Παραμονή Δεκαπενταύγουστου και οι Ελληνες ετοιμάζονται να γιορτάσουν την Κοίμηση της Θεοτόκου. Εκκλησίες και μοναστήρια στη νησιωτική και στην ηπειρωτική χώρα ανοίγουν τις πόρτες σε χιλιάδες πιστούς, αν και τα τελευταία χρόνια αυτό που παρατηρείται είναι ότι οι οργανωμένες εκδρομές και από το εξωτερικό για τον ίδιο σκοπό πολλαπλασιάζονται.

Το συμπέρασμα; Οι δυνατότητες ανάπτυξης που έχει ο προσκυνηματικός και θρησκευτικός τουρισμός στη χώρα μας είναι τεράστιες. Αρκεί να σημειωθεί ότι ο τζίρος του, σε παγκόσμιο επίπεδο, ξεπερνά ετησίως τα 15 δισ. ευρώ και η Ελλάδα δεν έχει παρά να διεκδικήσει ένα μερίδιό του εν μέσω κρίσης.

Ετσι, υπό το βάρος αυτής της τόσο σημαντικής διαπίστωσης, εσχάτως έχουν αναληφθεί συγκεκριμένες πρωτοβουλίες. Εχει συσταθεί μια κοινή επιτροπή από την Εκκλησία της Ελλάδος και το υπουργείο Τουρισμού, που θα αναλάβει ουσιαστικό ρόλο στην επίτευξη του στόχου.

Τα «μέσα» υπάρχουν. Τώρα συντάσσονται οι μελέτες και εν συνεχεία θα ακολουθήσουν οι πρωτοβουλίες. Ηδη το Εργαστήριο Τουριστικών Ερευνών και Μελετών του Πανεπιστημίου Αιγαίου έχει συντάξει έκθεση 100 σελίδων, όπου περιγράφεται συγκεκριμένο σχέδιο δράσης. Εν προκειμένω, οι Κυκλάδες είναι ο γεωγραφικός χώρος που εξετάζεται πώς θα μπορούσε να «σηκώσει» το βάρος και αυτής της μορφής τουρισμού. Και όχι άδικα.

Οι δύο κατευθύνσεις

Τα νησιά των Κυκλάδων έχουν πλούσια θρησκευτική και πολιτισμική κληρονομιά, για την ορθολογική αξιοποίηση της οποίας, σύμφωνα με τη μελέτη, απαιτείται προσέγγιση σε δύο κατευθύνσεις:

1. Το προσκύνημα σε εκκλησίες, μοναστήρια και σε άλλους ιερούς χώρους.

2. Τον θρησκευτικό-πολιτισμικό τουρισμό, με την έννοια της αναγωγής των θρησκευτικών χώρων σε χώρους πολιτισμού.

Στην περίπτωση του προσκυνήματος ο στόχος είναι κυρίως πνευματικός και ο προσκυνητής διακατέχεται από αισθήματα που συνήθως δεν συνάδουν με την τρέχουσα έννοια της «τουριστικής δραστηριότητας». Σύμφωνα με το σχέδιο, η ιδιότητα του προσκυνητή πρέπει να λαμβάνεται υπ’ όψιν τόσο από τους δημόσιους φορείς της περιοχής όσο και από τους επαγγελματικούς φορείς, ώστε να διαμορφώνεται η αντίστοιχη πολιτική προσέλκυσής τους.

Οι επισιτιστικές μονάδες των νησιών πρέπει να μπορούν να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πιστών, καθώς ο προσκυνητής πιθανότατα θα θελήσει να νηστέψει πριν ή κατά τη διάρκεια του προσκυνήματος και θα αναζητήσει νηστήσιμα εδέσματα κ.λπ. Σε όλα τα προσκυνήματα της Ευρώπης, τα εστιατόρια προσφέρουν ανάλογα πιάτα στους προσκυνητές (στο Σαντιάγκο της Κομποστέλα σερβίρεται το «μενού του προσκυνητή»).

