο ή ελιά και το πάει σπίτι του.
Η νοικοκυρά φροντίζει να έχει καθαρίσει το σπίτι, αλλά με ιδιαίτερη προσοχή το τζάκι, ώστε να μη μείνει ούτε ίχνος από την παλιά στάχτη. Καθαρίζουν ακόμα και την καπνοδόχο, για να μην βρίσκουν πατήματα να κατέβουν οι καλικάντζαροι, τα κακά δαιμόνια όπως λένε και μαγαρίσουν το σπίτι.
Το βράδυ της παραμονής ο νοικοκύρης βάζει το Χριστόξυλο στο τζάκι και το ανάβει, αφήνοντάς το να σιγοκαίει όλο το δωδεκαήμερο από τα Χριστούγεννα μέχρι τα Φώτα. Η στάχτη αυτή προφυλάσσει το σπίτι και τα χωράφια από κάθε κακό και καθώς καίγεται, ζεσταίνεται ο Χριστός στη φάτνη.
Οι καλικάντζαροι
Στη Σκιάθο, οι πιο παλιοί λένε ότι από την 1η Δεκεμβρίου οι καλικάντζαροι ετοιμάζουν το καράβι τους για να πάνε στο νησί. Την παραμονή των Χριστουγέννων το ρίχνουν στο γιαλό και φθάνουν ανήμερα.
Από τότε μέχρι τα Φώτα κανείς δεν τολμάει να βγει νύχτα από το σπίτι του γιατί θα τον βουβάνουν. Την παραμονή των Φώτων, όμως, οι καλικάντζαροι τα μαζεύουν γρήγορα και φεύγουν τρέχοντας μην τους προφτάσει ο παπάς με τον αγιασμό και τους ζεματίσει.
Η λαϊκή φαντασία οργιάζει με τις σκανταλιές των καλικάντζαρων που βρίσκουν την ευκαιρία να αλωνίσουν στον επάνω κόσμο, τότε που τα νερά είναι «αβάφτιστα». Η όψη τους είναι τρομακτική, ενώ οι σκανταλιές τους απερίγραπτες. Το μόνο που τους τρομάζει είναι η φωτιά.
Οι Μωμόγεροι της Δράμας και τα Ραγκουτσάρια
Στα χωριά Πλατανιά και Σιταγροί της Δράμας απαντάται το έθιμο των Μωμόγερων, που προέρχεται από τους Πόντιους πρόσφυγες.
Η ονομασία τους προέρχεται από το μίμος ή το μώμος και το γέρος και συνδέεται με τις μιμητικές τους κινήσεις. Φοράνε τομάρια λύκων ή τράγων ή είναι ντυμένοι με στολές ανθρώπων οπλισμένων με σπαθιά και έχουν την μορφή γέρων.
Οι Μωμόγεροι προσδοκώντας τύχη για τη νέα χρονιά, γυρίζουν σε παρέες όλο το δωδεκαήμερο, ψάλλοντας τα κάλαντα ή άλλους ευχετικούς στίχους.
Όταν οι παρέες συναντηθούν κάνουν ψευτοπόλεμο μεταξύ τους, ώσπου η μία ομάδα να νικήσει και η άλλη να δηλώσει υποταγή. Το ίδιο έθιμο με παραλλαγές γίνεται στην Κοζάνη και τη Καστοριά, υπό την ονομασία Ραγκουτσάρια.
Tο αναμμένο πουρνάρι
Όταν γεννήθηκε ο Χριστός και πήγαν οι βοσκοί να προσκυνήσουν ήταν νύχτα σκοτεινή. Βρήκαν κάπου ένα ξερό πουρνάρι κι έκοψαν τα κλαδιά του. Πήρε ο καθένας από ένα κλαδί στο χέρι και του έβαλε φωτιά.
Το σκοτεινό βουνό γέμισε χαρούμενες φωτιές, τριξίματα και κρότους. Από τότε, λοιπόν, στα χωριά της Άρτας, όποιος πάει στο σπίτι του γείτονα για να ευχηθεί κρατά ένα κλαδί από πουρνάρι ή από όποιο άλλο δέντρο βρει. Στον δρόμο το ανάβει.
Το ίδιο συμβαίνει και στα Γιάννενα, με τη διαφορά ότι δεν κρατούν κλαδί, αλλά μια χούφτα δαφνόφυλλα και πουρναρόφυλλα, που τα πετούν στο τζάκι, μόλις μπούνε και καλημερίζουν.
Κι όταν τα φύλλα τα ξερά πιάσουν φωτιά κι αρχίσουν να τρίζουν και να πετάνε σπίθες, εύχονται «Αρνιά, κατσίκια, νύφες και γαμπρούς!» Αυτή είναι η καλύτερη ευχή για κάθε νοικοκύρη.
Η Γουρουνοχαρά
Το παραδοσιακό χριστουγεννιάτικο τραπέζι περιλαμβάνει χοιρινό κρέας. Η προετοιμασία για το σφάξιμο του γουρουνιού γίνεται με εξαιρετική φροντίδα, ενώ ακολουθεί γλέντι μέχρι τα ξημερώματα, για να επαναληφθεί η ίδια διαδικασία την επόμενη και τη μεθεπόμενη μέρα.
Τρεις - τέσσερις συγγενικές οικογένειες καθορίζουν με ποια σειρά σφάξουν το γουρούνι τους. Για κάθε σφαγή μεγάλου γουρουνιού απαιτούνται 5 με 6 άνδρες.
Επιμέλεια: Μανώλης Φουσκολαγουδάκης
Πολλά από τα έθιμα αντικατοπτρίζουν τις αγωνίες των ανθρώπων της υπαίθρου, των γεωργών και των κτηνοτρόφωνΤο «Καλές Γιορτές» και το «Χρόνια Πολλά» αντηχούν σε κάθε σημείο συνάντησης, ενώ οι ήχοι από τα τρίγωνα και τα κάλαντα των παιδιών δονούν με χαρούμενες νότες την ατμόσφαιρα.
