Νέα μέθοδος συνδυάζει φασματοσκοπία, μαγνητικό συντονισμό και μηχανική μάθηση για ταχεία ανίχνευση νοθείας στο ελαιόλαδο

Η διασφάλιση της αυθεντικότητας του ελαιολάδου αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη βιομηχανία ελαιολάδου και τις αρχές ελέγχου τροφίμων. Ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο Wuhan Polytechnic ανέπτυξε μια νέα αναλυτική μεθοδολογία που μπορεί να εντοπίζει γρήγορα και με υψηλή ακρίβεια τη νοθεία στο ελαιόλαδο, αξιοποιώντας τη συνδυαστική δύναμη της τεχνητής νοημοσύνης, της φασματοσκοπίας Raman και του πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού χαμηλού πεδίου (LF-NMR).

Τα αποτελέσματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Food Chemistry με τίτλο «Rapid identification of olive oil adulteration based on information fusion combining Raman and LF-NMR with chemometrics», δείχνουν ότι η ενοποίηση διαφορετικών πηγών αναλυτικών δεδομένων βελτιώνει σημαντικά τόσο την ανίχνευση δόλιων μειγμάτων όσο και τον ακριβή προσδιορισμό της πραγματικής περιεκτικότητας ελαιολάδου σε ένα δείγμα.

Συνδυασμός τεχνολογιών για ενίσχυση της αυθεντικότητας

Η έρευνα βασίστηκε στην ανάλυση καθαρών ελαίων και μειγμάτων που περιείχαν διαφορετικές αναλογίες ελαιολάδου και άλλων φυτικών ελαίων.

Για τον σκοπό αυτό, οι επιστήμονες συνδύασαν δύο συμπληρωματικές τεχνολογίες:

• Φασματοσκοπία Raman, η οποία παρέχει λεπτομερείς πληροφορίες για τη μοριακή σύσταση των δειγμάτων.
• Πυρηνικό μαγνητικό συντονισμό χαμηλού πεδίου (LF-NMR), που καταγράφει δεδομένα σχετικά με τις φυσικές και δομικές ιδιότητες των ελαίων.

Η ενσωμάτωση των δύο τεχνικών δημιούργησε ένα πολυτροπικό σύστημα ανάλυσης, ικανό να συλλέγει περισσότερες κρίσιμες πληροφορίες για την αναγνώριση πιθανών περιπτώσεων νοθείας.

Μηχανική μάθηση στην υπηρεσία της ασφάλειας τροφίμων

Μετά τη συλλογή των φασματικών δεδομένων, οι ερευνητές εφάρμοσαν διάφορες στρατηγικές επιλογής μεταβλητών και αναλύσεις συσχέτισης, ώστε να εντοπίσουν τα χαρακτηριστικά με τη μεγαλύτερη σημασία για κάθε δείγμα.

Στη συνέχεια αξιοποίησαν χημειομετρικά μοντέλα και αλγορίθμους μηχανικής μάθησης για την ταξινόμηση των ελαίων και την πρόβλεψη των ποσοστών ανάμειξης.

Ανάμεσα σε όλα τα μοντέλα που αξιολογήθηκαν, ο αλγόριθμος XGBoost παρουσίασε τις καλύτερες επιδόσεις, επιτυγχάνοντας:

• Ακρίβεια ταξινόμησης 90,74% στην αναγνώριση δέκα διαφορετικών κατηγοριών ελαίων.
• Συντελεστές προσδιορισμού (R²) μεγαλύτερους από 0,90 για την ποσοτικοποίηση δυαδικών και τριαδικών μειγμάτων.

Τα αποτελέσματα αυτά καταδεικνύουν την υψηλή προγνωστική ικανότητα του μοντέλου στην ανίχνευση και εκτίμηση της νοθείας.

Εξηγήσιμη τεχνητή νοημοσύνη για μεγαλύτερη διαφάνεια

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της μελέτης είναι η αξιοποίηση τεχνικών Εξηγήσιμης Τεχνητής Νοημοσύνης (Explainable AI) μέσω της ανάλυσης SHAP (SHapley Additive Explanations).

Η συγκεκριμένη προσέγγιση επέτρεψε στους ερευνητές να προσδιορίσουν ποιες φασματικές μεταβλητές και ποιοι παράμετροι χαλάρωσης επηρέασαν περισσότερο τις αποφάσεις των προγνωστικών μοντέλων.

Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η διαφάνεια και η ερμηνευσιμότητα των αποτελεσμάτων, ενώ παράλληλα αυξάνεται η εμπιστοσύνη στη χρήση τέτοιων συστημάτων στους μηχανισμούς ελέγχου τροφίμων.