Το μενού του προσκυνητή

Επίσης, ανάλογα με το «ύφος» των προσκυνητών, πρέπει να διαμορφώνεται ο διάκοσμος και γενικότερα το περιβάλλον των επισιτιστικών μονάδων (ωράριο λειτουργίας, συμπεριφορά προσωπικού, σεβασμός στους προσκυνητές, ησυχία, κατάλληλη μουσική κ.λπ.).

Στην περίπτωση του θρησκευτικού-πολιτισμικού τουρισμού το κίνητρο είναι η επαφή με τον πολιτισμό, η γνώση, με έμφαση στο θρησκευτικό-πολιτισμικό στοιχείο, ανεξαρτήτως θρησκευτικών πεποιθήσεων. Οι τουρίστες αυτής της κατηγορίας δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην πολιτισμική ενημέρωση, στην ιστορία, στην αρχιτεκτονική, στο φυσικό περιβάλλον κ.λπ.

Οι θρησκευτικοί-πολιτισμικοί τουρίστες προφανώς διαφοροποιούνται από τους προσκυνητές αλλά και από τους μαζικούς τουρίστες που αναζητούν «ήλιο και θάλασσα» και γι’ αυτόν τον λόγο πρέπει να διαμορφώνεται η ανάλογη τουριστική πολιτική για την προσέλκυσή τους και την ικανοποίηση των αναγκών τους.

Από εκεί και πέρα υπάρχουν και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε περιοχής. Διότι τα μεγάλα θρησκευτικά κέντρα των νησιών των Κυκλάδων (Τήνος, Πάρος, Αμοργός) είναι ήδη γνωστά και δέχονται τεράστιο αριθμό προσκυνητών. Επομένως στόχος δεν είναι η αύξησή τους αυτές τις περιόδους αλλά η επιμήκυνση της «περιόδου εορτασμού».

Για παράδειγμα, η Τήνος, που θεωρείται «θρησκευτικό νησί», καθώς διαθέτει όμορφες παραλίες, περιπατητικές διαδρομές, αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, θα μπορούσε να εστιάσει σε αυτά τα στοιχεία, ενθαρρύνοντας τον επισκέπτη που πραγματοποιεί προσκύνημα να διαθέσει επιπλέον ημέρες για περιήγηση στο νησί, να γνωρίσει θρησκευτικά-πολιτισμικά μνημεία, να κάνει πεζοπορία, να γευτεί τη γαστρονομική παράδοση του νησιού, να απολαύσει τη θάλασσα.

Από την έρευνα προέκυψε επίσης ότι πολλά νησιά μπορούν να εμπλουτίσουν με τους θρησκευτικούς-πολιτισμικούς πόρους το τουριστικό τους προϊόν. Δηλαδή να προσφέρονται «τουριστικά πακέτα», στα οποία η επίσκεψη στους θρησκευτικούς-πολιτισμικούς πόρους θα είναι συμπληρωματική τουριστική δραστηριότητα.

Ο θρησκευτικός-πολιτισμικός τουρισμός μπορεί να είναι συμπληρωματική τουριστική δραστηριότητα σε πεζοπορία-περιήγηση, οικοτουρισμό, αρχιτεκτονικό τουρισμό, θαλάσσιο τουρισμό κ.λπ.

Αρχιτεκτονική και πολιτισμός

Αρχιτεκτονικός-Θρησκευτικός-Πολιτισμικός τουρισμός:

