Νέα μέθοδος συνδυάζει φασματοσκοπία, μαγνητικό συντονισμό και μηχανική μάθηση για ταχεία ανίχνευση νοθείας στο ελαιόλαδο

Η διασφάλιση της αυθεντικότητας του ελαιολάδου αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη βιομηχανία ελαιολάδου και τις αρχές ελέγχου τροφίμων. Ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο Wuhan Polytechnic ανέπτυξε μια νέα αναλυτική μεθοδολογία που μπορεί να εντοπίζει γρήγορα και με υψηλή ακρίβεια τη νοθεία στο ελαιόλαδο, αξιοποιώντας τη συνδυαστική δύναμη της τεχνητής νοημοσύνης, της φασματοσκοπίας Raman και του πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού χαμηλού πεδίου (LF-NMR).

Τα αποτελέσματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Food Chemistry με τίτλο «Rapid identification of olive oil adulteration based on information fusion combining Raman and LF-NMR with chemometrics», δείχνουν ότι η ενοποίηση διαφορετικών πηγών αναλυτικών δεδομένων βελτιώνει σημαντικά τόσο την ανίχνευση δόλιων μειγμάτων όσο και τον ακριβή προσδιορισμό της πραγματικής περιεκτικότητας ελαιολάδου σε ένα δείγμα.

Συνδυασμός τεχνολογιών για ενίσχυση της αυθεντικότητας

Η έρευνα βασίστηκε στην ανάλυση καθαρών ελαίων και μειγμάτων που περιείχαν διαφορετικές αναλογίες ελαιολάδου και άλλων φυτικών ελαίων.

Για τον σκοπό αυτό, οι επιστήμονες συνδύασαν δύο συμπληρωματικές τεχνολογίες:

• Φασματοσκοπία Raman, η οποία παρέχει λεπτομερείς πληροφορίες για τη μοριακή σύσταση των δειγμάτων.
• Πυρηνικό μαγνητικό συντονισμό χαμηλού πεδίου (LF-NMR), που καταγράφει δεδομένα σχετικά με τις φυσικές και δομικές ιδιότητες των ελαίων.

Η ενσωμάτωση των δύο τεχνικών δημιούργησε ένα πολυτροπικό σύστημα ανάλυσης, ικανό να συλλέγει περισσότερες κρίσιμες πληροφορίες για την αναγνώριση πιθανών περιπτώσεων νοθείας.

Μηχανική μάθηση στην υπηρεσία της ασφάλειας τροφίμων

Μετά τη συλλογή των φασματικών δεδομένων, οι ερευνητές εφάρμοσαν διάφορες στρατηγικές επιλογής μεταβλητών και αναλύσεις συσχέτισης, ώστε να εντοπίσουν τα χαρακτηριστικά με τη μεγαλύτερη σημασία για κάθε δείγμα.

Στη συνέχεια αξιοποίησαν χημειομετρικά μοντέλα και αλγορίθμους μηχανικής μάθησης για την ταξινόμηση των ελαίων και την πρόβλεψη των ποσοστών ανάμειξης.

Ανάμεσα σε όλα τα μοντέλα που αξιολογήθηκαν, ο αλγόριθμος XGBoost παρουσίασε τις καλύτερες επιδόσεις, επιτυγχάνοντας:

• Ακρίβεια ταξινόμησης 90,74% στην αναγνώριση δέκα διαφορετικών κατηγοριών ελαίων.
• Συντελεστές προσδιορισμού (R²) μεγαλύτερους από 0,90 για την ποσοτικοποίηση δυαδικών και τριαδικών μειγμάτων.

Τα αποτελέσματα αυτά καταδεικνύουν την υψηλή προγνωστική ικανότητα του μοντέλου στην ανίχνευση και εκτίμηση της νοθείας.

Εξηγήσιμη τεχνητή νοημοσύνη για μεγαλύτερη διαφάνεια

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της μελέτης είναι η αξιοποίηση τεχνικών Εξηγήσιμης Τεχνητής Νοημοσύνης (Explainable AI) μέσω της ανάλυσης SHAP (SHapley Additive Explanations).

Η συγκεκριμένη προσέγγιση επέτρεψε στους ερευνητές να προσδιορίσουν ποιες φασματικές μεταβλητές και ποιοι παράμετροι χαλάρωσης επηρέασαν περισσότερο τις αποφάσεις των προγνωστικών μοντέλων.

Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η διαφάνεια και η ερμηνευσιμότητα των αποτελεσμάτων, ενώ παράλληλα αυξάνεται η εμπιστοσύνη στη χρήση τέτοιων συστημάτων στους μηχανισμούς ελέγχου τροφίμων.

