Εδώ και λίγες ημέρες ακούγεται η είδηση ότι υπάρχει μεγάλο ενδεχόμενο να επεκταθεί και σε άλλες επιχειρήσεις το λεγόμενο «καλάθι του νοικοκυριού». Συγκεκριμένα αυτή τη στιγμή συζητιέται να επεκταθεί και στους φούρνους.
Στο «τραπέζι» της κυβέρνησης για την επέκταση του μέτρο για το «καλάθι του νοικοκυριού» υπάρχει και το «καλάθι του αρτοποιού», κάτι όμως που δεν βρίσκει σύμφωνους τους αρτοποιούς και τους φούρνους, και τους λόγους εξήγησε η πρόεδρος της Ένωσης Αρτοποιών Θεσσαλονίκης, Έλσα Κουκουμέρια μιλώντας στη δημόσια τηλεόραση.
Συγκεκριμένα η κα. Κουκουμέρια είπε: «Ζητήσαμε να μην μπει το φρέσκο ψωμί, ζητήσαμε στο καλάθι του νοικοκυριού να μπει το ψωμί από κατεψυγμένη ζύμη, αυτό, που πολύς κόσμος δε γνωρίζει ότι είναι από κατεψυγμένη ζύμη, οπότε θα έχει και αυτή τη σήμανση. Ο υπουργός βρήκε το αίτημά μας θετικό, οπότε το ψωμί, που θα έχει το καλάθι του νοικοκυριού θα είναι το κατεψυγμένο ψωμί».
Συνέχισε λέγοντας σχετικά με την δημιουργία του «καλαθιού του αρτοποιού» πώς: «Όχι, αυτή ήταν μία πρόταση του υπουργού, όχι υποχρεωτική. Αυτό δεν μπορεί να γίνει για δύο λόγους. Ο ένας είναι ότι ακόμα και τη στιγμή, που μιλάμε, η τιμή κιλού ψωμιού στον φούρνο ξεκινάει από 2,85 μέχρι 3,15 όταν στο σούπερ μάρκετ ξεκινάει από τα 4 ευρώ, άρα εκλείπει ο λόγος, έχουμε με διαφορά το φθηνότερο ψωμί.
Δεύτερον, οι αυξήσεις, που βλέπουμε να γίνονται στα άλλα καταναλωτικά αγαθά, δεν έχουν καμία σχέση με το ψωμί. Έγινε μία αύξηση τον Μάρτιο του 2022 της τάξης του 10-15%, από ‘κει και πέρα οι τιμές παραμένουν σταθερές και προσπαθούμε να τις κρατήσουμε σταθερές.
Τρίτον, από το 2010 τα αρτοποιεία έχουν δείξει το κοινωνικό τους πρόσωπο, έχουμε δώσει εξετάσεις επιτυχείς γιατί βοηθούσαμε, βοηθάμε και θα συνεχίσουμε να βοηθάμε όσους έχουν πρόβλημα, τους οικονομικά ασθενέστερους.
Δεν υπάρχει αρτοποιός, ο οποίος θα αρνηθεί σε κάποιον, που έχει είτε λιγότερα χρήματα, είτε καθόλου χρήματα να του δώσει ψωμί. Άρα λοιπόν, όλο αυτό στα αρτοποιεία συνηγορεί στο να μην υπάρξει κάποιο καλάθι.
Άλλωστε, είμαστε 14.400 σε όλη την Ελλάδα, ένα νούμερο, το οποίο είναι απαγορευτικό για να κάνουμε συντεταγμένα τέτοιες ενέργειες γιατί και δε χρειάζονται και περιμένουμε να δούμε και όλοι τι θα είναι το καλάθι του νοικοκυριού, που δε θα είναι κάτι ιδιαίτερο, δε θα έχει κάποια επιτυχία».
Διάταξη για το καλάθι της νοικοκυράς θα ρθει στη Βουλή την επόμενη εβδομάδα, σύμφωνα με τον υπουργό Ανάπτυξης Άδωνι Γεωργιάδη. Παράλληλα, σύμφωνα με πληροφορίες, οι περισσότερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ θα προχωρήσουν στην «στελέχωση» του καλαθιού με προϊόντα private label.