Το σημαντικό ενδιαφέρον που παρουσιάζει η αρχιτεκτονική ιδιαιτερότητα των εκκλησιών και των μοναστηριών των Κυκλάδων μπορεί να προσελκύσει ειδικό κοινό με ενδιαφέρον για τον πολιτισμό του τόπου, με ιδιαίτερη έμφαση στην αρχιτεκτονική των εκκλησιών. Ηδη γίνεται λόγος για τον «αρχιτεκτονικό-πολιτισμικό τουρισμό». Με την έννοια αυτή εννοείται η περιήγηση με σκοπό τη γνωριμία με την αρχιτεκτονική (επομένως και πολιτισμική) κληρονομιά μιας περιοχής. Ο πλούτος και η ποικιλομορφία της αρχιτεκτονικής-πολιτιστικής κληρονομιάς αναδεικνύονται σε παραδοσιακούς οικισμούς, ιστορικά κτίρια, κάστρα και φρούρια ρωμαϊκής, ενετικής, βυζαντινής και οθωμανικής περιόδου, ιστορικούς φάρους, καθώς και σε μνημεία της νεότερης Ιστορίας (δημόσια κτίρια, οικίες επιφανών προσώπων, κεντρικές πλατείες πόλεων κ.λπ.) με μεγάλη ιστορική και αρχιτεκτονική αξία. Ασφαλώς, στα κτίρια αυτά εντάσσονται και οι εκκλησίες και τα μοναστήρια (θρησκευτικά μνημεία). Στην περίπτωση των Κυκλάδων, τα μνημεία αυτά χαρακτηρίζονται από την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική τους (π.χ. Πάρος, Θήρα, Ιος, Νάξος, Αμοργός, Μύκονος κ.λπ.) και μπορούν να προσελκύσουν τουρίστες με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αρχιτεκτονική.

Οι τέσσερις παράλληλες δραστηριότητες

Οι δραστηριότητες που θα μπορούσαν να συνδυασθούν με τον θρησκευτικό-πολιτισμικό τουρισμό και αναφέρονται στο Σχέδιο Δράσης είναι πολλές. Και σε ορισμένες περιπτώσεις εντυπωσιακές. Κι αυτό γιατί η Ελλάδα δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από άλλες χώρες και μάλιστα της Νότιας Ευρώπης, που έχουν αναπτύξει ιδιαίτερες «δεξιότητες» σε αυτό το είδος του τουρισμού. Ισως οι πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις να είναι της γειτονικής Ιταλίας και της Ισπανίας, αλλά δεν είναι οι μοναδικές. Το ίδιο συμβαίνει και στη Γαλλία, αλλά και στη Μάλτα.

Εν προκειμένω, τι θα μπορούσε να αναπτυχθεί περαιτέρω στη χώρα μας; Σύμφωνα με το Σχέδιο Δράσης, οι εξής δραστηριότητες:

1. Πεζοπορία-περιήγηση, Οικοτουρισμός. Για παράδειγμα, στη Σίφνο, μπορεί να γίνει συνδυασμός πεζοπορίας/περιήγησης, οικοτουρισμού στην περιοχή «Natura» και ο τουρίστας να επισκεφθεί εκκλησίες και μοναστήρια (π.χ. το Μοναστήρι του Ταξιάρχη της Σκάφης, το ξωκλήσι του Αϊ-Στάθη, την εκκλησία της Αγίας Μαρίνας και του Αγίου Κωνσταντίνου στο Φλάμπουρο 92 κ.λπ.),

Στη Μήλο (Παναγία Τουρλιανή, Προφήτης Ηλίας, Αγία Μαρίνα, Προφήτης Ηλίας κ.λπ.), στην Ανδρο, στην Τήνο, στην Αντίπαρο κ.λπ.

2. Θαλάσσιος τουρισμός: Στην περίπτωση του θρησκευτικού τουρισμού, η γεωγραφική απομόνωση πολλών εκκλησιών, μοναστηριών κ.λπ. και η δυσκολία οδικής πρόσβασης σε αυτά μπορεί να αντιμετωπισθούν μέσω της διά θαλάσσης πρόσβασης.

Επίσης, με αυτό τον τρόπο δίνεται η δυνατότητα προσέλκυσης ανθρώπων που κίνητρό τους είναι η απόλαυση του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Ετσι, μπορεί να γίνει συνδυασμός θαλασσίων δραστηριοτήτων αναψυχής με επίσκεψη σε εκκλησίες και μοναστήρια με πρόσβαση από τη θάλασσα με σκάφος, π.χ. Ανδρος, Τήνος, Κέα (Παναγία η Καστριανή), Φολέγανδρος κ.λπ.