Προοπτικές για ταχύτερους ελέγχους ποιότητας

Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο συνδυασμός φασματοσκοπικών τεχνικών, πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού χαμηλού πεδίου και προηγμένων μοντέλων ανάλυσης δεδομένων δημιουργεί νέες δυνατότητες για την ανάπτυξη ταχέων συστημάτων πιστοποίησης της αυθεντικότητας του ελαιολάδου.

Καθώς οι πρακτικές νοθείας γίνονται ολοένα και πιο σύνθετες, η ανάγκη για αποτελεσματικότερες μεθόδους ελέγχου αυξάνεται. Το ερευνητικό πλαίσιο που ανέπτυξε το Wuhan Polytechnic University θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για μελλοντικά εργαλεία ταχείας επιθεώρησης, ενισχύοντας τα συστήματα ποιοτικού ελέγχου και συμβάλλοντας στην προστασία των καταναλωτών, των παραγωγών και των επιχειρήσεων της αγροδιατροφικής αλυσίδας.

Πηγή: oleorevista

Το 40% της συνολικής απασχόλησης αντιμετωπίζει σοβαρή απειλή αυτοματοποίησης- Απότομος και άνισος ο κίνδυνος

Με την ΟΤΟΕ να είναι η πρώτη ομοσπονδία εργαζομένων στην Ελλάδα, που πρόσφατα έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, για μαζικές απώλειες θέσεων εργασίας από την εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης, το πρόβλημα μπορεί να μην είναι τόσο μακρινό, όσο αρχικά φαίνεται. 

«Τα συστήματα που βασίζονται σε αλγοριθμικές λειτουργίες, οφείλουμε να διέπονται από πλήρη διαφάνεια και δυνατότητα ουσιαστικής ανθρώπινης παρέμβασης σε οποιοδήποτε επίπεδο και αν λαμβάνουν χώρα. Κάθε απόπειρα υποκατάστασης της ανθρώπινης κρίσης ή δημιουργία αδιαφανών μηχανισμών λήψης αποφάσεων, βρίσκεται εκτός θεσμικού πλαισίου και θα αντικρουστούν», τόνισε στην αιχμηρή ανακοίνωσή της η ΟΤΟΕ, για ενδεχόμενα φαινόμενα απομάκρυνσης προσωπικού ελληνικών τραπεζών, λόγω του AI. 

Τελικά κινδυνεύουν εργαζόμενοι να… αντικατασταθούν από την τεχνητή νοημοσύνη; Και αν ναι ποια επαγγέλματα στην Ελλάδα απειλούνται περισσότερο;

Απότομος και άνισος κίνδυνος 

Σε μελέτη του Ινστιτούτου Εργασίας (ΙΝΕ) ΓΣΕΕ επισημαίνεται ότι «η δομή της ελληνικής οικονομίας  δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου ο αντίκτυπος της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να είναι απότομος και άνισος». 

Ακόμη, στη μελέτη αναφέρεται ότι πάνω από το 40% της συνολικής απασχόλησης συγκεντρώνεται σε επαγγέλματα που αντιμετωπίζουν υψηλό κίνδυνο αυτοματοποίησης, ενώ μόλις το 28% κατατάσσεται σε επαγγέλματα χαμηλού κινδύνου και περίπου το 32% βρίσκεται στη μεσαία κατηγορία κινδύνου.

Από τα δεδομένα προκύπτει ότι η απασχόληση σε επαγγέλματα γραφείου, καθώς και στον τομέα των πωλήσεων και των υπηρεσιών, διατρέχει σημαντικό κίνδυνο αυτοματοποίησης.

Επίσης, σημειώνεται ότι σημαντικό ποσοστό εργαζομένων σε χειρωνακτικές εργασίες στην παραγωγή και στη μεταποίηση αντιμετωπίζει ιδιαίτερα υψηλό κίνδυνο.

Καταιγιστικές αλλαγές 

Την ίδια ώρα, οι εργαζόμενοι καλούνται να προσαρμόζονται με καταιγιστικό ρυθμό - το ένα τρίτο των ερωτηθέντων βίωσε 15 σημαντικές αλλαγές μόνο τον τελευταίο χρόνο - και οι επιπτώσεις γίνονται εμφανείς στην ευεξία τους, τη διαύγεια, τη δέσμευσή τους και τον φόρτο εργασίας, σύμφωνα με έκθεση της Deloitte. 