Με δεκάδες έθιμα, που παντρεύουν τις χριστιανικές παραδόσεις και τα αρχαία ελληνικά ήθη, οι κάτοικοι της χώρας τιμούν μία από τις σημαντικότερες θρησκευτικές γιορτές, που έρχεται λίγες ημέρες πριν από την έλευση της νέας χρονιάς.
Μάλιστα, στην Ελλάδα, πολλά από τα έθιμα αντικατοπτρίζουν τις αγωνίες των ανθρώπων της υπαίθρου, των γεωργών και των κτηνοτρόφων.
Η «Ζούγκλα» σας βάζει στο κλίμα των ημερών, παρουσιάζοντάς σας μερικά μόνο από αυτά:
Το χριστόψωμο
Το «ψωμί του Χριστού» ζυμώνεται την παραμονή των Χριστουγέννων με ιδιαίτερη ευλάβεια. Απαραίτητο στολίδι του είναι ο χαραγμένος σταυρός.
Ανήμερα τα Χριστούγεννα, ο νοικοκύρης του σπιτιού παίρνει το χριστόψωμο, το σταυρώνει, το κόβει και το μοιράζει σε όλους όσοι παρευρίσκονται στο τραπέζι, σαν συμβολισμό της Θείας Κοινωνίας, που ο Χριστός έδωσε τον Άρτο σε όλη την ανθρώπινη οικογένειά του.
Στην Κεφαλλονιά
Όλη η οικογένεια συγκεντρώνεται στο σπίτι του πιο ηλικιωμένου μέλους της. Στο πάτωμα τοποθετούν τρία δαυλιά «χιαστί» και πάνω τους τοποθετούν την «κουλούρα».
Όλοι κάνουν έναν κύκλο γύρω ακουμπώντας καθένας με το δεξί του χέρι την κουλούρα. Ύστερα ο νοικοκύρης ψάλλει το «Η γέννησή σου Χριστέ ο Θεός…» και ρίχνει λάδι στα δαυλιά, βάζοντάς τους φωτιά. Μετά κόβει την κουλούρα, τη μοιράζει και δειπνούν όλοι μαζί.
Στην Κρήτη
Το χριστόψωμο το παρασκευάζουν οι γυναίκες με ιδιαίτερη φροντίδα και υπομονή. Χρησιμοποιούν ακριβά υλικά, ψιλοκοσκινισμένο αλεύρι, ροδόνερο, μέλι, σουσάμι, κανέλα, γαρίφαλα και καθώς ζυμώνουν λένε: «Ο Χριστός γεννιέται, το φως ανεβαίνει, το προζύμι για να γένει».
Όταν πλάσουν το ζυμάρι, παίρνουν τη μισή ζύμη και φτιάχνουν μια κουλούρα, ενώ με την υπόλοιπη φτιάχνουν ένα σταυρό με λωρίδες και τον τοποθετούν πάνω στο ψωμί. Στο κέντρο βάζουν ένα άσπαστο καρύδι και στην υπόλοιπη επιφάνεια σχεδιάζουν σχήματα με το μαχαίρι ή με το πιρούνι, όπως λουλούδια , φύλλα, καρπούς, πουλάκια.
Στη Μάνη
Κάθε οικογένεια φουρνίζει τα χριστόψωμα στον φούρνο του σπιτιού. Παρασκευάζονται όπως το ψωμί, μόνο που στολίζονται με σταυρούς και ποικίλα στολίδια ανάλογα με την καλαισθησία της νοικοκυράς.
Στους Σαρακατσάνους
Οι Σαρακατσάνοι τσοπάνηδες φτιάχνουν δύο χριστόψωμα. Το πιο περίτεχνο είναι για τον Χριστό. Πάνω του σκαλίζουν ένα μεγάλο σταυρό - φεγγάρι με πέντε λουλούδια.
Το δεύτερο, η τρανή Χριστοκουλούρα ή Ψωμί του Χριστού, είναι για τα πρόβατα. Στη Χριστοκουλούρα παριστάνεται με ζύμη, όλη η ζωή της στάνης.
Στη Σπάρτη
Σε κάθε σπίτι, δυο τρεις μέρες πριν, ζυμώνουν καρβέλια ψωμί. Το ένα, που το τρώνε ανήμερα των Χριστουγέννων, είναι το ψωμί του Χριστού και το πλάθουν σε σχήμα σταυρού από ζύμη, ενώ τα υπόλοιπα τα κάνουν με αμύγδαλα και καρύδια.
Η κουλούρα της Ζακύνθου
Στο νησί του Ιονίου, οι νοικοκυρές ζυμώνουν με τον παραδοσιακό τρόπο την κουλούρα, μέσα σε ξύλινες σκάφες και με τη χρήση αλευριού, το οποίο ανακατεύουν με πολλά αρωματικά βότανα, καρύδια, σταφίδα, κρασί και λάδι.
Αφού το στολίσουν με περίτεχνα σχέδια από το ίδιο ζυμάρι και αφού το εμπλουτίσουν με κάποιο χρυσό ή ασημένιο νόμισμα, που το αποκαλούν «ηύρεμα», το ψήνουν σε ξυλόφουρνο και το διατηρούν ζεστό μέχρι τη βραδινή οικογενειακή σύναξη.
Το απόγευμα της παραμονής των Χριστουγέννων, η οικογένεια συγκεντρώνεται στο εορταστικό τραπέζι, το οποίο φιλοξενεί στο κέντρο του, τη μεγάλη χριστουγεννιάτικη κουλούρα, μια νταμιτζάνα κόκκινο κρασί και τα πιάτα για το βραδινό έδεσμα. Το έδεσμα δεν είναι άλλο από μια μπροκολόσουπα που σερβίρεται με λεμόνι, ντόπιες ελιές και κρεμμύδι.