3. Αγροτουρισμός, οινοτουρισμός, γαστρονομικός τουρισμός: Πρόκειται για εναλλακτικές μορφές τουρισμού, των οποίων το θεσμικό πλαίσιο ανάπτυξης θεσμοθετήθηκε σχετικά πρόσφατα και οι οποίες μπορούν να αναπτυχθούν σε συνδυασμό με τον θρησκευτικό-πολιτισμικό τουρισμό. Το στοιχείο της κοινωνικής επαφής είναι αυτό που προσδιορίζει την ιδιαίτερη ταυτότητα του ελληνικού αγροτουρισμού και μπορεί να καταστεί το συγκριτικό του πλεονέκτημα.

Το οινικό στοιχείο

Στις Κυκλάδες υπάρχει η δυνατότητα σύνδεσης του θρησκευτικού-πολιτισμικού στοιχείου με το οινικό στοιχείο.Π.χ. οινοποιείο της Μονής Ζωοδόχου Πηγής, Λογγοβάρδας στην Πάρο. Στην περίπτωση και πάλι των Κυκλάδων θα ήταν δυνατή η δημιουργία και προβολή νέου τουριστικού προϊόντος που θα συνδυάζει τον θρησκευτικό-πολιτισμικό τουρισμό με την τοπική γαστρονομία.

Ιδιαίτερα σε ορισμένα νησιά είναι δυνατόν να αξιοποιηθεί η εκδήλωση θρησκευτικών εορτών – πανηγύρεων με την προσφορά τοπικών εδεσμάτων και να δημιουργηθεί η «θρησκευτική-γαστρονομική ταυτότητα» κάθε νησιού. Για παράδειγμα, το παραδοσιακό πατατάτο στη Δονούσα ή το ξιδάτο στην Αμοργό (Αιγιάλη), η ρεβυθάδα στη Σίφνο κ.λπ.

4. Γεωτουρισμός. Ως γεωτουρισμός νοείται η τουριστική δραστηριότητα που σχετίζεται με τη γεωλογία και τη γεωμορφολογία και τους φυσικούς πόρους του τοπίου, τις γεωμορφές, τα απολιθώματα, τα πετρώματα και τα ορυκτά, με έμφαση στην εκτίμηση των διαδικασιών που έχουν δημιουργήσει ή εξακολουθούν να δημιουργούν τέτοιες ιδιαίτερες γεωλογικές μορφές.

Ο γεωτουρισμός βοηθά τους ταξιδιώτες να διευρύνουν τις γνώσεις τους για τους φυσικούς πόρους, την πολιτιστική ταυτότητα των κοινωνιών υποδοχής και τους τρόπους διατήρησης. Σε ορισμένα νησιά των Κυκλάδων υπάρχουν δυνατότητες ανάπτυξης του γεωτουρισμού (π.χ. Μήλος, Σαντορίνη) είτε μεμονωμένα (π.χ. σπήλαια που συνδέονται με τη θρησκευτική παράδοση, όπως το σπήλαιο του Αγίου Ιωάννη στην Ηρακλειά) είτε σε συνδυασμό με τον θρησκευτικό-πολιτισμικό τουρισμό (π.χ. η Μαύρη σπηλιά στη Σίκινο, που βρίσκεται κάτω από το μοναστήρι της Χρυσοπηγής).

Καθημερινή

Αγγίζει το 100% η πληρότητα στους περισσότερους προορισμούς της χώρας. Εξαφανίστηκαν τα δωμάτια στα ακριβότερα καταλύματα. Οι εξωπραγματικές τιμές που καταγράφηκαν για κρατήσεις μέσω διαδικτύου το φετινό τριήμερο.

Ποια οικονομική κρίση, ποια αβεβαιότητα στις ευρωπαϊκές αγορές εξαιτίας των τρομοκρατικών επιθέσεων και ποιο Brexit.