Επίσης, καθώς το AI ενσωματώνεται όλο και περισσότερο στη διαδικασία προσλήψεων, την αξιολόγηση απόδοσης και τη λήψη καθημερινών αποφάσεων, οι οργανισμοί κινούνται με ταχύτητα, όχι όμως πάντα με τις ανάλογες δικλείδες ασφαλείας. Για παράδειγμα, το 60% των ανώτατων στελεχών χρησιμοποιεί το AI στη λήψη αποφάσεων, ωστόσο μόλις το 5% δηλώνει ότι το διαχειρίζεται αποτελεσματικά, γεγονός που αναδεικνύει σημαντικά κενά σε επίπεδο λογοδοσίας, όπως αναφέρει η Deloitte.

Το θετικό σενάριο 

Στο θετικό σενάριο έρευνα του ManpowerGroup, επισημαίνει ότι παρά τη ραγδαία τεχνολογική πρόοδο, περίπου το ένα τρίτο των εργοδοτών θεωρεί ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να αντικαταστήσει κρίσιμες ανθρώπινες δεξιότητες.

Ειδικότερα, αναφέρονται η ηθική κρίση (33%), η προσωποποιημένη εξυπηρέτηση πελατών (31%), η διαχείριση ομάδας (30%), η επικοινωνία (27%) και η στρατηγική σκέψη (27%). 

Στην έρευνα, αναφέρεται ακόμη ότι οι εργαζόμενοι που κατανοούν πώς εφαρμόζεται σήμερα η τεχνητή νοημοσύνη στον ρόλο και στον κλάδο τους, και μπορούν να προτείνουν ώριμες, πρακτικές εφαρμογές της, αποκτούν σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην αγορά εργασίας.

ΔΗΜ. ΚΥΡ.  sofokleousin.gr

Το Ίδρυμα Ευγενίδου συνεχίζει να πρωτοπορεί στον τομέα της εκπαιδευτικής καινοτομίας, παρουσιάζοντας νέους κύκλους εργαστηρίων Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), σχεδιασμένα για να φέρουν τους νέους σε επαφή με τις τεχνολογίες που διαμορφώνουν το μέλλον.

Μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, πρακτικές εφαρμογές και καθοδήγηση από εξειδικευμένους εισηγητές, οι συμμετέχοντες έχουν την ευκαιρία να κατανοήσουν τις βασικές αρχές της AI και να εξερευνήσουν τις δυνατότητές της. Τα εργαστήρια απευθύνονται σε παιδιά και εφήβους ηλικίας 13 ετών και άνω.

Πέτρα-Ψαλίδι-Χαρτί με AI
Έχεις φανταστεί ποτέ να μάθεις σε έναν υπολογιστή να παίζει Πέτρα-Ψαλίδι-Χαρτί; Σε αυτό το εργαστήριο, οι συμμετέχοντες διδάσκουν την Τεχνητή Νοημοσύνη να «κατανοεί» τις χειρονομίες τους και να συμμετέχει στο πιο κλασικό παιχνίδι της παρέας.
Ημέρες και ώρες διεξαγωγής:

20/12, 11/01 | 15:45-17:45

21/12, 24/12, 30/12, 10/01 | 10:45-12:45

Δημιουργία παιχνιδιών με AI
Ανακάλυψε πώς μπορείς να δημιουργήσεις το πρώτο σου παιχνίδι χωρίς προγραμματισμό, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σου, έξυπνα prompts και τη δύναμη του ChatGPT. Σχεδίασε τη δική σου εκδοχή του κλασικού Tetris, εξερευνώντας τον κόσμο της ανάπτυξης παιχνιδιών μέσω AI.
Ημέρες και ώρες διεξαγωγής:

20/12, 29/12, 31/12, 11/01 | 10:45-12:15

21/12, 10/01 | 15:45-17:15

Self-Driving Cars
Οι νέοι κύκλοι των εργαστηρίων Self-Driving Cars ξεκινούν στις 17 και 18 Ιανουαρίου. Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να σχεδιάσουν, να προγραμματίσουν και να δουν το δικό τους αυτόνομο όχημα να κινείται, μαθαίνοντας παράλληλα πώς εκπαιδεύονται τα μοντέλα AI που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία αυτοκινήτων.

Κάθε εργαστήριο μπορεί να παρακολουθηθεί ανεξάρτητα, δίνοντας στους συμμετέχοντες την ευελιξία να επιλέξουν αυτά που τους ενδιαφέρουν περισσότερο.

Περισσότερες πληροφορίες και αγορά εισιτηρίων

Το Ίδρυμα Ευγενίδου συνεχίζει να ενισχύει τη μάθηση και τη δημιουργικότητα των νέων, φέρνοντας την Τεχνητή Νοημοσύνη στο προσκήνιο μέσα από διαδραστικά και καινοτόμα εργαστήρια.