Με προϊόντα private label θα στελεχωθεί το καλάθι του νοικοκυριού καθώς οι αλυσίδες εμπιστεύονται τις ιδιωτικές τους ετικέτες και όχι άδικα όπως αποδεικνύεται καθώς γνωρίζουν μεγάλη ανάπτυξη.
Σύμφωνα με την πρόσφατη ετήσια έρευνα που πραγματοποίησε το Εργαστήριο Μάρκετινγκ του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών σε τυχαίο δείγμα 1.500 νοικοκυριών με μηχανογραφημένο σύστημα CATI, το 31,8% των προϊόντων που αγοράζουν οι καταναλωτές από τα σούπερ μάρκετ είναι ιδιωτικής ετικέτας.
Το 44,8% (38,9% πέρυσι) του δείγματος βρίσκει τις συσκευασίες των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας χειρότερες, το 10,8% (11,4% πέρυσι) καλύτερες και το 44,4% (49,7% πέρυσι) εφάμιλλες με εκείνες των καθιερωμένων μαρκών. Σε ερώτηση σφαιρικής αξιολόγησης των προϊόντων, το 29,4% (28,6% πέρυσι) των ερωτηθέντων θεωρεί τις ιδιωτικές ετικέτες χειρότερες, το 11,5% (15,9% πέρυσι) καλύτερες, ενώ το 59,1% (55,8% πέρυσι) τις θεωρεί ίδιες με τις μάρκες των γνωστών κατασκευαστών. Αναφορικά με τον βαθμό ικανοποίησης του καταναλωτή από τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, δυσαρεστημένοι δήλωσαν το 4,9% (5,3% πέρυσι), ικανοποιημένοι το 63,1% (56,8% πέρυσι), ενώ ούτε ικανοποιημένοι και ούτε δυσαρεστημένοι είναι το 32% (37,9 πέρυσι) του δείγματος.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα είναι από τις χώρες στην Ευρώπη όπου τα μερίδια των private label είναι από τα χαμηλότερα. Συγκεκριμένα, με βάση στοιχεία του έτους 2021, το μερίδιο αξίας της ιδιωτικής ετικέτας στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι 42,1%, στην Ελβετία 51,9%, στην Ισπανία 41,6% και στην Ολλανδία 43,8%. Τα μερίδια όγκου πωλήσεων είναι ακόμα μεγαλύτερα για την ιδιωτική ετικέτα. Για παράδειγμα, το μερίδιο όγκου πωλήσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο ανήλθε στο 50,4%, στην Ελβετία 57,6%, στην Ισπανία 49,9% και στην Ολλανδία 49,8%, κατά το προηγούμενο έτος.
Στην τελική μορφή που θα έχει το «καλάθι του νοικοκυριού» φαίνεται πως καταλήγουν σταδιακά τα στελέχη του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων.
Το «καλάθι του νοικοκυριού» θα είναι ουσιαστικά μια λίστα με 50 βασικά προϊόντα, τα οποία θα διατηρούνται σε προσιτές τιμές, χαμηλότερες του πληθωρισμού.
Η τιμή αναφοράς γι’ αυτά τα προϊόντα θα είναι αυτή που είχαν στις 5 Οκτωβρίου, δηλαδή πριν από την ανακοίνωση του μέτρου από το υπουργείο Ανάπτυξης, επομένως δεν υπάρχει πλέον δυνατότητα να «φουσκώσει» κάποια αλυσίδα την τιμή.
Ταυτόχρονα, οι πολίτες θα μπορούν να βλέπουν και να συγκρίνουν τα προϊόντα που θα βάζει στο «καλάθι» κάθε αλυσίδα μέσα από την πλατφόρμα e-katanalotis.