Η πληρότητα στους δημοφιλέστερους προορισμούς του Αιγαίου και του Ιονίου αγγίξει το 100% και οι τιμές κάποιων καταλυμάτων δοκιμάζουν ακόμα και τα όρια της υπερβολής σε κάποιες ακραίες περιπτώσεις. Για να επιβεβαιωθεί πως η περίοδος του Δεκαπενταύγουστου αποτελεί την απόλυτη «σταθερά»επιτυχίας του ελληνικού τουρισμού και ασφαλές «βαρόμετρο» για την εξέλιξη της τουριστικής κίνησης φέτος.

Η ενδεικτική εικόνα γνωστών τουριστικών περιοχών της χώρας για το τριήμερο 12-15 Αυγούστου (τρεις διανυκτερεύσεις) όπως εμφανίζεται στη γνωστή πλατφόρμα κρατήσεων καταλυμάτων Booking.com δεν αφήνει πολλά περιθώρια ερμηνειών.

Τα επίπεδα πληρότητας στη Ρόδο, την Κρήτη, τη Χαλκιδική, τις Σποράδες, τον Σαρωνικό και τα νησιά του Ιονίου φθάνουν στις περισσότερες περιπτώσεις το 95% έως και 98%.

Τα δωμάτια στα καλύτερα καταλύματα των συγκεκριμένων περιοχών έχουν εξαφανιστεί και ότι έχει απομείνει προσφέρεται -σε κάποιες ακραίες περιπτώσεις- σε εξωπραγματικές τιμές.

Αν σε επίπεδο πληρότητας οι περισσότερες περιοχές πέφτουν στη νήμα με ελάχιστες διαφορές μεταξύ τους, η Μύκονος και η Σαντορίνη αποδεικνύονται τα «χρυσωρυχεία» του Αιγαίου.

Στη Μύκονο η πληρότητα ξεπερνούσε το 92%, σύμφωνα με το Booking.com, για το τριήμερο του Δεκαπενταύγουστου. Αρκετά από τα καταλύματα που παρέμεναν ελεύθερα προσφέρονταν σε τιμές 2.500-5.400 ευρώ. Σε γνωστή μονάδα πέντε αστέρων της life style Μέκκας της Μεσογείου, εντοπίσαμε σουίτα δύο ατόμων που προσφέρονταν σε τιμή 8.880 ευρώ για τρεις νύχτες. Αν βοηθάει κάποιους, στην τιμή περιλαμβάνεται πρωινό…

Στο άλλο «χρυσωρυχείο» του Αιγαίου, τη Σαντορίνη, η πληρότητα έφθανε το 95% με τις τιμές σε αρκετά διαθέσιμα καταλύματα να κυμαίνονται στο εύρος 3.000 ευρώ έως 6.800 ευρώ. Στο νησί, πάντως, καταγράφηκε ίσως η υψηλότερη τιμή του φετινού καλοκαιριού για κατάλυμα, εφόσον δεν πρόκειται για λανθασμένη καταχώρηση ή «τρολάρισμα» του ιδιοκτήτη στους υποψήφιους πελάτες του. Για την ακρίβεια εμφανίστηκε δίκλινο κατάλυμα σε ξενοδοχείο διαμερισμάτων της Σαντορίνης που προσφέρονταν για τρεις διανυκτερεύσεις έναντι 27.000 ευρώ!

Στα όρια του αδιαχώρητου βρίσκεται η Τήνος (πληρότητα 98%) με τα καλά καταλύματα να έχουν εξαφανιστεί ενώ όσα από αυτά παρέμεναν αδιάθετα κόστιζαν 2.500-3.000 ευρώ για το τριήμερο της αιχμής.

Στα όρια των δυνατοτήτων τους κινούνται Νάξος και Πάρος με τις πληρότητες να φθάνουν το 96% και τις τιμές στα δίκλινα να διαμορφώνονται μέχρι τις 2.500 ευρώ (τρεις νύχτες). Οι τιμές στις σουίτες που απέμειναν στα δύο νησιά προσφέρονται μεταξύ 2.500-4.500 ευρώ.