Από τις 10 Οκτωβρίου 2025, η Google ενεργοποίησε αυτόματα μια νέα λειτουργία τεχνητής νοημοσύνης στο Gmail που ονομάζεται AI Enhanced Classification and Review, βασισμένη στην πλατφόρμα Gemini. Η αλλαγή έχει προκαλέσει ανησυχίες για την ιδιωτικότητα εκατομμυρίων χρηστών.

Τι κάνει η νέα AI λειτουργία του Gmail

Η λειτουργία «διαβάζει» αυτόματα τα εισερχόμενα email σου — τον αποστολέα, το θέμα, το περιεχόμενο και τα συνημμένα — με στόχο να βελτιώσει την ταξινόμηση, τις προτάσεις και τις διαφημίσεις που βλέπεις, όχι μόνο στο Gmail αλλά και σε άλλες υπηρεσίες της Google.

Σύμφωνα με τη 9to5Google και το The Verge, η Google υποστηρίζει ότι η ανάλυση γίνεται από αλγορίθμους χωρίς ανθρώπινη πρόσβαση στα δεδομένα. Παρ’ όλα αυτά, η λειτουργία ενεργοποιείται αυτόματα χωρίς να ζητείται συναίνεση, κάτι που δημιουργεί ζητήματα συμβατότητας με τον GDPR.

Ανησυχίες για την ιδιωτικότητα και το GDPR

Οργανώσεις ψηφιακών δικαιωμάτων όπως το Electronic Frontier Foundation έχουν εκφράσει επιφυλάξεις για την προσέγγιση “opt-out”, όπου η συγκατάθεση θεωρείται δεδομένη. Νομικοί ειδικοί επισημαίνουν ότι το νέο σύστημα θα μπορούσε να έρχεται σε αντίθεση με το δικαίωμα του χρήστη στην ιδιωτικότητα των επικοινωνιών.

Η Google, από την πλευρά της, επιμένει ότι η τεχνολογία της δεν παραβιάζει την ιδιωτικότητα και λειτουργεί «εντός των ορίων των κανονισμών προστασίας δεδομένων». ([support.google.com])

Πώς να απενεργοποιήσεις τη λειτουργία βήμα-βήμα

1. Από υπολογιστή (desktop): Άνοιξε το Gmail, πήγαινε στις Ρυθμίσεις → General → Smart Features and Personalization και απενεργοποίησε τις επιλογές που σχετίζονται με την «προσωποποίηση».
2. Από κινητό (app): Άνοιξε την εφαρμογή Gmail, μπες στις ρυθμίσεις του λογαριασμού σου και απενεργοποίησε την επιλογή Smart Features & Personalization.
3. Περιορισμός συλλογής δεδομένων: Μπες στο Google Account → Data & Privacy και απενεργοποίησε το Web & App Activity.

Τι σημαίνει αυτό για τους χρήστες

Η νέα λειτουργία δείχνει πώς η τεχνητή νοημοσύνη ενσωματώνεται ολοένα και περισσότερο στις υπηρεσίες που χρησιμοποιούμε καθημερινά. Παράλληλα, όμως, υπενθυμίζει τη σημασία της διαφάνειας και της επιλογής του χρήστη ως προς τη χρήση των προσωπικών του δεδομένων.

Οι ειδικοί συμβουλεύουν να ελέγχουμε τακτικά τις ρυθμίσεις ιδιωτικότητας και να ενημερωνόμαστε για τις αλλαγές που εισάγουν πλατφόρμες όπως η Google.

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι υποχρεωτική η νέα AI λειτουργία στο Gmail;

Όχι. Αν και ενεργοποιείται αυτόματα, μπορείς να την απενεργοποιήσεις χειροκίνητα μέσα από τις ρυθμίσεις του Gmail.

Η Google βλέπει πραγματικά τα email μου;

Η εταιρεία δηλώνει ότι η ανάλυση γίνεται από αλγορίθμους και όχι από ανθρώπους, ωστόσο η λειτουργία αξιοποιεί δεδομένα περιεχομένου για διαφημιστικούς σκοπούς.

Επηρεάζει αυτό και άλλες υπηρεσίες, όπως το YouTube ή το Drive;

Ναι, τα δεδομένα που συλλέγονται χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση της εμπειρίας και τη στόχευση διαφημίσεων σε όλο το οικοσύστημα Google.

Πηγές: 9to5Google, The Verge, support.google.com, Newsweek, EFF.