Το «καλάθι» θα ψηφιστεί την επόμενη εβδομάδα και, σύμφωνα με πληροφορίες του iefimerida.gr, το πιθανότερο σενάριο είναι να κάνει «πρεμιέρα» στα σούπερ μάρκετ την Τετάρτη 2 Νοεμβρίου.
Ο σχεδιασμός, μέχρι στιγμής, είναι το μέτρο να παραμείνει σε ισχύ για τουλάχιστον πέντε μήνες, δηλαδή από τον Νοέμβριο του 2022 μέχρι και τον Μάρτιο του 2023, προκειμένου να περάσει ο δύσκολος -λόγω τιμών στην ενέργεια και τα καύσιμα, και όχι μόνο- χειμώνας για τα νοικοκυριά.
Αλλάζει το «καλάθι του νοικοκυριού»: Ποια προϊόντα μπαίνουν στη λίστα
Τις τελευταίες ημέρες υπήρχε μια έντονη φημολογία για αλλαγές στη σύσταση του «καλαθιού», με αφαίρεση προϊόντων και προσθήκη άλλων.
«Υπάρχει μια συζήτηση για δύο αγαθά, τα οποία είναι αρκετά σημαντικό να προστεθούν στο “καλάθι του νοικοκυριού”. Το ένα είναι το αλεύρι. Μιλάμε για το αλεύρι για όλες τις χρήσεις, που είναι και η βασική κατηγορία που χρησιμοποιούν οι καταναλωτές. Το δεύτερο είναι τα όσπρια. Τα σούπερ μάρκετ μπορούν να επιλέξουν μια κατηγορία οσπρίων ή και περισσότερες, προκειμένου να τις προσθέσουν στο καλάθι. Πρόκειται για βασικά αγαθά που είναι αναγκαία για κάθε νοικοκυριό, ανεξάρτητα από το εισόδημά του», λέει στο iefimerida.gr, επιβεβαιώνοντας την πληροφορία, ο Σωτήρης Αναγνωστόπουλος, γενικός γραμματέας Εμπορίου και Προστασίας του Καταναλωτή του υπουργείου Ανάπτυξης.
Ο αριθμός, ωστόσο, των προϊόντων που θα είναι στο «καλάθι του νοικοκυριού» δεν θα αλλάξει, θα παραμείνει στο 50. «Έχουμε εξ αρχής πει ότι αν το “καλάθι” ανοίξει σε πάρα πολλές κατηγορίες προϊόντων τότε θα χάσει και την αξία του, την αποτελεσματικότητά του. Εμείς θα παρακολουθούμε την πορεία και ανάλογα με τον βαθμό αποτελεσματικότητάς του θα μπορούμε, αν χρειαστεί, να προβαίνουμε σε αλλαγές, σε επίπεδο αγαθών», προσθέτει ο κ. Αναγνωστόπουλος.
Τα δύο προϊόντα που βγαίνουν από το «καλάθι»
Ωστόσο, για να μείνει ο αριθμός σταθερός «θα προβούμε σε αφαίρεση κάποιων αγαθών από τη λίστα, προκειμένου να παραμείνει το “καλάθι του νοικοκυριού”, ώστε να είναι αποτελεσματικό στην πράξη» σημειώνει ο γενικός γραμματέας Εμπορίου και Προστασίας του Καταναλωτή και συνεχίζει:
«Το ένα είναι το νερό. Το νερό είναι βασικό αγαθό μεν αλλά στη συγκεκριμένη κατηγορία, δηλαδή στα εμφιαλωμένα, υπάρχει πολύ υψηλός ανταγωνισμός και η τιμή του δεν έχει παρουσιάσει σημαντική αύξηση τους τελευταίους μήνες. Το δεύτερο αγαθό που αντικαθίσταται είναι τα αναψυκτικά. Θέλαμε αρχικά να εντάξουμε και τα αναψυκτικά, καθώς για πολλές οικογένειες είναι ένα αναγκαίο συνοδευτικό για το καθημερινό τραπέζι. Δεν είναι, ωστόσο, ένα απολύτως απαραίτητο αγαθό, όπως τα όσπρια ή το αλεύρι που παίρνουν τη θέση τους στο “καλάθι του νοικοκυριού”» (*δείτε στο τέλος του κειμένου ολόκληρη τη νέα λίστα).