Στα επίπεδα του 97% κινούνταν η πληρότητα στα τρία νησιά των Σποράδων (Σκιάθος, Σκόπελος, Αλόννησος) με τα εναπομείναντα δίκλινα στα καλά καταλύματα να κινούνται πάνω από τα 1.00 ευρώ για τρεις διανυκτερεύσεις.

Επιβεβαιώνεται και το Δεκαπενταύγουστο η υψηλή ζήτηση που καταγράφεται φέτος για τα νησιά του Ιονίου όπου η πληρότητα έφθανε το 96%-98%. Με τα διαθέσιμα δωμάτια στους Παξούς να προσφέρονται σε τιμές κοντά στα 900 ευρώ για τρία βράδια ενώ μια βίλα στη Λευκάδα για το ίδιο διάστημα κόστιζε 5.500 ευρώ.

euro2day.gr

Από τους “πρωτεργάτες” του τουρισμού στη Ρόδο, με πολλές και δύσκολες “μάχες” στο ενεργητικό του, άριστη γνώση του αντικειμένου και βαθιά σοφία, ο Βάσος Μηναΐδης αποτελεί την πλέον αξιόπιστη “πηγή” πληροφόρησης.

Σε συνέντευξή του στο «ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ», ο επίτιμος πρόεδρος της Ενωσης Ξενοδόχων Ρόδου, αναλύει τα δεδομένα της φετινής τουριστικής σεζόν και δηλώνει αισιόδοξος, τόσο για εφέτος, όσο και για του χρόνου. Καλεί τους κρατούντες να δώσουν μεγαλύτερη βαρύτητα σε θέματα ποιότητας, αφού όπως λέει, αυτό έχει περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, ανάγκη ο τουρισμός μας, ενώ εκτιμά ότι στην ποιότητα και τον εκσυγχρονισμό του τουριστικού μας προϊόντος θα ‘πρεπε να “στραφεί” και ο νέος αναπτυξιακός νόμος.

Βρισκόμαστε στην αιχμή της φετινής τουριστικής περιόδου και τα μηνύματα αυτή τη στιγμή για την πορεία του ελληνικού τουρισμού δείχνουν εξαιρετικά. Καταρχάς, συμφωνείτε με αυτή την άποψη και είναι αρκετό αυτό ώστε η φετινή τουριστική χρονιά να θεωρηθεί ως καλή χρονιά για τον τουρισμό μας;

Παρότι η φετινή τουριστική χρονιά δεν ξεκίνησε με του καλύτερους οιωνούς, με τους tour operators να μας πιέζουν για εκπτώσεις, μη αποδεχόμενοι τις αυξήσεις που έγιναν εξαιτίας της αύξησης του ΦΠΑ και των άλλων φόρων, από τις 15 Ιουλίου κι έπειτα σημειώθηκε μία μεγάλη στροφή στις κρατήσεις της τελευταίας στιγμής, με αποτέλσμα η Ρόδος να γεμίσει, αλλά και γενικά η χώρα. Επιπροσθέτως, όπως όλα δείχνουν, θα υπάρξει επιμήκυνση της σεζόν, ίσως, μέχρι και τον Νοέμβριο και η επόμενη χρονιά, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα συμβεί κάποιο αρνητικό γεγονός θα είναι καλύτερη.

Πιστεύετε πράγματι ότι η επόμενη χρονιά θα είναι καλύτερη, παρά την αύξηση του ΦΠΑ και την κατάργηση του μειωμένου συντελεστή στα Δωδεκάνησα; Υπάρχουν τέτοιες ενδείξεις;

Σαφώς και η ανταγωνιστικότητα της χώρας μας έχει μειωθεί, εξαιτίας της φοροεπιδρομής στην οποία έχει επιδοθεί η κυβέρνηση, γι’ αυτό και η αύξηση της τουριστικής κίνησης θα συντελεστεί μόνο μέσα από προσφορές κι εκπτώσεις από πλευράς ξενοδόχων. Είναι γεγονός ότι τα ξενοδοχεία, τα τελευταία χρόνια, αντιμετωπίζουν δυσκολίες εξαιτίας του αρνητικού οικονομικού και επιχειρηματικού κλίματος, το οποίο διαμορφώνεται στη χώρα μας. Ωστόσο, μέλημά μας είναι να γεμίζουν τα ξενοδοχεία κι εκεί ακριβώς προσανατολίζονται οι προσπάθειές μας. Εφέτος υπήρξαν προσδοκίες από τη ρωσική αγορά.