Δίπλα από την αναμμένη εστία του σπιτιού βρίσκεται ένα ποτήρι που περιέχει λάδι με κρασί και ένα θυμιατό κάτω από την εικόνα της Παναγίας με το θείο βρέφος.
Ο μεγαλύτερος άνδρας της οικογένειας παίρνει τον δίσκο με την κουλούρα στα χέρια του. Πάνω στον δίσκο ακουμπάνε τα χέρια τους όλα τα μέλη της οικογένειας. Ο δίσκος με την κουλούρα μεταφέρεται πάνω από τη φωτιά στο αναμμένο τζάκι. Εκεί ο αρχηγός της οικογένειας τη σταυρώνει τρεις φορές και χύνει πάνω της λαδόκρασο, ψάλλοντας το γνωστό απολυτίκιο «Η Γέννησις σου Χριστέ...».
Η νοικοκυρά θυμιατίζει όλο το σπίτι και ένας από τους νεότερους της οικογένειας παίρνει το τουφέκι του σπιτιού και πυροβολεί από το παράθυρο στον αέρα, σηματοδοτώντας τη χαρμόσυνη είδηση της γέννησης του Χριστού. Μετά αρχίζουν οι ευχές.
Η κουλούρα επιστρέφει στο τραπέζι κι εκεί ο αρχηγός τής οικογένειας αρχίζει να κόβει τα κομμάτια. Το πρώτο ανήκει στον Χριστό, το δεύτερο στον φτωχό, το τρίτο στο σπίτι και μετά στα μέλη της οικογένειας στα οποία διανέμεται κατά σειρά ηλικίας.
Χριστουγεννιάτικο στεφάνι
Στα χωριά συνηθίζουν να κρεμάνε στους τοίχους και τις εξώπορτες πλεξούδες από σκόρδα, πάνω στις οποίες καρφώνουν γαριφαλλάκια για να διώξουν την κακογλωσσιά που «καρφώνει» την ευτυχία του σπιτιού τους.
Την εξώπορτα των σπιτιών κοσμεί, επίσης, ένα στεφάνι από έλατο, διακοσμημένο με χριστουγεννιάτικα στολίδια. Σύμφωνα με την παράδοση, το στεφάνι φέρνει τύχη στους ένοικους του σπιτιού.
Το «τάισμα» της βρύσης
Τα μεσάνυχτα της παραμονής των Χριστουγέννων πραγματοποιείται το «τάισμα της βρύσης», σε χωριά της Κεντρικής Ελλάδας.
Οι κοπέλες πηγαίνουν στην πιο κοντινή βρύση για να κλέψουν το «άκραντο», δηλαδή το αμίλητο, νερό.
Σε όλη τη διαδρομή παραμένουν σιωπηλές. Όταν πάρουν το νερό, αλείφουν τη βρύση με βούτυρο και μέλι με την ευχή, «όπως τρέχει το νερό να τρέχει και η προκοπή στο σπίτι, και όπως γλυκό είναι το μέλι, έτσι γλυκιά να είναι και η ζωή τους».
Για να έχουν καλή σοδειά, την ταΐζουν με διάφορα προϊόντα όπως βούτυρο, ψωμί, τυρί, όσπρια ή κλαδί ελιάς. Μάλιστα, όποια κοπέλα φτάνει πρώτη στη βρύση θα είναι η πιο τυχερή όλο το χρόνο.
Έπειτα, ρίχνουν στη στάμνα ένα βατόφυλλο και τρία χαλίκια, κλέβουν το νερό από τη βρύση και γυρίζουν στο σπίτι τους πάλι αμίλητες μέχρι να πιούνε όλοι από το «άκραντο νερό».
Με το ίδιο νερό ραντίζουν και τις τέσσερις γωνίες του σπιτιού και σκορπίζουν και τα τρία χαλίκια στο σπίτι. Στη λαϊκή παράδοση ο βάτος φέρνει αισιοδοξία και καλά μαντάτα και διώχνει τα ξόρκια.
«Πάντρεμα της φωτιάς»
Στα χωριά της Έδεσσας, την παραμονή των Χριστουγέννων, «παντρεύουν τη φωτιά». Παίρνουν ένα ξύλο με θηλυκό όνομα, όπως της κερασιάς και ένα με αρσενικό όνομα, συνήθως από αγκαθωτά δέντρα, όπως ο βάτος. Βάζουν τα ξύλα στο τζάκι να καούν και ανάλογα με τον κρότο ή τη φλόγα τους μπορούν να προβλέψουν τα μελλούμενα, είτε για τον καιρό, είτε για τη σοδειά τους. Η παράδοση θέλει τα αγκαθωτά δέντρα να απομακρύνουν τα δαιμονικά όντα, όπως τους καλικάντζαρους.
Στη Θεσσαλία, όταν τα κορίτσια επιστρέφουν από την εκκλησία, την ημέρα των Χριστουγέννων, βάζουν δίπλα στο τζάκι κλαδιά κέδρου, ενώ τα αγόρια βάζουν από αγριοκερασιά. Τα λυγερά αυτά κλαδιά αντιπροσωπεύουν τις επιθυμίες τους για μια όμορφη ζωή. Όποιο κλωνάρι καεί πρώτο αυτό είναι καλό σημάδι γιατί αυτός ο νέος ή η νέα θα παντρευτεί πρώτα.
Τα Χριστόξυλα
Σε πολλά χωριά της Μακεδονίας, από τις παραμονές των Χριστουγέννων, ο νοικοκύρης του σπιτιού ψάχνει στα χωράφια και βρίσκει ένα μεγάλο χοντρό και γερό ξύλο από πεύκο ή ελιά και το πάει σπίτι του.