Και «χριστουγεννιάτικο καλάθι»
Την επόμενη εβδομάδα, που θα ψηφιστεί το μέτρο, αναμένεται να προστεθεί και μια διάταξη που θα ορίζει ότι ο καθορισμός της λίστας θα πρέπει να γίνεται και θα μπορεί να τροποποιείται με υπουργική απόφαση και όχι με νέα νομοθετική ρύθμιση.
«Έτσι θα μπορούμε να είμαστε πιο ευέλικτοι και να τροποποιούμε τη λίστα των απαραίτητων για το νοικοκυριό αγαθών όταν, για παράδειγμα, βλέπουμε ότι υπάρχει αυξημένη ανάγκη για ένα προϊόν. Επίσης, η λίστα των κατηγοριών των αγαθών θα μπορεί να τροποποιείται λόγω εποχικότητας της ζήτησης για ορισμένες κατηγορίες προϊόντων. Για παράδειγμα, τα Χριστούγεννα ίσως θα πρέπει να προσθέσουμε κάποια αγαθά που να αφορούν τη συγκεκριμένη περίοδο και είναι σημαντικά για το τραπέζι του καταναλωτή», επισημαίνει ο κ. Σωτήρης Αναγνωστόπουλος.
Σε πρώτη φάση, η λίστα με τα προϊόντα του «καλαθιού του νοικοκυριού» θα επανεξετάζεται κάθε εβδομάδα.
«Η πρώτη προσέγγιση είναι ότι θα ξεκινήσουμε με μία φορά την εβδομάδα, δηλαδή το καλάθι να αλλάζει κάθε Τετάρτη. Διότι υπάρχει φόβος για μια μικρή μερίδα καταναλωτών που κινείται ανορθολογικά και υπό το κράτος πανικού ίσως σηκώσει μεγάλες ποσότητες από τα ράφια. Το ευκταίο για εμάς θα είναι να δούμε τους καταναλωτές να είναι αλληλέγγυοι μεταξύ τους και τις επιχειρήσεις να αξιοποιούν την ευκαιρία. Γιατί, μεταξύ άλλων, είναι και μια ευκαιρία προβολής, μάρκετινγκ για τον συγκεκριμένο κλάδο» λέει, καταλήγοντας, ο Σωτήρης Αναγνωστόπουλος, γενικός γραμματέας Εμπορίου και Προστασίας του Καταναλωτή.
«Καλάθι του νοικοκυριού»: Αυτή είναι η νέα λίστα
Ακολουθεί η αναθεωρημένη λίστα με τις κατηγορίες προϊόντων που θα βρίσκονται στο «καλάθι του νοικοκυριού»:
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ - ΠΡΟΪΟΝΤΑ
1 PYZI
Ρύζι τύπου «Καρολίνα» μακρύκοκκο
2 ΨΩΜΙ
Ψωμί για τοστ
Ψωμί φραντζόλα
Φρυγανιές
3 ΖΥΜΑΡΙΚΑ
Μακαρόνια Νο 6
4 XOIPINO
Συσκευασμένα
5 ΠΟΥΛΕΡΙΚΑ
Συσκευασμένα
6 ΑΛΛΑΝΤΙΚΑ
Γαλοπούλα ή/και πάριζα
7 ΨAPIA KATEΨΥΓΜΕΝΑ
Ένα τουλάχιστον προϊόν
8 ΓΑΛΑ ΝΩΠΟ ΠΛΗΡΕΣ
Γάλα φρέσκο πλήρες
9 ΓΑΛΑ ΝΩΠΟ ΜΕ ΜΕΙΩΜΕΝΑ ΛΙΠΑΡΑ
Γάλα φρέσκο χαμηλά λιπαρά <2%
10 ΓΑΛΑ ΔΙΑΤΗΡΗΜΕΝΟ
Γάλα εβαπορέ
11 ΓIAOYPTΙ
Γιαούρτι από γάλα αγελάδος χωρίς γεύσεις