Ποιά είναι η εκτίμησή σας για την πορεία της ρωσικής αγοράς, αλλά και για τις άλλες, παραδοσιακές αγορές για τη χώρα μας; Η ρωσική αγορά έχει ιδιαίτερη θέση στον ελληνικό τουρισμό.

Να διευκρινίσουμε ότι στην Τουρκία κατευθύνονται Ρώσοι τουρίστες χαμηλότερου οικονομικού επιπέδου, οι οποίοι δεν μπορούν να προσεγγίσουν την Ελλάδα, εξαιτίας του αυξημένου κόστους του ελληνικού τουριστικού πακέτου, σε σχέση με το κόστος του τουριστικού πακέτου στη γείτονα χώρα. Την Ελλάδα από την άλλη πλευρά επιλέγουν ταξιδιώτες υψηλότεορυ οικονομικού επιπέδου από τη συγκεκριμένη αγορά. Αυτούς δεν καταφέραμε να προσελκύσουμε εφέτος κι ήταν ξεκάθαρα πρόβλημα τιμολογιακής πολιτικής. Εάν θα επιλέξουν οι Ρώσοι να έρθουν στην Ελλάδα για τις διακοπές τους, εξαρτάται κατά βάση από την πορεία της ρωσικής οικονομίας και κατ’ επέκταση από τις οικονομικές τους δυνατότητας, δεδομένου ότι το ελληνικό τουριστικό προϊόν, με τις νέες αυξήσεις των φόρων καθίσταται ακριβό.

Εδώ, λοιπόν, έγκειται και το όλο θέμα. Στο κατά πόσο μπορούν οι Ρώσοι να ανταπεξέλθουν σε αυτό το κόστος. Ποιές είναι οι εκτιμήσεις σας για τις υπόλοιπες αγορές της δυτικής Ευρώπης;

Παρατηρείται υστέρηση από τις αγορές της Ολλανδίας και του Βελγίου, η οποία αποδίδεται στην έξαρση της τρομοκρατίας, ενώ, εξίσου πρωτικά, διαμορφώνονται και οι κρατήσεις από την Πολωνία και την Τσεχία, εξταιτίας του προσφυγικού ζητήματος. Βεβαίως, πιστεύω ότι στην εικόνα που παρουσιάζουν οι εν λόγω αγορές και εν γένει στην υστέρηση των κρατήσεων, σημαντικό ρόλο είχε και η διοργάνωση του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου, το γνωστό Euro, στη Γαλλία, με την ολοκλήρωση του οποίου άρχισε να καταγράφεται αύξηση των κρατήσεων.

Ποιές είναι οι τελευταίες εξελίξεις στο θέμα του ΠΡΟΤΟΥΡ και τι γίνεται σε επίπεδο προβολής στη Ρόδο, η οποία, επί σειρά ετών, πρωτοπορούσε σε αυτόν τον τομέα;

Καταρχάς, πρέπει να πούμε ότι η χρηματοδότηση του ΠΡΟΤΟΥΡ γινόταν από τον ΔΗΦΟΔΩ (Δημοτικός Φόρος Δωδεκανήσου), οπότε με την κατάργησή του, κόπηκε και η εν λόγω χρηματοδότηση, με αποτέλεσμα σήμερα να μην υπάρχουν τα απαραίτητα κονδύλια για τη χρηματοδότηση του Οργανισμού. Από την πλευρά του ο Δήμος υποσχέθηκε ότι θα συνεχίσει τη χρηματοδότηση του ΠΡΟΤΟΥΡ, όμως και αυτός αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα. Για να συνεχίσει, λοιπόν, ο ΠΡΟΤΟΥΡ να έχει τον ρόλο που είχε στην προβολή και προώθηση του νησιού, θα πρέπει να βρεθούν ιδιώτες που θα ενδιαφερθούν να χρηματοδοτήσουν τον Οργανισμό.