Η νοικοκυρά φροντίζει να έχει καθαρίσει το σπίτι, αλλά με ιδιαίτερη προσοχή το τζάκι, ώστε να μη μείνει ούτε ίχνος από την παλιά στάχτη. Καθαρίζουν ακόμα και την καπνοδόχο, για να μην βρίσκουν πατήματα να κατέβουν οι καλικάντζαροι, τα κακά δαιμόνια όπως λένε και μαγαρίσουν το σπίτι.
Το βράδυ της παραμονής ο νοικοκύρης βάζει το Χριστόξυλο στο τζάκι και το ανάβει, αφήνοντάς το να σιγοκαίει όλο το δωδεκαήμερο από τα Χριστούγεννα μέχρι τα Φώτα. Η στάχτη αυτή προφυλάσσει το σπίτι και τα χωράφια από κάθε κακό και καθώς καίγεται, ζεσταίνεται ο Χριστός στη φάτνη.
Οι καλικάντζαροι
Στη Σκιάθο, οι πιο παλιοί λένε ότι από την 1η Δεκεμβρίου οι καλικάντζαροι ετοιμάζουν το καράβι τους για να πάνε στο νησί. Την παραμονή των Χριστουγέννων το ρίχνουν στο γιαλό και φθάνουν ανήμερα.
Από τότε μέχρι τα Φώτα κανείς δεν τολμάει να βγει νύχτα από το σπίτι του γιατί θα τον βουβάνουν. Την παραμονή των Φώτων, όμως, οι καλικάντζαροι τα μαζεύουν γρήγορα και φεύγουν τρέχοντας μην τους προφτάσει ο παπάς με τον αγιασμό και τους ζεματίσει.
Η λαϊκή φαντασία οργιάζει με τις σκανταλιές των καλικάντζαρων που βρίσκουν την ευκαιρία να αλωνίσουν στον επάνω κόσμο, τότε που τα νερά είναι «αβάφτιστα». Η όψη τους είναι τρομακτική, ενώ οι σκανταλιές τους απερίγραπτες. Το μόνο που τους τρομάζει είναι η φωτιά.
Οι Μωμόγεροι της Δράμας και τα Ραγκουτσάρια
Στα χωριά Πλατανιά και Σιταγροί της Δράμας απαντάται το έθιμο των Μωμόγερων, που προέρχεται από τους Πόντιους πρόσφυγες.
Η ονομασία τους προέρχεται από το μίμος ή το μώμος και το γέρος και συνδέεται με τις μιμητικές τους κινήσεις. Φοράνε τομάρια λύκων ή τράγων ή είναι ντυμένοι με στολές ανθρώπων οπλισμένων με σπαθιά και έχουν την μορφή γέρων.
Οι Μωμόγεροι προσδοκώντας τύχη για τη νέα χρονιά, γυρίζουν σε παρέες όλο το δωδεκαήμερο, ψάλλοντας τα κάλαντα ή άλλους ευχετικούς στίχους.
Όταν οι παρέες συναντηθούν κάνουν ψευτοπόλεμο μεταξύ τους, ώσπου η μία ομάδα να νικήσει και η άλλη να δηλώσει υποταγή. Το ίδιο έθιμο με παραλλαγές γίνεται στην Κοζάνη και τη Καστοριά, υπό την ονομασία Ραγκουτσάρια.
Tο αναμμένο πουρνάρι
Όταν γεννήθηκε ο Χριστός και πήγαν οι βοσκοί να προσκυνήσουν ήταν νύχτα σκοτεινή. Βρήκαν κάπου ένα ξερό πουρνάρι κι έκοψαν τα κλαδιά του. Πήρε ο καθένας από ένα κλαδί στο χέρι και του έβαλε φωτιά.
Το σκοτεινό βουνό γέμισε χαρούμενες φωτιές, τριξίματα και κρότους. Από τότε, λοιπόν, στα χωριά της Άρτας, όποιος πάει στο σπίτι του γείτονα για να ευχηθεί κρατά ένα κλαδί από πουρνάρι ή από όποιο άλλο δέντρο βρει. Στον δρόμο το ανάβει.
Το ίδιο συμβαίνει και στα Γιάννενα, με τη διαφορά ότι δεν κρατούν κλαδί, αλλά μια χούφτα δαφνόφυλλα και πουρναρόφυλλα, που τα πετούν στο τζάκι, μόλις μπούνε και καλημερίζουν.
Κι όταν τα φύλλα τα ξερά πιάσουν φωτιά κι αρχίσουν να τρίζουν και να πετάνε σπίθες, εύχονται «Αρνιά, κατσίκια, νύφες και γαμπρούς!» Αυτή είναι η καλύτερη ευχή για κάθε νοικοκύρη.
Η Γουρουνοχαρά
Το παραδοσιακό χριστουγεννιάτικο τραπέζι περιλαμβάνει χοιρινό κρέας. Η προετοιμασία για το σφάξιμο του γουρουνιού γίνεται με εξαιρετική φροντίδα, ενώ ακολουθεί γλέντι μέχρι τα ξημερώματα, για να επαναληφθεί η ίδια διαδικασία την επόμενη και τη μεθεπόμενη μέρα.
Τρεις - τέσσερις συγγενικές οικογένειες καθορίζουν με ποια σειρά σφάξουν το γουρούνι τους. Για κάθε σφαγή μεγάλου γουρουνιού απαιτούνται 5 με 6 άνδρες.