Γιαούρτι από γάλα αγελάδος χωρίς γεύσεις (Χαμηλά λιπαρά <2%)
12 TYPIA
Φέτα
Γκούντα
Τυρί με Χαμηλά Λιπαρά
13 ΑΛΛΑ ΕΙΔΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ
Χυμός τομάτας διατηρημένος
14 AYΓA
Κλωβοστοιχίας και Αχυρώνα
15 ΜΑΡΓΑΡΙΝΗ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΦΥΤΙΚΑ ΛΙΠΗ
Μαργαρίνες
16 ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ
Παρθένο ελαιόλαδο
17 ΑΛΛΑ ΒΡΩΣΙΜΑ ΕΛΑΙΑ
Ηλιέλαιο
18 ΛAXANIKA KATEΨΥΓΜΕΝΑ
Τουλάχιστον ένα, από αρακάς, μπάμιες, φασολάκια κατεψυγμένα
19 ZAXAPH
Λευκή ζάχαρη
20 ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΤΡΟΦΕΣ
Παιδικές τροφές (φόρμουλα μωρών)
Παιδικές τροφές (γάλα βρεφικής ηλικίας)
21 ΚΑΦΕΣ
Ελληνικός καφές
Στιγμιαίος καφές
Γαλλικός καφές
23 ΤΣΑΪ-ΧΑΜΟΜΗΛΙ
Τσάι ή Χαμομήλι
24 KAKAO ΚΑΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ ΣΕ ΣΚΟΝΗ
Κακάο σε σκόνη
25 ΑΛΕΥΡΙ
Αλεύρι για όλες τις χρήσεις
26 ΌΣΠΡΙΑ
Τουλάχιστον ένας τύπος
27 ΧΥΜΟΙ ΦΡΟΥΤΩΝ
Χυμός πορτοκάλι
28 ΕΙΔΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ
Απολυμαντικά χεριών και αντισηπτικά
Απορρυπαντικά πλυντηρίου (υγρά και σε σκόνη - όχι ταμπλέτες)
Απορρυπαντικά για σφουγγάρισμα και καθαρισμό επιφανειών - χλωρίνες
Απορρυπαντικά πιάτων για πλύσιμο στο χέρι
Χαρτί κουζίνας
29 ΕΙΔΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ
Οδοντόκρεμες
Χαρτί υγείας
Σερβιέτες
Ταμπόν
Σαμπουάν
Σαπούνια σε στερεή κατάσταση
Πάνες ακράτειας
30 ΕΙΔΗ ΓΙΑ ΜΩΡΑ
Πάνες για μωρά
Είδη ατομικής υγιεινής για μωρά (μωρομάντηλα)
Είδη ατομικής υγιεινής για μωρά (σαμπουάν)
31 ΤΡΟΦΕΣ ΓΙΑ ΚΑΤΟΙΚΙΔΙΑ ΖΩΑ
Τροφή για σκύλους
Τροφή για γάτες
https://www.iefimerida.gr/ellada/kalathi-noikokyrioy-proionta-mpainoyn-bgainoyn
Αλλαγές έρχονται στο «καλάθι του νοικοκυριού», θα τεθεί σε λειτουργία μέχρι το τέλος του Οκτωβρίου, όπως γνωστοποίησε ο υπουργός Ανάπτυξης, Άδωνις Γεωργιάδης, και οι μάρκες θα ανανεώνονται κάθε 7 ή 14 μέρες.
Σύμφωνα με τον ΑΝΤ1, από το «καλάθι του νοικοκυριού» αφαιρούνται τα νερά και τα αναψυκτικά, τα οποία θα αντικατασταθούν από το αλεύρι και τα όσπρια. Το «καλάθι του νοικοκυριού» θα περιλαμβάνει τουλάχιστον ένα προϊόν ανά κατηγορία, υπό τον όρο αυτό να είναι πιο φθηνό από τα υπόλοιπα προϊόντα, λίγο πιο κάτω από τις γενικές τιμές.