Πόσο σας προβληματίζει η υπερφορολόγηση στον κλάδο;

Αρκετά, αλλά πιστεύω ότι είναι κάτι πρόσκαιρο, προκειμένου να καταφέρει η χώρα να βγει από τα μνημόνια.

Ποιά είναι η άποψή σας για τον νέο αναπτυξιακό νόμο, ο οποίος έχει δεχθεί ιδιαίτερα αρνητικές κριτικές και πόσο συμφωνείτε με την άποψη ότι ο νόμος αυτός κάθε άλλο παρά θα βοηθήσει στην ανάπτυξη του νησιού;

Κατά τη γνώμη μου ο νέος αναπτυξιακός νόμος θα έπρεπε να προσανατολίζεται κυρίως στον εκσυγχρονισμό του ήδη υφιστάμενου ξενοδοχειακού δυναμικού της χώρας και όχι στον εμπλουτισμό του με νέες μονάδες. Από την άλλη, μόνο το γραφειοκρατικό σκέλος για να ενταχθεί κανείς στον νόμο μπορεί να ανέλθει σε ποσοστό 20% επί της χρηματοδότησης, γεγονός που αποτρέπει τους επενδυτές. Η Ρόδος “πονάει” σε υποδομές και βλέπουμε ότι κάθε χρόνο με την υπάρχουσα οικονομική δυσπραγία, τόσο από πλευράς κυβέρνησης όσο και τοπικής αυτοδιοίκησης, τα όποια προβλήματα διογκώνονται.

Καταρχάς, ποιά είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το νησί, τι πρέπει να γίνει άμεσα και πιστεύετε ότι η ιδιωτικοποίηση του αεροδρομίου θα ωφελήσει ή θα βλάψει τον τουρισμό;

Η ιδιωτικοποίηση του αεροδρομίου, με όλη αυτή την παρατηρούμενη οικονομική δυσπραγία ήταν μονόδρομος.

Το αεροδρόμιο έχει ξεπεράσει εδώ και καιρό τα όριά του, στο πλαίσιο της εξυπηρέτησης. Αδυνατεί να ανταπεξέλθει στην αυξημένη κίνηση και σε αυτό το σημείο πρέπει άμεσα να παρθούν δραστικά μέτρα, κάτι που η κυβέρνηση, υπό τις παρούσες συνθήκες, αδυνατεί να κάνει. Οπότε πολύ ορθή ήταν η απόφαση παραχώρησης του αεροδρομίου σε ιδιώτη επενδυτή. Οσον αφορά τώρα τα θέματα υποδομής, θεωρώ ότι τελευταία έχουν γίνει σημαντικά βήματα με την κατασκευή της μαρίνας, τη δημιουργία του φράγματος του Γαδουρά, ένα από τα μεγαλύτερα έργα υποδομής που υλοποιήθηκε τις τελευταίες δεκαετίες στο Αιγαίο. Επίσης, το νησί διαθέτει καλό οδικό δίκτυο, ενώ ολοκληρώνεται και το εργοστάσιο τη ΔΕΗ. Κάποια μικρά προβλήματα που παρατηρούνται είναι σε επίπεδο καθαριότητας, τα οποία νομίζω ότι ο δήμος θα επιλύσει άμεσα.

Ποιά είναι η συμβολή σας, μέσα από τη μεγάλη εμπειρία σας, στους κρατούντες στον τουρισμό;

Οι όποιες προσπάθειες θα πρέπει να έχουν ένα και μοναδικό προσανατολισμό. Την αναβάθμιση της ποιότητας σε όλα τα επίπεδα. Αυτό έχει ανάγκη ο τουρισμός μας και σε αυτό θα πρέπει να δοθεί βαρύτητα.