Επιμέλεια: Μανώλης Φουσκολαγουδάκης
zougla.gr
Πατήρ Γ. Μεταλληνός: "Όταν καίμε έναν άνθρωπο είναι σαν να λέμε ότι είναι προδότης"
Νοέμβριος 04, 2014Κατά του νέου στην Ελλάδα, "εθίμου" της αποτέφρωσης, ο πατήρ Γεώργιος Μεταλληνός. Τι δήλωσε στο NEWS247 για το κάψιμο των νεκρών, τους προδότες και την αθεΐα
Ευρύτατα διαδεδομένη σε άλλες χώρες, η αποτέφρωση των νεκρών συνεχίζει να διχάζει τους Έλληνες. Την ώρα που ορισμένοι δήμοι, όπως της Θεσσαλονίκης, έχουν δρομολογήσει τη διαδικασία για κατασκευή του αποτεφρωτηρίου, η Εκκλησία "φυλάει Θερμοπύλες", σε μια προσπάθεια να κρατήσει ακέραιη και αλώβητη την ελληνορθόδοξη παράδοση.
Αυτό υποστήριξε, μιλώντας στο NEWS247, ο πρωτοπρεσβύτερος και ομότιμος καθηγητής της Θεολογικής σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Γεώργιος Μεταλληνός, συμφωνώντας απολύτως με την πρόσφατη εγκύκλιο της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδας, σύμφωνα με την οποία δεν θα γίνεται νεκρώσιμος ακολουθία και μνημόσυνο σε όσους επιλέγουν την αποτέφρωση.
"Η αποτέφρωση δεν έχει καμία σχέση με την ορθοδοξία και τον ελληνισμό. Οι Έλληνες δεν αποτεφρώναμε στην αρχαιότητα. Οι Έλληνες εκηδεύαμε.
Εάν πάτε στον τύμβο του Μαραθώνος, θα βρείτε σκελετούς. Κάνουν ανασκαφές πολλές φορές εδώ στην Αθήνα και βρίσκουν από την αρχαιότητα σκελετούς. Πριν μερικά χρόνια, στην οδό Πατησίων, πάνω από 170 σκελετούς βρήκαν από την αρχαιότητα" τόνισε ο π. Μεταλληνός.
Και πρόσθεσε: "Πότε έκαιγαν ή κυρίως άφηναν άταφο το σώμα. Ή όταν είχαμε προδοσία ή μολυσματικές νόσους. Τότε καίγανε. Αλλά κυρίως στην προδοσία. Άρα όταν καίμε έναν άνθρωπο είναι σαν να λέμε ότι είναι προδότης και τον καίμε. Η κηδεία είναι το σώμα. Εμείς είμαστε ορθόδοξοι Έλληνες. Ανατολίτες και λοιπά, ας κάνουν ό,τι θέλουν. Είναι μια παράδοση και μετά θεολογία.
Θα σας πω ένα παράδειγμα. Εγώ είμαι Κερκυραίος. Στην Κέρκυρα υπάρχει ακέραιο και θαυματουργό το σώμα του Αγίου Σπυρίδωνος. Στην Κεφαλονιά, ο Άγιος Γεράσιμος. Αν κάψουμε, δεν θα ξέρουμε ποιος είναι Άγιος μετά, γιατί το λείψανο ευωδιάζει και μένει άφθαρτο. Είναι απόδειξη της ορθοδοξίας ότι ο Θεός κατοικεί μέσα στο λείψανο. Επομένως είναι πάρα πολλοί λόγοι που η ελληνορθόδοξη παράδοση και όλων των ορθοδόξων δεν καίει".
Και κατέληξε: "Το ίδιο ίσχυε και στον δυτικό χριστιανισμό. Τώρα μπήκαν μέσα η αθεΐα και όλα αυτά τα ζητήματα, τα οποία οδηγούν σε άλλες αποφάσεις. Ε, δεν θα ακολουθήσουμε και εμείς τον ίδιο δρόμο".
news247.gr
Ένα πολύ παλιό έθιμο που αναβιώνει στην Κω κάθε χρόνο τέτοια μέρα
Αύγουστος 31, 20141η Σεπτεμβρίου: Η Αρχή της Ινδίκτου (Η αρχή του Εκκλησιαστικού Έτους)
Στο νησί μας το πρωί της «Αρχιχρονιάς» αναβιώνει ένα έθιμο.
Το βράδυ της παραμονής της αρχιχρονιάς (31 Αυγούστου) «αστρονομούσαν» ένα μεγάλο kαρπούζι, που το άφηναν όλη τη νύχτα μαζί με ένα ρόδι κι ένα κεφάλι σκόρδου
Γυναίκες και παιδιά σηκώνονται πριν βγει ο ήλιος και πηγαίνουν στην παραλία παίρνοντας μαζί, τους «αστρονομημένους» καρπούς της νέας και παλιάς χρονιάς. Τους παλιούς καρπούς τους φύλαγαν στο εικονοστάσι τους για ένα χρόνο. Αφού φτάσουν στην παραλία πετάνε στο νερό τους παλιούς καρπούς και βουτάνε τους νέους.
Έπειτα βρέχουν το πρόσωπο τους και μαζεύουν θαλασσινό νερό σε δοχεία από σαράντα κύματα, μαζί με βότσαλα από την ακρογιαλιά.
Στην επιστροφή για το σπίτι, κάνουν στάση στον πλάτανο και αγκαλιάζουν τον κορμό. Οι παλιοί λένε ότι έπαιρναν δύναμη και χρόνια έτσι.
Την 1η Σεπτεμβρίου (εορτή του αγίου Συμεών του Στυλίτη), οι έγκυες γυναίκες απείχαν από κάθε εργασία, για να μην γεννηθεί το παιδί τους με σημάδι. Την ίδια μέρα γιορταζόταν η «Αρχιχρονιά», καθώς οι βυζαντινοί τον είχαν ως πρώτο μήνα του επίσημου ημερολογίου.
Παρόμοια έθιμα μπορούμε να συναντήσουμε και στα άλλα νησιά. Για παράδειγμα στη Κάλυμνο, οι κάτοικοι ραντίζουν με αγιασμό τα αμπέλια, τα σπίτια και τα δίχτυα τους, για να έχουν παραγωγή.