Προοπτικές για ταχύτερους ελέγχους ποιότητας

Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο συνδυασμός φασματοσκοπικών τεχνικών, πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού χαμηλού πεδίου και προηγμένων μοντέλων ανάλυσης δεδομένων δημιουργεί νέες δυνατότητες για την ανάπτυξη ταχέων συστημάτων πιστοποίησης της αυθεντικότητας του ελαιολάδου.

Καθώς οι πρακτικές νοθείας γίνονται ολοένα και πιο σύνθετες, η ανάγκη για αποτελεσματικότερες μεθόδους ελέγχου αυξάνεται. Το ερευνητικό πλαίσιο που ανέπτυξε το Wuhan Polytechnic University θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για μελλοντικά εργαλεία ταχείας επιθεώρησης, ενισχύοντας τα συστήματα ποιοτικού ελέγχου και συμβάλλοντας στην προστασία των καταναλωτών, των παραγωγών και των επιχειρήσεων της αγροδιατροφικής αλυσίδας.

Πηγή: oleorevista

Σύμφωνα με τον Αγροτικό Συνεταιρισμό των Αγίων Αποστόλων, η τιμή του ελαιόλαδου διαμορφώθηκε στα 7,85 ευρώ

Γνωστή έγινε η πρώτη επίσημη τιμή για το ελαιόλαδο της εσοδείας 2025-2026. Σύμφωνα με τον Αγροτικό Συνεταιρισμό των Αγίων Αποστόλων, η τιμή του ελαιόλαδου, όπως προκύπτει από την πώληση των πρώτων βυτίων ελαιόλαδου, ποικιλίας Αθηνολιάς, διαμορφώθηκε στα 7,85 ευρώ. Συγκεκριμένα, η ανακοίνωση αναφέρει πως μετά την ολοκλήρωση της ανοιχτής δημοπρασίας που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 4/10/25, ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Αγίων Αποστόλων προχώρησε στην πώληση δύο βυτίων εξαιρετικά παρθένου ελαιόλαδου εσοδείας 2025 – 2026, στην τιμή των 7,85 ευρώ / κιλό.

«Η τιμή στο λάδι καθορίζεται μόνο από την παραγωγή γιατί εάν οι Ισπανοί έχουν μικρή παραγωγή, τότε θα ανεβαίνει η ευρωπαϊκή τιμή. Δυστυχώς λόγω της κλιματικής αλλαγής η παραγωγή είναι μειωμένη από πέρσι. Η τιμή του παραγωγού – θα ξεκινήσουν τα φρέσκα λάδια τα συμβατικά σε λίγο καιρό εάν βρέξει – θα είναι στα 5,00 – 5,50 ευρώ. θα ξεκινήσει από αυτή την τιμή. Για την τιμή του καταναλωτή είναι το «δίκοπο μαχαίρι» γιατί έχουμε τη χρονιά 2022-23, οι η δική μας μέση τιμή παραγωγού ήταν στα 5 ευρώ και το είδαμε το λάδι στο ράφι να φτάνει μέχρι και 14 ευρώ. Το λάδι το φρέσκο δεν πάει αμέσως στον παραγωγό. Επομένως μπαίνουν «καπέλα» στους μεσάζοντες. Δηλαδή μπορεί να φτάσει και λίγο πι χαμηλά από 10 ευρώ», είχε τονίσει, προ ημερών, ο πρόεδρος μικρών Συνεταιρισμών ΕΘΕΑΣ, Μύρων Χιλετζάκης.

powergame.gr

Καιρικές συνθήκες και επίδραση στην ποιότητα
Η νέα σεζόν ελαιολάδου ξεκίνησε με χαμηλότερες τιμές στα 7,85€/κιλό. Αναλυτικές προβλέψεις για παραγωγή 220.000-250.000 τόνων στην Ελλάδα

Η νέα ελαιοκομική περίοδος 2025-2026 ξεκίνησε με ενθαρρυντικά σημάδια για το ελαιόλαδο, καθώς ο Αγροτικός Ελαιουργικός Συνεταιρισμός Αγίων Αποστόλων Λακωνίας πραγματοποίησε τις πρώτες πωλήσεις στα 7,85 ευρώ το κιλό. Η σημαντική μείωση σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές δημιουργεί αισιοδοξία για πιο προσιτές τιμές στο εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Γεωργίας Σαμπαζιώτη στην "Κυριακάρτικη Απογευματινή". Από τις αρχές Οκτωβρίου, ο συνεταιρισμός διέθεσε τρία βυτία υψηλής ποιότητας ελαιολάδου, συνολικού βάρους περίπου 80 τόνων. Η τιμή των 7,85€/κιλό αντιπροσωπεύει σημαντική πτώση σε σύγκριση με τα 10,20€/κιλό του 2024 και τα 9,25€/κιλό του 2023.