Όπως μετέδωσε το OPEN, θα επιβάλλεται «τσουχτερό» πρόστιμο στα σούπερ μάρκετ που δεν συμμορφωθούν με όσα προβλέπονται. Τα σούπερ μάρκετ είναι υποχρεωμένα να τοποθετήσουν ειδική σήμανση στα προϊόντα που συμπεριλαμβάνονται στο «καλάθι του νοικοκυριού», ενώ πρέπει να υπάρχουν ενημερωτικά φυλλάδια, αλλά και αναλυτική λίστα με όλα τα προϊόντα, στις εισόδους των καταστημάτων.
Τα σούπερ μάρκετ είναι υποχρεωμένα είτε ανά εβδομάδα είτε ανά δύο εβδομάδες να αποστέλλουν τη λίστα στο υπουργείο ανάπτυξης, ενώ εάν δεν προβούν στην κίνηση αυτή τους περιμένει πρόστιμο 5.000 ευρώ την ημέρα.
Το «καλάθι νοικοκυριού» που θεσπίζει η κυβέρνηση ως ανάχωμα στην ακρίβεια των προϊόντων πρώτης ανάγκης αναμένεται να ξεκινήσει στα τέλη του μήνα.
Προς τα τέλη Οκτωβρίου αναμένεται να ξεκινήσει το «καλάθι νοικοκυριού» στα σούπερ μάρκετ. Ο γενικός γραμματέας Εμπορίου, Σωτήρης Αναγνωστόπουλος, εξήγησε πώς θα λειτουργεί ώστε να συγκρατηθούν -όσο γίνεται- οι τιμές από τις ανατιμήσεις.
Διευκρίνισε ότι τα προϊόντα έχουν επιλεγεί με βάση τον όγκο της κατανάλωσης στα σούπερ μάρκετ ενώ ένα δεύτερο βασικό κριτήριο είναι η ανελαστική ζήτηση σε αυτά τα προϊόντα. «Τι σημαίνει αυτό; Ότι όσο και να ανέβει η τιμή τους, δυστυχώς οι καταναλωτές δεν μπορούν να αποφύγουν να τα αγοράσουν. Άρα αν θέλουμε να βοηθήσουμε τον καταναλωτή, θα πρέπει να εστιάσουμε κυρίως σε αυτά τα προϊόντα», πρόσθεσε ο Σ. Αναγνωστόπουλος.
Ο γενικός γραμματέας εμπορίου, μιλώντας σήμερα στην ΕΡΤ, έδωσε κάποια ενδεικτικά παραδείγματα:
Πρώτο παράδειγμα: Αν έχουμε ένα προϊόν ζυμαρικών ν. 6, που προτείνει μια αλυσίδα λιανικής πώλησης και έχει ανατιμηθεί μέσα στην περίοδο ενός μήνα κατά 2%, ενώ η συνολική κατηγορία ζυμαρικά όπως την παρακολουθεί η Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία, έχει ανατιμηθεί τον ίδιο μήνα κατά 5%, ο καταναλωτής που αγόρασε το προϊόν που βρίσκεται στο «καλάθι νοικοκυριού» έχει επιβαρυνθεί μόνο 2%, ενώ ο μέσος καταναλωτής έχει επιβαρυνθεί 5%.
Δεύτερο παράδειγμα: Ας πούμε ότι έχουμε ένα πακέτο μακαρόνια που κάνει 1 ευρώ. Εάν το μέσο πακέτο μακαρόνια σε όλη την οικονομία κάνει 1,10 μετά από ένα μήνα και το πακέτο το οποίο έχει μπει στο «καλάθι νοικοκυριού» από την επιχείρηση κάνει 1,05, ο καταναλωτής έχει κερδίσει 5 λεπτά. «Αυτό είναι κέρδος. Αυτό προσπαθούμε να εξηγήσουμε, ότι η νέα τιμή θα ανατιμάται με βραδύτερο ρυθμό από ότι τα υπόλοιπα προϊόντα της οικονομίας. Αυτός είναι ο στόχος».