Αντίστοιχα, στη Ρόδο, κρεμούν σε χοντρό δοκάρι στη στέγη τους ένα άσπρο σακουλάκι, που το γεμίζουν με σιτάρι και στάχυα. Γύρω από το σακουλάκι τοποθετούν κρεμμύδι, σκόρδο, βαμβάκι, σταφύλι, καρύδια, κεχρί. Αυτό ξεκρεμιέται την Πρωτοχρονιά. Τα καρύδια και το τσαμπί το τρώνε, ενώ το σιτάρι, το σκόρδο και το κρεμμύδι τα ρίχνουν μέσα στο σπόρο, όταν με το καλό ξεκινήσει η σπορά.
Μαθητές από όλο τον κόσμο γνωρίζουν τον ελληνικό πολιτισμό
Ιούλιος 01, 2014Συνολικά 190 μαθητές συμμετείχαν στο πρόγραμμα «Θερινά Σχολεία».
Έφηβοι μαθητές από τέσσερις ηπείρους, με ενδιαφέρον να γνωρίσουν τον ελληνικό πολιτισμό, βρέθηκαν τα τελευταία τρία χρόνια στην Ελλάδα και συμμετείχαν σε ένα ταξίδι στην ελληνική κουλτούρα διαμέσου του προγράμματος «Θερινά Σχολεία», που εκπονεί η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Ίδρυμα Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης.
Το πρόγραμμα «Θερινά Σχολεία» ξεκίνησε το 2012 με στόχο την προώθηση της ελληνικής γλώσσας, την ανάδειξη της Ελλάδας ως ένα ζωντανό κέντρο προαγωγής του ελληνικού πολιτισμού και τη δημιουργία πρεσβευτών που θα μεταφέρουν εικόνες της σύγχρονης Ελλάδας στο εξωτερικό. «Το πρόγραμμα ξεκίνησε από την ανάγκη του Ιδρύματος Ωνάση να νιώσει την ελληνικότητα ως μια οικουμενική κατάσταση, όχι μόνο γιατί υπάρχουν πολλοί Έλληνες σε όλο τον κόσμο, αλλά και γιατί υπάρχουν ψυχές που έχουν αγαπήσει τον πολιτισμό της χώρας μας, ιδιαίτερα σε μια εποχή που ο εξοβελισμός των ανθρωπιστικών σπουδών από τα προγράμματα των πανεπιστημίων του εξωτερικού έχει προκαλέσει πνευματική έκπτωση», εξήγησε σε σχετική συνέντευξη Τύπου η διευθύντρια του Ιδρύματος Ωνάση, Έφη Τσιότσιου.
Από το καλοκαίρι του 2012 μέχρι και φέτος 190 μαθητές από ελληνικά σχολεία, αλλά και από την Ευρώπη, τις ΗΠΑ, την Αυστραλία και την Κίνα βρέθηκαν μαζί με τους συνοδούς καθηγητές τους στην Αθήνα για να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα. Η επιλογή των σχολείων που θα συμμετάσχουν έγινε με κριτήρια τη γεωγραφική διασπορά, τη διδασκαλία των αρχαίων ή νέων ελληνικών (για τα σχολεία του εξωτερικού και την ανάπτυξη συνεργειών με άλλα σχολεία. Οι μαθητές είχαν την ευκαιρία μέσα από δραστηριότητες να γνωρίσουν τον αρχαίο και σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό, τα ήθη και έθιμα, τον τρόπο ζωής και τα τοπία της Ελλάδας.
Ο Αντώνης και η Κλειώ από την Αυστραλία, η Κριστίνα από την Ισπανία και ο Χάνφει από την Κίνα είναι λίγοι μόνο από τους μαθητές που βρίσκονται αυτές τις μέρες στην Αθήνα για να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα. «Όταν ήρθα στην Ελλάδα ένιωσα σαν να είμαι σε ένα όνειρο», λέει η ελληνικής καταγωγής Κλειώ Γεωργιάδη, που ζει στην Αδελαΐδα της Αυστραλίας.
Παιδί τρίτης γενιάς Ελλήνων, ο Αντώνης Παντελής λέει ότι του έκαναν εντύπωση στην Αθήνα η πολύβουη πόλη «με την κίνηση, τα πολλά αυτοκίνητα και τα πολλά μέσα μαζικής μεταφοράς, αλλά και το γεγονός ότι οι άνθρωποι είναι καλοί και με κατανόηση». Η Χριστίνα Λόρενς Τορνάλβο από τη Γρανάδα της Ισπανίας υπογραμμίζει ότι της κέντρισε το ενδιαφέρον το πολυπολιτισμικό περιβάλλον του προγράμματος, καθώς τους δίνεται η ευκαιρία να μάθουν άλλες γλώσσες και να ενημερωθούν για τον πολιτισμό όχι μόνο της Ελλάδας, αλλά και των άλλων χωρών που συμμετέχουν. Ως «μοναδική εμπειρία για όλη μου τη ζωή» χαρακτηρίζει τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα ο νεαρός Κινέζος, Χάνφεϊ Τσανγκ. «Ήταν πλούσια τα ερεθίσματα που λάβαμε και σημαντικές οι γνωριμίες με τους άλλους πολιτισμούς», προσθέτει.
Τα «Θερινά Σχολεία» διαρκούν ένα μήνα το χρόνο και χωρίζονται σε δύο κύκλους φιλοξενίας, διάρκειας 15 ημερών ο καθένας. Οι μαθητές διδάσκονται ελληνική ιστορία, ελληνική λογοτεχνία, τέχνη και πολιτισμό, φιλοσοφία και επιστήμες, ενώ μέσα από δραστηριότητες έρχονται σε επαφή και με την καθημερινή ζωή των Ελλήνων. Ταξιδεύουν σε αρχαιολογικούς χώρους και ενδιαφέρουσες περιοχές της Ελλάδας, κολυμπούν στις ελληνικές θάλασσες, διασκεδάζουν, μετακινούνται με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, δίνουν παραστάσεις αρχαίου δράματος και ξεναγούνται στα σύγχρονα καλλιτεχνικά δρώμενα της Αθήνας.