Προβλέψεις παραγωγής ελαιολάδου για τη σεζόν 2025-2026

Σύμφωνα με τον διευθυντή του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τυποποιήσεως Ελαιολάδου (ΣΕΒΙΤΕΛ), Γιώργο Μητράκο, η φετινή παραγωγή ελαιολάδου αναμένεται να κυμανθεί σε ιδιαίτερα ικανοποιητικά επίπεδα. Η Ελλάδα προβλέπεται να διατηρήσει ή να αυξήσει ελαφρώς την παραγωγή της, με εκτιμήσεις που κάνουν λόγο για ποσότητες μεταξύ 220.000 και 250.000 τόνων. Η σταδιακή σταθεροποίηση του παραγόμενου ελαιολάδου δημιουργεί προϋποθέσεις για μεγαλύτερη σταθερότητα στις τιμές. Παρά το αυξημένο κόστος παραγωγής που αντιμετωπίζει η χώρα μας, οι τιμές αναμένεται να κινηθούν σε παρόμοια επίπεδα με την περσινή ελαιοκομική περίοδο.

Καιρικές συνθήκες και επίδραση στην ποιότητα

Οι καιρικές συνθήκες παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της τελικής παραγωγής ελαιολάδου. Τα ελαιόδεντρα χρειάζονται επαρκή υγρασία για να αναπτύξουν τον καρπό τους, και η απουσία σημαντικών βροχοπτώσεων επηρεάζει άμεσα την απόδοση. Η ελιά συνεχίζει να σχηματίζει το λάδι της, και εφόσον οι θερμοκρασίες παραμείνουν ήπιες χωρίς έντονο κρύο, ο καρπός θα συνεχίσει να ωριμάζει βελτιώνοντας την απόδοσή του. Οι πρόσφατες συνεχείς βροχοπτώσεις δημιουργούν αισιοδοξία ότι θα επιτευχθεί ο στόχος των 250.000 τόνων υψηλής ποιότητας ελαιολάδου.

Διεθνής αγορά και συγκριτικά στοιχεία τιμών

Σε διεθνές επίπεδο, η παγκόσμια παραγωγή ελαιολάδου δεν αναμένεται να διαφοροποιηθεί σημαντικά, παρά τις αρχικές ανησυχίες από τα κύματα καύσωνα σε Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία και Ελλάδα. Στην Ισπανία, τη μεγαλύτερη παραγωγό χώρα ελαιολάδου παγκοσμίως, οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για παραγωγή περίπου 1,3 έως 1,4 εκατομμύρια τόνων. Στην Ιταλία, οι προβλέψεις των κλαδικών φορέων αναφέρουν παραγωγή περίπου 300.000 τόνων ελαιολάδου. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας, καταγράφονται σαφείς πιέσεις στις τιμές παραγωγού σε Ελλάδα και Ισπανία, παρά την ισχυρή ζήτηση από τις ΗΠΑ.

Προοπτικές και προκλήσεις για τους παραγωγούς

Καθώς οι ελαιοπαραγωγοί της χώρας εισέρχονται σταδιακά στη φάση της συγκομιδής και των πωλήσεων, βασικός στόχος παραμένει η διατήρηση του ελαιολάδου σε ικανοποιητική τιμή. Αυτό θα επιτρέψει στους παραγωγούς να καλύπτουν το κόστος παραγωγής και να διασφαλίζουν τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεών τους.

Η αγορά επί του παρόντος αποφεύγει να δώσει συγκεκριμένες εκτιμήσεις για τις τιμές, καθώς αυτές θα εξαρτηθούν από πολλαπλούς παράγοντες:

• Ποιότητα του παραγόμενου ελαιολάδου και ανησυχίες για τον δάκο
• Συνολική εικόνα παραγωγής στην Ελλάδα και τη Μεσόγειο
• Ισορροπία προσφοράς και ζήτησης στη διεθνή αγορά
• Εξέλιξη των καιρικών συνθηκών τους επόμενους μήνες

Πιο ξεκάθαρη εικόνα για τις τιμές θα υπάρξει όταν οι κύριες ελαιοπαραγωγές περιοχές της χώρας, όπως η Κρήτη και η Μεσσηνία, ενταχθούν πλήρως στην αγορά με μεγαλύτερες ποσότητες ελαιολάδου.

parapolitika.gr

Η τιμή του ελαιολάδου πέρσι προκάλεσε έντονες συζητήσεις. Τι είπε ο πρόεδρος μικρών Συνεταιρισμών ΕΘΕΑΣ, Μύρων Χιλετζάκης

Στην τιμή του ελαιόλαδου αναφέρθηκε ο πρόεδρος μικρών Συνεταιρισμών ΕΘΕΑΣ, Μύρων Χιλετζάκης.