Η ελληνικής καταγωγής καθηγήτρια του λυκείου της Αδελαΐδας, Δήμητρα Ροζακλής, που συνοδεύει τα παιδιά, τονίζει ότι η συμμετοχή των παιδιών στο πρόγραμμα «τους άνοιξε τα μάτια για την Ελλάδα, το παρελθόν και το παρόν της», ενώ η Ισπανίδα Μαρία Σαλούντ Μπάλντριχ Λοπέζ, καθηγήτρια του σχολείου της Γρανάδα που συμμετέχει, προσθέτει σε άπταιστα Ελληνικά ότι «το πρόγραμμα αυτό είναι ένα καλό ταξίδι μέσα στην ελληνική ζωή, γιατί δεν είμαστε στην Ελλάδα ως τουρίστες, αλλά ως μαθητές και ζούμε μαζί με τους Έλληνες τα ήθη και τα έθιμά τους».
Στο πρόγραμμα έχουν μέχρι σήμερα φιλοξενηθεί μαθητές από τη Γαλλία, την Κροατία, την Ολλανδία, τη Βουλγαρία, το Βέλγιο, την Ισπανία, τις ΗΠΑ, την Αδελαϊδα της Αυστραλίας, την Κίνα, καθώς και από τα Γιάννενα, το Κιλκίς, τις Σέρρες και τις Φέρες Έβρου.
Το πρόγραμμα «Θερινά Σχολεία» εντάσσεται στο ευρύτερο κοινοτικό πρόγραμμα «Ακαδημία Πλάτωνος- Ανάπτυξη της Γνώσης και των καινοτόμων ιδεών», που υλοποιείται από τους ίδιους φορείς και συνιστά μια πολυθεματική εκπαιδευτική παρέμβαση, η οποία αξιοποιεί τις πλέον σύγχρονες μεθοδολογίες δια βίου μάθησης και απευθύνεται σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες. Το έργο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους μέσω του επιχειρησιακού προγράμματος «Εκπαίδευση και δια βίου Μάθηση». Τα «Θερινά Σχολεία» ολοκληρώνονται το φετινό καλοκαίρι, ωστόσο στόχος των συμμετεχόντων είναι η συνέχιση του προγράμματος και πέραν του ΕΣΠΑ.
parapolitika.gr
Έφηβοι μαθητές από τέσσερις ηπείρους, με ενδιαφέρον να γνωρίσουν τον ελληνικό πολιτισμό, βρέθηκαν τα τελευταία τρία χρόνια στην Ελλάδα και συμμετείχαν σε ένα ταξίδι στην ελληνική κουλτούρα διαμέσου του προγράμματος «Θερινά Σχολεία», που εκπονεί η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Ίδρυμα Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης.
Το πρόγραμμα «Θερινά Σχολεία» ξεκίνησε το 2012 με στόχο την προώθηση της ελληνικής γλώσσας, την ανάδειξη της Ελλάδας ως ένα ζωντανό κέντρο προαγωγής του ελληνικού πολιτισμού και τη δημιουργία πρεσβευτών που θα μεταφέρουν εικόνες της σύγχρονης Ελλάδας στο εξωτερικό. «Το πρόγραμμα ξεκίνησε από την ανάγκη του Ιδρύματος Ωνάση να νιώσει την ελληνικότητα ως μια οικουμενική κατάσταση, όχι μόνο γιατί υπάρχουν πολλοί Έλληνες σε όλο τον κόσμο, αλλά και γιατί υπάρχουν ψυχές που έχουν αγαπήσει τον πολιτισμό της χώρας μας, ιδιαίτερα σε μια εποχή που ο εξοβελισμός των ανθρωπιστικών σπουδών από τα προγράμματα των πανεπιστημίων του εξωτερικού έχει προκαλέσει πνευματική έκπτωση», εξήγησε σε σχετική συνέντευξη Τύπου η διευθύντρια του Ιδρύματος Ωνάση, Έφη Τσιότσιου.
Από το καλοκαίρι του 2012 μέχρι και φέτος 190 μαθητές από ελληνικά σχολεία, αλλά και από την Ευρώπη, τις ΗΠΑ, την Αυστραλία και την Κίνα βρέθηκαν μαζί με τους συνοδούς καθηγητές τους στην Αθήνα για να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα. Η επιλογή των σχολείων που θα συμμετάσχουν έγινε με κριτήρια τη γεωγραφική διασπορά, τη διδασκαλία των αρχαίων ή νέων ελληνικών (για τα σχολεία του εξωτερικού και την ανάπτυξη συνεργειών με άλλα σχολεία. Οι μαθητές είχαν την ευκαιρία μέσα από δραστηριότητες να γνωρίσουν τον αρχαίο και σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό, τα ήθη και έθιμα, τον τρόπο ζωής και τα τοπία της Ελλάδας.
Ο Αντώνης και η Κλειώ από την Αυστραλία, η Κριστίνα από την Ισπανία και ο Χάνφει από την Κίνα είναι λίγοι μόνο από τους μαθητές που βρίσκονται αυτές τις μέρες στην Αθήνα για να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα. «Όταν ήρθα στην Ελλάδα ένιωσα σαν να είμαι σε ένα όνειρο», λέει η ελληνικής καταγωγής Κλειώ Γεωργιάδη, που ζει στην Αδελαΐδα της Αυστραλίας.
Παιδί τρίτης γενιάς Ελλήνων, ο Αντώνης Παντελής λέει ότι του έκαναν εντύπωση στην Αθήνα η πολύβουη πόλη «με την κίνηση, τα πολλά αυτοκίνητα και τα πολλά μέσα μαζικής μεταφοράς, αλλά και το γεγονός ότι οι άνθρωποι είναι καλοί και με κατανόηση». Η Χριστίνα Λόρενς Τορνάλβο από τη Γρανάδα της Ισπανίας υπογραμμίζει ότι της κέντρισε το ενδιαφέρον το πολυπολιτισμικό περιβάλλον του προγράμματος, καθώς τους δίνεται η ευκαιρία να μάθουν άλλες γλώσσες και να ενημερωθούν για τον πολιτισμό όχι μόνο της Ελλάδας, αλλά και των άλλων χωρών που συμμετέχουν. Ως «μοναδική εμπειρία για όλη μου τη ζωή» χαρακτηρίζει τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα ο νεαρός Κινέζος, Χάνφεϊ Τσανγκ. «Ήταν πλούσια τα ερεθίσματα που λάβαμε και σημαντικές οι γνωριμίες με τους άλλους πολιτισμούς», προσθέτει.
Τα «Θερινά Σχολεία» διαρκούν ένα μήνα το χρόνο και χωρίζονται σε δύο κύκλους φιλοξενίας, διάρκειας 15 ημερών ο καθένας. Οι μαθητές διδάσκονται ελληνική ιστορία, ελληνική λογοτεχνία, τέχνη και πολιτισμό, φιλοσοφία και επιστήμες, ενώ μέσα από δραστηριότητες έρχονται σε επαφή και με την καθημερινή ζωή των Ελλήνων. Ταξιδεύουν σε αρχαιολογικούς χώρους και ενδιαφέρουσες περιοχές της Ελλάδας, κολυμπούν στις ελληνικές θάλασσες, διασκεδάζουν, μετακινούνται με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, δίνουν παραστάσεις αρχαίου δράματος και ξεναγούνται στα σύγχρονα καλλιτεχνικά δρώμενα της Αθήνας.
Η ελληνικής καταγωγής καθηγήτρια του λυκείου της Αδελαΐδας, Δήμητρα Ροζακλής, που συνοδεύει τα παιδιά, τονίζει ότι η συμμετοχή των παιδιών στο πρόγραμμα «τους άνοιξε τα μάτια για την Ελλάδα, το παρελθόν και το παρόν της», ενώ η Ισπανίδα Μαρία Σαλούντ Μπάλντριχ Λοπέζ, καθηγήτρια του σχολείου της Γρανάδα που συμμετέχει, προσθέτει σε άπταιστα Ελληνικά ότι «το πρόγραμμα αυτό είναι ένα καλό ταξίδι μέσα στην ελληνική ζωή, γιατί δεν είμαστε στην Ελλάδα ως τουρίστες, αλλά ως μαθητές και ζούμε μαζί με τους Έλληνες τα ήθη και τα έθιμά τους».
Στο πρόγραμμα έχουν μέχρι σήμερα φιλοξενηθεί μαθητές από τη Γαλλία, την Κροατία, την Ολλανδία, τη Βουλγαρία, το Βέλγιο, την Ισπανία, τις ΗΠΑ, την Αδελαϊδα της Αυστραλίας, την Κίνα, καθώς και από τα Γιάννενα, το Κιλκίς, τις Σέρρες και τις Φέρες Έβρου.
Το πρόγραμμα «Θερινά Σχολεία» εντάσσεται στο ευρύτερο κοινοτικό πρόγραμμα «Ακαδημία Πλάτωνος- Ανάπτυξη της Γνώσης και των καινοτόμων ιδεών», που υλοποιείται από τους ίδιους φορείς και συνιστά μια πολυθεματική εκπαιδευτική παρέμβαση, η οποία αξιοποιεί τις πλέον σύγχρονες μεθοδολογίες δια βίου μάθησης και απευθύνεται σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες. Το έργο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους μέσω του επιχειρησιακού προγράμματος «Εκπαίδευση και δια βίου Μάθηση». Τα «Θερινά Σχολεία» ολοκληρώνονται το φετινό καλοκαίρι, ωστόσο στόχος των συμμετεχόντων είναι η συνέχιση του προγράμματος και πέραν του ΕΣΠΑ.
parapolitika.gr
Η 24η Ιουνίου είναι από τις μεγαλύτερες καλοκαιρινές γιορτές της ελληνικής παράδοσης, αφού η γιορτή του Αϊ Γιάννη του Κλήδονα συνοδεύεται από το παραδοσιακό έθιμο με το πέρασμα πάνω από τις φωτιές.
Ο Mορφωτικός Πολιτιστικός και Εξωραϊστικός Σύλλογος Πυλίου ο ΑΠΕΛΛΗΣ αναβιώνει τα τοπικά ηθη και έθιμα με διήμερο εκδηλώσεων απόψε στην πλατεία του Αγίου Νικολάου στο Πυλί και χθες στο Θεατράκι στο Μαρμάρι με τη συμμετοχή όχι μόνο ντόπιων αλλά και επισκεπτών της τουριστικής περιοχής γι αυτό και η εκδήλωση περιελάμβανε και παρουσίαση στην αγγλική γλώσσα.
dhras.gr
Ο Mορφωτικός Πολιτιστικός και Εξωραϊστικός Σύλλογος Πυλίου ο ΑΠΕΛΛΗΣ αναβιώνει τα τοπικά ηθη και έθιμα με διήμερο εκδηλώσεων απόψε στην πλατεία του Αγίου Νικολάου στο Πυλί και χθες στο Θεατράκι στο Μαρμάρι με τη συμμετοχή όχι μόνο ντόπιων αλλά και επισκεπτών της τουριστικής περιοχής γι αυτό και η εκδήλωση περιελάμβανε και παρουσίαση στην αγγλική γλώσσα.
dhras.gr
Ροή Ειδήσεων
Ελλάδα
Δωδεκάνησα
Οικονομία
RSS