«Η τιμή στο λάδι καθορίζεται μόνο από την παραγωγή γιατί εάν οι Ισπανοί έχουν μικρή παραγωγή, τότε θα ανεβαίνει η ευρωπαϊκή τιμή. Δυστυχώς λόγω της κλιματικής αλλαγής η παραγωγή είναι μειωμένη από πέρσι. Η τιμή του παραγωγού – θα ξεκινήσουν τα φρέσκα λάδια τα συμβατικά σε λίγο καιρό εάν βρέξει – θα είναι στα 5,00 – 5,50 ευρώ. θα ξεκινήσει από αυτή την τιμή. Για την τιμή του καταναλωτή είναι το «δίκοπο μαχαίρι» γιατί έχουμε τη χρονιά 2022-23, οι η δική μας μέση τιμή παραγωγού ήταν στα 5 ευρώ και το είδαμε το λάδι στο ράφι να φτάνει μέχρι και 14 ευρώ. Το λάδι το φρέσκο δεν πάει αμέσως στον παραγωγό. Επομένως μπαίνουν «καπέλα» στους μεσάζοντες. Δηλαδή μπορεί να φτάσει και λίγο πι χαμηλά από 10 ευρώ», τόνισε.

Η τιμή του ελαιολάδου πέρσι προκάλεσε έντονες συζητήσεις τόσο στον αγροτικό κόσμο όσο και στους καταναλωτές. Μετά από μια χρονιά γεμάτη προκλήσεις για την παραγωγή, όπως η μειωμένη απόδοση των ελαιόδεντρων, οι ακραίες καιρικές συνθήκες και οι αυξημένες καλλιεργητικές δαπάνες, το ελαιόλαδο έφτασε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Οι αλλαγές στην παγκόσμια προσφορά και ζήτηση, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη αναγνώριση της διατροφικής του αξίας, κατέστησαν το ελαιόλαδο όχι μόνο πολύτιμο προϊόν αλλά και αντικείμενο εμπορικού ενδιαφέροντος...powergame.gr

Ηφετινή παραγωγή ελαιόλαδου είναι μεγαλύτερη σε σύγκριση με πέρυσι, αλλά παραμένει σε χαμηλά επίπεδα εξαιτίας των υψηλών θερμοκρασιών και της παρατεταμένης ανομβρίας στην Κρήτη με την «μάχη» για τον καθορισμό της τελικής τιμής στα σούπερ μάρκετ έχει ήδη αρχίσει.

Η τιμή του τενεκέ των 17 κιλών κυμαίνεται περίπου στα 120 ευρώ, κάτι που βρίσκεται κοντά στα 10 ευρώ το λίτρο στα ράφια των σούπερ μάρκετ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε νέες εκτιμήσεις που περιλαμβάνουν στοιχεία για τον όγκο παραγωγής, τις εξελίξεις στις τιμές, τα αποθέματα, τις καταναλωτικές τάσεις και το διεθνές εμπόριο.

Όπως προκύπτει από τα νέα δεδομένα οι παραγωγοί στην Ελλάδα λαμβάνουν τις χαμηλότερες τιμές, ενώ οι καταναλωτές το προμηθεύονται σε υψηλότερες τιμές. Σύμφωνα με τη νέα έκθεση της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η εκτίμηση για τη νέα σοδειά προβλέπει ότι η Ελλάδα θα φτάσει τους 250.000 τόνους.

Όσον αφορά τις τιμές, παρατηρείται γενική πτωτική τάση σε όλες τις αγορές, με την πτώση να είναι πιο έντονη στην Ελλάδα και την Ισπανία, ενώ στην Ιταλία οι τιμές υποχωρούν με ήπιο ρυθμό και ήδη κυμαίνονται σε υψηλότερα επίπεδα.

Η τιμή για το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο στην Ελλάδα, το Νοέμβριο, διαμορφώνεται στα 5,33 ευρώ το κιλό, ενώ στην Ισπανία στα 6,15 ευρώ και στην Ιταλία στα 8,61 ευρώ.

Η τιμή του ελαιόλαδου για τους παραγωγούς φτάνει φέτος τα 5,50 ευρώ έως 6 ευρώ το κιλό, ενώ πέρυσι κυμαίνονταν μεταξύ 8€ και 8,50€ το κιλό. Παρά την αύξηση της παραγωγής, οι περισσότεροι φοβούνται ότι αυτή η μείωση στις τιμές δεν θα φτάσει τελικά στην τσέπη του καταναλωτή. «Η τιμή αυτή τη στιγμή είναι 5,30€, ενώ στα σούπερ μάρκετ η τιμή φτάνει τα 14€», τονίζει ένας ακόμη παραγωγός.